Ảnh minh họa.
Theo thống kê của World Bank, gần 70% dân số Việt Nam vẫn chưa có cơ hội tiếp cận với nguồn vốn từ ngân hàng. Một số doanh nghiệp cũng chỉ mới có khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính thống chiếm 1/3 tổng số. Thực tế cho thấy, nhiều người tìm đến tín dụng đen đều đang gặp khó khăn về công việc và tài chính, họ thường không có bảo hiểm y tế. Doanh nghiệp và cá nhân phải đối mặt với khó khăn trong việc tìm nguồn vốn kinh doanh, dẫn đến việc tìm kiếm vốn từ các điểm cho vay tín dụng đen với lãi suất cao.
FiinGroup đã đánh giá thị trường tài chính tiêu dùng như một yếu tố quan trọng trong việc cung cấp vốn phục vụ cho sinh hoạt hàng ngày và tiêu dùng của người dân. Đặc biệt, nhóm khách hàng yếu thế không thể tiếp cận nguồn vốn từ các ngân hàng thương mại. Đây cũng là một thị trường có tiềm năng tăng trưởng lớn trong tương lai, với dư nợ vay tiêu dùng chỉ chiếm khoảng 27,17% GDP, trong khi ở các quốc gia châu Á khác như Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore, Thái Lan, Malaysia, tỷ lệ này thường nằm trong khoảng 60-70% GDP.
Việt Nam được coi là một trong những quốc gia châu Á có thị trường tài chính tiêu dùng tiềm năng, với dân số lên đến khoảng 100 triệu người, độ tuổi trung bình thấp (33,7 tuổi) cùng với sự phát triển kinh tế ổn định, mức tiêu dùng ngày càng gia tăng.
Tại Hội thảo "Gỡ khó cho vay tiêu dùng - Đẩy lùi tín dụng đen", TS. Cấn Văn Lực, một chuyên gia kinh tế, đã chia sẻ rằng việc cho vay tiêu dùng hiện tại đang được thực hiện thông qua ba kênh chính: ngân hàng thương mại, công ty tài chính và một số tổ chức tín dụng khác. Tuy nhiên, mức lãi suất và các khoản phí cho vay tiêu dùng của các công ty tài chính, nếu không phù hợp, có thể gây ra tình trạng nợ xấu. Ông Lực cho rằng mức lãi suất và phí cho vay tiêu dùng của các công ty tài chính nên từ 20-25%/năm, một mức cao gấp đôi so với ngân hàng, nhưng vẫn cần phải hợp lý và không gây áp lực quá mức đối với người vay.
Nhiều người dân cho biết rằng, mặc dù lãi suất tín dụng của các công ty tài chính hiện nay vẫn còn cao, nhưng họ vẫn muốn tiếp cận vốn vay ngân hàng vì các điều khoản vay dễ dàng hơn, và không cần phải lo sợ về cách thức đòi nợ khó khăn như tại các công ty tài chính.
Bà Trần Thị Thanh Hà, Trưởng Ban quan hệ lao động, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, lưu ý rằng gói vay dành cho công nhân với quỹ 7.000 tỷ đồng mới chỉ có 300 tỷ được hưởng lãi suất ưu đãi 15 - 25%/năm. Phần còn lại, tức 6.700 tỷ đồng, được vay với mức lãi suất khá cao khoảng 25%/năm theo quy định của hai công ty tài chính. Điều này được cho là một mức lãi suất cao so với thu nhập của đa số công nhân.
Bà Nguyễn Thanh Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế - Ngân hàng Nhà nước, nhấn mạnh rằng giải pháp quan trọng cần phải nâng cao trách nhiệm của người vay. Bà Tùng cũng cho biết, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục triển khai các biện pháp mở rộng tín dụng, khuyến khích các tổ chức tín dụng tăng cường xác thực thông tin của khách hàng vay để tránh rủi ro và tối ưu việc thu hồi nợ.
Bà Tùng cũng nói thêm rằng việc triển khai thành công Đề án 06 về ứng dụng dữ liệu dân cư trong ngành ngân hàng sẽ giúp làm sạch dữ liệu dân cư, tránh tình trạng sử dụng tài khoản "ảo" trong các hoạt động tín dụng đen.
