Một trong những điểm mạnh của Việt Nam trong thời kỳ này là cơ cấu dân số, với gần 70% dân số nằm trong độ tuổi lao động. Đây là một nền tảng vô cùng quý báu, mang trong đó khả năng gia tăng năng suất và phát triển kinh tế mạnh mẽ. Tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong giai đoạn 2011-2018 đã đạt mức 6,21% mỗi năm và giai đoạn 2016-2019 thậm chí đạt 6,78%, cao hơn mức tăng trưởng bình quân 5,91%/năm của giai đoạn trước đó. Mặc dù năm 2020, tăng trưởng kinh tế giảm xuống 2,91% do tác động của đại dịch COVID-19, nhưng Việt Nam vẫn đạt mức tăng trưởng thuộc nhóm cao nhất thế giới.
Tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Việt Nam năm 2022 ước tính tăng 8,02% so với năm 2021, đạt mức tăng cao nhất trong giai đoạn 2011-2021, cho thấy rằng nền kinh tế đang dần phục hồi sau đại dịch.
Tuy nhiên, Việt Nam vẫn còn đối mặt với một số thách thức quan trọng khi tận dụng cơ hội "dân số vàng." Một trong những thách thức là mức sinh thay thế có chiều hướng giảm, và sự chênh lệch mức sinh giữa các vùng và miền của nước. Thêm vào đó, tình trạng già hóa dân số đang gia tăng, đặt ra áp lực lớn đối với hệ thống an sinh xã hội và nguồn lực lao động.
Việt Nam cũng đối diện với thách thức về trình độ chuyên môn và kỹ thuật của lực lượng lao động. Hiện tại, hơn 70% lao động trong nước không có trình độ chuyên môn kỹ thuật, điều này đang tạo ra một lực lượng lao động không đủ đáp ứng với nhu cầu của thị trường lao động và sự phát triển của quốc gia.
Để tận dụng cơ hội cơ cấu "dân số vàng," Chính phủ cần phải thực hiện một loạt biện pháp cụ thể. Đầu tiên, cần tập trung vào việc nâng cao trình độ kỹ năng của nguồn lao động để đảm bảo chất lượng và sự đáp ứng với nhu cầu thị trường lao động trong giai đoạn phát triển mới của quốc gia. Việc đào tạo và tái đào tạo cho lực lượng lao động đang làm việc là một phần quan trọng của quá trình này.
Ngoài ra, để giảm áp lực về việc làm, cần tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp để họ có thể tạo ra nhiều cơ hội việc làm hơn. Cần thúc đẩy các chính sách đầu tư phát triển phù hợp và cải thiện môi trường kinh doanh để thu hút đầu tư nước ngoài và thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp.
Một điểm quan trọng khác là chuyển đổi mục tiêu của chính sách dân số từ hướng kế hoạch hóa gia đình sang hướng dân số và phát triển. Điều này có thể giúp làm chậm quá trình giảm sinh, từ đó làm chậm quá trình già hóa dân số và tạo thêm thời gian cho quốc gia giải quyết những thách thức đang đặt ra.
Cuối cùng, cần đổi mới các chính sách và thể chế liên quan đến việc quản lý, sử dụng và đánh giá đội ngũ nhân lực của nước. Việc này đòi hỏi sự chủ động và linh hoạt trong việc thích ứng với biến đổi nhanh chóng trong thế giới kinh doanh và công nghệ.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa kinh tế và sự thay đổi nhanh chóng của thế giới, Việt Nam có thể tận dụng cơ hội "dân số vàng" để phát triển mạnh mẽ và bền vững. Tuy nhiên, để làm được điều này, cần có một kế hoạch rõ ràng và sự thực hiện quyết liệt từ Chính phủ và các bộ, ngành liên quan. Tận dụng triệt để cơ hội này sẽ giúp Việt Nam cất cánh và thể hiện vị thế của mình trong cộng đồng quốc tế.
