Ảnh minh họa. Nguồn Internet
Chuyển đổi số báo chí là sử dụng công nghệ để giải quyết các vấn đề và thách thức mà các cơ quan báo chí đang gặp phải, nhằm đảm bảo vai trò dẫn dắt và định hướng dư luận xã hội, bảo vệ chủ quyền thông tin trên không gian mạng, đổi mới hiệu quả trải nghiệm của độc giả, tạo nguồn thu mới và thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp nội dung số và nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền phục vụ sự nghiệp cách mạng của Đảng, sự nghiệp đổi mới của đất nước.
Từ "kế hoạch" đến "hành động"
Chiến lược “Chuyển đổi số báo chí đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” đã được Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 348/QĐ-TTg ngày 6/5/2023 vừa qua. Đây là Quyết định có ý nghĩa lớn lao, tạo tiền đề quan trọng để các cơ quan báo chí tại Việt Nam phát triển, hòa nhịp cùng tiến trình chuyển đổi số Quốc gia.
Báo chí Cách mạng Việt Nam chung mục tiêu lớn, đến năm 2030: “100% cơ quan báo chí hoạt động, vận hành mô hình tòa soạn hội tụ và các mô hình phù hợp với sự phát triển của khoa học, công nghệ tiên tiến trên thế giới, sản xuất nội dung theo các xu hướng báo chí số.”
Đây cũng là thách thức rất lớn, các cơ quan báo chí cần phải có những chiến lược phát triển đúng đắn, phù hợp với nguồn lực của tòa soạn để hướng tới báo chí số.
Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia ngày càng trở nên cấp thiết, ngày 8/5/2023, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng đã ký Quyết định số 781/QĐ-BTTTT ban hành Kế hoạch hành động triển khai Chiến lược chuyển đổi số báo chí đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Kế hoạch hành động được Bộ TT&TT ban hành ngay sau khi Chính phủ phê duyệt Chiến lược “Chuyển đổi số báo chí đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”.
Mục tiêu xuyên suốt của kế hoạch nhằm thực hiện có hiệu quả, chất lượng các mục tiêu, nhiệm vụ của Chiến lược chuyển đổi số báo chí đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.
Trung tâm hỗ trợ chuyển đổi số báo chí được thành lập
Chiều 5/6, tại Bộ TT&TT, ông Lưu Đình Phúc, Cục trưởng Cục Báo chí công bố ra mắt Trung tâm hỗ trợ chuyển đổi số báo chí trực thuộc Cục Báo chí. Trung tâm là đầu mối của Cục Báo chí, sử dụng các nguồn lực hiện có của Cục, chuyên gia từ Bộ và các doanh nghiệp.
Ông Lưu Đình Phúc, Cục trưởng Cục Báo chí công bố ra mắt Trung tâm hỗ trợ chuyển đổi số báo chí. Ảnh: Phạm Anh
Trung tâm Hỗ trợ chuyển đổi số báo chí sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan báo chí tiến hành chuyển đổi số một cách hiệu quả và thành công.
Trung tâm sẽ cung cấp thông tin, tài liệu và hướng dẫn cho các cơ quan báo chí để đo lường và đánh giá mức độ chuyển đổi số. Ngoài ra, Trung tâm sẽ kết nối và tập hợp các chuyên gia và lãnh đạo từ các cơ quan báo chí có vai trò dẫn dắt để cùng nhau giải quyết các vấn đề liên quan đến chuyển đổi số báo chí. Trung tâm cũng sẽ hỗ trợ thực tế thông qua hoạt động đào tạo, tập huấn để nâng cao nhận thức, kiến thức và kỹ năng. Đồng thời, nó sẽ huy động nguồn lực từ các doanh nghiệp để đồng hành với mục tiêu chuyển đổi số báo chí thông qua chương trình hỗ trợ.
Trung tâm Hỗ trợ chuyển đổi số báo chí đặt vai trò trung tâm trong việc xây dựng và vận hành Cổng thông tin điện tử https://pdt.gov.vn. Cổng thông tin này sẽ được tích hợp công cụ phần mềm đánh giá và đo lường mức độ trưởng thành chuyển đổi số báo chí, nhằm phục vụ công tác đánh giá và xác định mức độ trưởng thành chuyển đổi số của các cơ quan báo chí Việt Nam.
Để đảm bảo sự triển khai thống nhất và đồng bộ trên phạm vi cả nước, Cục Báo chí sẽ tổ chức tập huấn và hướng dẫn cho các cơ quan báo chí về việc sử dụng công cụ phần mềm và áp dụng Bộ Chỉ số một cách chính xác.
Công bố Bộ chỉ số đánh giá, đo lường mức độ trưởng thành chuyển đổi số báo chí
Ông Lưu Đình Phúc, Cục trưởng Cục Báo chí cũng công bố bộ chỉ số đánh giá, đo lường mức độ trưởng thành chuyển đổi số báo chí. Bộ Chỉ số là căn cứ để đánh giá các cơ quan báo chí đang chuyển đổi số như thế nào, vướng mắc gì, cần hỗ trợ gì.
Cục trưởng Lưu Đình Phúc nhấn mạnh, Bộ chỉ số sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các cơ quan báo chí xác định vị trí của mình trong quá trình chuyển đổi số. Bằng cách này, các cơ quan báo chí sẽ có khả năng lập kế hoạch, đề ra lộ trình và tìm ra các giải pháp chuyển đổi số phù hợp. Điều này sẽ giúp cơ quan báo chí thực hiện đổi mới một cách hiệu quả và đạt được mục tiêu đã đề ra trong Chiến lược chuyển đổi số báo chí đến năm 2025 và định hướng đến 2030.
Bộ chỉ số đánh giá và đo lường mức độ trưởng thành chuyển đổi số của các cơ quan báo chí đã được thiết kế với 42 tiêu chí, được phân thành 10 chỉ số thành phần và nhóm thành 5 trụ cột chính của chuyển đổi số báo chí. Mô hình này có tổng cộng 100 điểm là điểm tối đa mà cơ quan báo chí có thể đạt được.
Cụ thể, các trụ cột chính và số điểm tương ứng của chúng như sau: Chiến lược (18 điểm), Hạ tầng số, nền tảng số và an toàn thông tin (24 điểm), Sự đồng nhất về tổ chức và chuyên môn (20 điểm), Độc giả, khán giả, thính giả (23 điểm) và Mức độ ứng dụng công nghệ số (15 điểm).
Dựa trên tổng điểm đạt được, mức độ trưởng thành chuyển đổi số báo chí của các cơ quan sẽ được xác định. Cụ thể, dưới 50 điểm sẽ được xem là mức độ Yếu, từ 50 đến dưới 60 điểm là mức độ Trung bình, từ 60 đến dưới 70 điểm là mức độ Khá, từ 70 đến 80 điểm là mức độ Tốt, và trên 80 điểm sẽ được xem là mức độ Xuất sắc.
Bằng việc sử dụng bộ chỉ số này, các cơ quan báo chí sẽ có thể đánh giá mức độ chuyển đổi số hiện tại của mình, nhận biết những khía cạnh cần cải thiện và tìm ra cách tiến hành chuyển đổi số một cách tối ưu. Bộ chỉ số sẽ cung cấp cho họ cái nhìn toàn diện về trạng thái của công việc chuyển đổi số và đưa ra các thông tin cụ thể để họ áp dụng các biện pháp tối ưu hóa quy trình và công nghệ.
Với sự hỗ trợ của bộ chỉ số, các cơ quan báo chí có thể nắm bắt được xu hướng chuyển đổi số trong ngành báo chí và áp dụng những cải tiến cần thiết để thích ứng và phát triển trong môi trường số hóa ngày càng phát triển. Bằng cách này, họ có thể thực hiện chuyển đổi số một cách hiệu quả và đóng góp vào mục tiêu chung của chiến lược chuyển đổi số báo chí trong thời gian tới.
Sau quá trình đánh giá và thẩm định, cơ quan báo chí sẽ nhận được Chứng nhận về mức độ trưởng thành chuyển đổi số báo chí từ Bộ Thông tin và Truyền thông. Điều đáng chú ý là việc công bố xếp hạng về mức độ trưởng thành Chuyển đổi số báo chí sẽ được Bộ Thông tin và Truyền thông thực hiện và công bố hàng năm.
Kế hoạch tăng trưởng chỉ tiêu giai đoạn 2026 - 2030 (Theo Quyết định số: 781/QĐ-BTTTT ngày 08 tháng 5 năm 2023)
| TT | Nội dung chỉ tiêu | Kế hoạch 2026 | Kế hoạch 2027 | Mục tiêu 2028 | Mục tiêu 2029 | Mục tiêu 2030 |
| 1 | Cơ quan báo chí đưa nội dung lên các nền tảng số (ưu tiên các nền tảng số trong nước) | 80% | 90% | 94% | 97% | 100% |
| 2 | Cơ quan báo chí sử dụng nền tảng phân tích, xử lý dữ liệu tổng hợp tập trung, ứng dụng trí tuệ nhân tạo để tối ưu hóa hoạt động | 60% | 70% | 80% | 85% | 90% |
| 3 | Cơ quan báo chí hoạt động, vận hành mô hình tòa soạn hội tụ, phù hợp với sự phát triển của khoa học, công nghệ tiên tiến trên thế giới, sản xuất nội dung theo các xu hướng báo chí số | 85% | 90% | 94% | 97% | 100% |
| 4 | Các cơ quan báo chí tối ưu hóa nguồn thu, tăng doanh thu tối thiểu | 34% cơ quan báo chí tăng doanh thu 20% | 37% cơ quan báo chí tăng doanh thu 20% | 40% cơ quan báo chí tăng doanh thu 20% | 45% cơ quan báo chí tăng doanh thu 20% | 50% cơ quan báo chí tăng doanh thu 20% |
