Việt Nam trở thành nền kinh tế số tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á

Việt Nam cũng dẫn đầu Đông Nam Á về mức độ gắn kết với AI hàng ngày, khi AI tạo sinh (GenAI) đã được ứng dụng rộng rãi, tiếp cận 65% lực lượng lao động (tương đương 45 triệu người dùng). Trong đó, cứ 5 người sử dụng GenAI thì có 2 người tương tác với các công cụ này với tần suất mỗi ngày, và 44% hành trình tiêu dùng được bắt đầu bằng việc sử dụng AI.

Các dịch vụ tài chính số duy trì đà tăng trưởng cao ở mức hai con số, dẫn đầu là sự bứt phá của lĩnh vực cho vay số (tăng vọt 34% so với cùng kỳ, chạm mốc 14 tỷ USD) và mảng thanh toán số (tăng 21%, đạt 197 tỷ USD).

Việt Nam trở thành nền kinh tế số tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á

Báo cáo thường niên e-Conomy SEA 2026 mới nhất từ Google, Temasek và Bain & Company, cũng khẳng định đà bứt phá này được thúc đẩy bởi mức tăng trưởng hai consố trên cả 4 lĩnh vực cốt lõi, đó là: Thương mại điện tử và du lịch trực tuyến, Nhóm dịch vụ tài chính số với hai mảng dịch vụ là cho vay số và thanh toán số.

Mặc dù lĩnh vực tài chính số Việt Nam vẫn đang duy trì mức tăng trưởng 2 con số nhưng nền tảng liên tục mở rộng quy mô và khai thác hiệu quả nhất lại đến từ Thương mại điện tử khi chiếm tới 2/3 tổng quy mô nền kinh tế số. Lĩnh vực này ghi nhận mức tăng 22% so với cùng kỳ năm trước, đạt 32 tỷ USD trong năm 2026 và dự kiến chạm mốc 61 tỷ USD vào năm 2030.

Theo các nhà phân tích, động lực bứt phá này đến từ việc các nền tảng tích hợp AI để tối ưu hóa khả năng tiếp cận và nâng cao tỷ lệ chốt đơn của người tiêu dùng, đồng thời tinh gọn quy trình vận hành cho người bán thông qua các công cụ chuyên biệt như tự động hóa khâu đăng tải sản phẩm.

Thương mại điện tử khi chiếm tới 2/3 tổng quy mô nền kinh tế số

Du lịch trực tuyến cũng tiếp tục giữ vững đà tăng trưởng khi ghi nhận mức tăng 15% so với cùng kỳ năm trước, đạt 5 tỷ USD tổng giá trị hàng hoá, sánh ngang với Malaysia - thị trường có tốc độ mở rộng nhanh nhất Đông Nam Á. Trên toàn khu vực, các nền tảng AI tạo sinh (GenAI) chuyên biệt đã vượt qua mạng xã hội để trở thành lựa chọn phổ biến thứ hai khi người dùng bắt đầu lên kế hoạch du lịch. Sự dịch chuyển này phản ánh vai trò ngày càng lớn của AI trong việc khám phá điểm đến và thiết kế lịch trình chuyến đi.

Mức tăng trương hai con số cũng ghi nhận ở khawcsp hệ sinh thái số, thể hiện rõ nhất qua mảng truyền thông trực tuyến (tăng 17% so với cùng kỳ năm trước, đạt 7 tỷ USD tổng giá trị hàng hoá trong năm 2026). Bên cạnh đó, mảng gọi xe công nghệ và giao đồ ăn cũng ghi nhận mức tăng 17% so với cùng kỳ, chạm mốc 6 tỷ USD tổng giá trị hàng hóa, trong bối cảnh các hãng xe điện đang đẩy mạnh cạnh tranh ở phân khúc này.

Nhưng có lẽ ấn tượng hơn cả là dấu hiệu cho thấy Việt Nam đang trên đà dẫn đầu khu vực về mức độ gắn kết với AI hàng ngày và tỷ lệ sử dụng ngôn ngữ bản địa. Hiện tại, Việt Nam đã ghi nhận 45 triệu người dùng GenAI (chiếm 65% lực lượng lao động), tạo ra 31 tỷ lượt truy vấn AI mỗi năm.

Đi cùng với quy mô này là mức độ sử dụng thường xuyên vượt trội so với các quốc gia trong khu vực. Việt Nam hiện đang dẫn đầu Đông Nam Á về tần suất gắn kết với GenAI hàng ngày, với tỷ lệ cứ 5 người dùng thì có 2 người sử dụng AI với tần suất mỗi ngày. Người dùng đang đưa công nghệ này vào đời sống thường nhật, khi mỗi người dùng đang sử dụng trung bình ít nhất 5 công cụ AI khác nhau. Xu hướng trên cũng đang định hình lại lĩnh vực thương mại khi có đến 44% hành trình tiêu dùng hiện nay bắt đầu từ AI. Đáng chú ý, mức độ đón nhận công nghệ AI tự chủ (agentic technology) đang ở mức cao, với 4 trên 5 người dùng sẵn sàng ủy thác việc mua sắm cho các tác nhân AI.

Đáng chú ý, quá trình tiếp nhận AI nhanh chóng này gắn liền với ngôn ngữ bản địa. Tiếng Việt hiện là ngôn ngữ chủ đạo trong các tương tác AI tại Việt Nam, chiếm tới 80% tổng số cuộc hội thoại - ghi nhận tỷ lệ sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ cao nhất trong nhóm 6 nền kinh tế lớn của Đông Nam Á (SEA-6). Thói quen tương tác mang đậm tính bản địa này đã mang đến một lượng dữ liệu xử lý (token) trên mỗi tương tác cao hơn, qua đó cho thấy nhu cầu ngày càng lớn đối với các mô hình AI cần được tinh chỉnh riêng cho thị trường Việt Nam.

Ông Marc Woo, Tổng Giám đốc Google Việt Nam

Nhận định về vấn đề này, ông Marc Woo, Tổng Giám đốc Google Việt Nam, nói: "Nền kinh tế số Việt Nam tiếp tục khẳng định đà tăng trưởng mạnh mẽ, được tiếp sức bởi sự đón nhận tích cực từ người dùng và các chính sách AI chủ động cấp quốc gia. Việc chạm mốc 49 tỷ USD tổng giá trị hàng hoá, đồng thời dẫn đầu khu vực về tần suất gắn kết AI hàng ngày bằng ngôn ngữ bản địa, là minh chứng rõ nét cho sự nhạy bén của người Việt trước các xu hướng công nghệ. Khi gần một nửa hành trình tiêu dùng hiện nay bắt đầu từ AI và 4 trên 5 người dùng sẵn sàng ủy thác việc mua sắm cho tác nhân AI, chúng ta đang chứng kiến một thị trường có vị thế độc nhất để biến AI thường nhật thành đòn bẩy kinh tế mang tính bước ngoặt."

Ông Andrea Campagnoli, Đối tác Điều hành tại Bain & Company Việt Nam

“Việt Nam hiện là thị trường có mức độ gắn kết với AI cao nhất Đông Nam Á. Người dùng tại đây dẫn đầu khu vực về tần suất sử dụng hàng ngày, số lượng công cụ tiếp cận và xu hướng ưu tiên AI ngay từ bước khởi đầu. Nền tảng này càng được củng cố vững chắc nhờ khung pháp lý chuyên biệt về AI và Quỹ Phát triển AI Quốc gia. Tuy nhiên, thước đo thành công thực sự đang dịch chuyển từ việc áp dụng công nghệ đơn thuần sang khả năng mang lại hiệu quả kinh doanh thực tiễn. Những doanh nghiệp biết tái định hình quy trình làm việc xoay quanh AI, thay vì chỉ tích hợp máy móc, sẽ biến đà tăng trưởng này thành lợi thế cạnh tranh bền vững,” ông Andrea Campagnoli, Đối tác Điều hành tại Bain & Company Việt Nam, cùng chung nhận định.

Các dịch vụ tài chính số cũng ghi nhận đà mở rộng bứt phá

Các dịch vụ tài chính số cũng ghi nhận đà mở rộng bứt phá. Trong đó, cho vay số nổi lên là phân khúc tăng trưởng nhanh nhất trong nền kinh tế số của Việt Nam lẫn toàn khu vực Đông Nam Á, tăng vọt lên 34% so với cùng kỳ năm trước để chạm mốc 14 tỷ USD dư nợ. Lĩnh vực thanh toán số cũng tăng tốc mạnh mẽ lên mức 197 tỷ USD tổng giá trị giao dịch (GTV, tăng 21% so với cùng kỳ) và dự kiến hướng tới mốc 302 tỷ USD vào năm 2030. Đà tăng này được thúc đẩy trực tiếp bởi sự gia tăng 38% của các giao dịch không tiền mặt trong đầu năm 2026.

Nhất quán với xu hướng chung của khu vực, dòng vốn tư nhân tại Việt Nam đang có sự dịch chuyển mang tính chiến lược. Dù quy mô giá trị thương vụ có phần chững lại do tâm lý cẩn trọng chung của giới đầu tư toàn cầu, dòng vốn đang được phân bổ mang tính xây dựng hơn, dịch chuyển khỏi việc thu hút người dùng ngắn hạn để hướng tới các mô hình kinh doanh có hiệu quả sinh lời bền vững cùng hệ thống hạ tầng trọng điểm, bao gồm trung tâm dữ liệu, chất bán dẫn và các ngành mới nổi.