| Liên danh Đèo Cả bị loại khỏi gói thầu lớn vì một "sơ suất nhỏ" Điểm mới của Thông tư 79/2025/TT‑BTC Nghị định 349 thay đổi gì trong hoạt động đấu thầu? |
 |
| Gói thầu dưới 100 triệu có phải đăng yêu cầu báo giá? |
Quy định về mua sắm công có giá trị không quá 100 triệu đồng đang được nhiều cơ quan, đơn vị quan tâm sau khi Nghị định số 349/2026/NĐ-CP có hiệu lực. Điểm cần phân biệt là không phải mọi khoản mua sắm dưới ngưỡng này đều phải đăng yêu cầu báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Theo hướng dẫn được Bộ Tài chính công bố ngày 7/10/2026, nghĩa vụ đăng yêu cầu báo giá phụ thuộc vào việc đơn vị thực hiện mua sắm theo cơ chế tự quyết định hay hình thành gói thầu để tổ chức lựa chọn nhà thầu.
Ngày 9/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 349/2026/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số quy định về lựa chọn nhà thầu. Một trong những nội dung liên quan trực tiếp đến hoạt động mua sắm thường xuyên là việc nâng hạn mức mua sắm theo cơ chế tự quyết định từ 50 triệu đồng lên 100 triệu đồng.
Theo khoản 4 Điều 80 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 349/2026/NĐ-CP, đối với gói thầu hoặc nội dung mua sắm có giá không quá 100 triệu đồng, thủ trưởng cơ quan, đơn vị mua sắm chịu trách nhiệm quyết định việc mua sắm, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và tự chịu trách nhiệm về quyết định của mình.
| Xem thêm: Quy định đấu thầu mới và những điều doanh nghiệp cần biết |
Đơn vị mua sắm không phải đáp ứng điều kiện tại khoản 2 Điều 79, không phải thực hiện quy trình chỉ định thầu rút gọn tại khoản 3 Điều 80, nhưng phải bảo đảm đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định. Đơn vị cũng có thể lựa chọn thực hiện theo quy trình chỉ định thầu rút gọn.
Quy định này tạo điều kiện để các cơ quan, đơn vị chủ động hơn khi mua sắm trang thiết bị, văn phòng phẩm hoặc thực hiện những công việc sửa chữa có giá trị nhỏ.
Thay vì mặc định phải tiến hành quy trình lựa chọn nhà thầu, người đứng đầu đơn vị có thể quyết định phương án mua sắm phù hợp với nhu cầu thực tế, trong phạm vi pháp luật cho phép.
Tuy nhiên, việc đơn giản hóa thủ tục không đồng nghĩa với miễn trách nhiệm quản lý, sử dụng ngân sách. Yêu cầu về tính tiết kiệm, hiệu quả và chứng từ hợp lệ vẫn được duy trì.
Một trong những vướng mắc phát sinh khi áp dụng quy định mới là xác định liệu gói mua sắm dưới 100 triệu đồng có phải đăng yêu cầu báo giá lên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia hay không.
Trong nội dung hỏi đáp đăng tải trên Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính ngày 7/10/2026, cơ quan chức năng đã làm rõ hai trường hợp.
Trường hợp thứ nhất, mua sắm theo cơ chế tự quyết định.
Đối với nội dung mua sắm có giá trị dưới 100 triệu đồng, chủ đầu tư được tự quyết định việc mua sắm và bảo đảm đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định mà không phải lấy báo giá.
Đồng thời, đơn vị không phải đáp ứng điều kiện tại khoản 2 Điều 79 và không phải thực hiện quy trình quy định tại khoản 3 Điều 80 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, sau khi được sửa đổi, bổ sung.
Như vậy, khi áp dụng cơ chế tự quyết định đối với nội dung mua sắm thuộc phạm vi quy định, đơn vị không phát sinh nghĩa vụ đăng yêu cầu báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Trường hợp thứ hai, hình thành gói thầu để lựa chọn nhà thầu.
Nếu đơn vị dự kiến hình thành gói thầu và tổ chức lựa chọn nhà thầu theo các hình thức được pháp luật quy định, chủ đầu tư phải lập giá gói thầu theo Điều 18 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung.
Khi chủ đầu tư lựa chọn phương pháp lấy báo giá làm căn cứ xác định giá gói thầu, việc thu thập báo giá phải tuân thủ điểm d khoản 2 Điều 18.
Theo đó, chủ đầu tư phải đăng tải yêu cầu báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và đơn vị quan tâm gửi báo giá thông qua hệ thống theo thời hạn quy định.
Điều này có nghĩa một gói thầu dù có giá trị dưới 100 triệu đồng vẫn phải thực hiện thủ tục đăng yêu cầu báo giá nếu chủ đầu tư lựa chọn phương pháp lấy báo giá để lập giá gói thầu.
Ngược lại, nếu chủ đầu tư sử dụng căn cứ xác định giá gói thầu khác được pháp luật cho phép, thay vì phương pháp lấy báo giá, nghĩa vụ đăng yêu cầu báo giá theo điểm d khoản 2 Điều 18 không phát sinh từ phương pháp này.
Nghị định số 349/2026/NĐ-CP cũng điều chỉnh cách thức thu thập báo giá khi xác định giá gói thầu. Theo quy định sửa đổi tại điểm d khoản 2 Điều 18, chủ đầu tư có thể sử dụng tối thiểu một báo giá hàng hóa, dịch vụ và được khuyến khích thu thập nhiều hơn một báo giá.
Yêu cầu báo giá phải được đăng tải trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Đơn vị quan tâm gửi báo giá trên hệ thống trong thời hạn tối thiểu 3 ngày làm việc kể từ ngày đăng tải yêu cầu.
Khi nhận được nhiều báo giá, chủ đầu tư có thể lấy giá trung bình làm căn cứ xác định giá gói thầu. Nếu có báo giá hoặc hạng mục trong báo giá cao hơn hoặc thấp hơn 30% so với giá trung bình, chủ đầu tư có quyền loại trừ các báo giá này khi xác định giá trung bình.
Đối với gói thầu mua thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế và một số vật tư liên quan, quy định có yêu cầu riêng. Thời hạn để đơn vị quan tâm gửi báo giá tối thiểu là 10 ngày kể từ ngày đăng tải yêu cầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Việc công khai yêu cầu báo giá trên môi trường điện tử giúp các đơn vị cung cấp có cơ hội tiếp cận thông tin và tham gia báo giá theo cùng một cơ chế. Cách thức này có thể giảm sự phụ thuộc vào một số nhà cung cấp quen thuộc, đồng thời tạo thêm cơ sở để chủ đầu tư so sánh mặt bằng giá trước khi đưa ra quyết định mua sắm.
Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào chất lượng thông tin yêu cầu báo giá, mức độ tham gia của doanh nghiệp và trách nhiệm kiểm tra tính hợp lý của mức giá được cung cấp.
Sự khác biệt giữa hai cơ chế có thể thấy rõ qua các tình huống mua sắm thường gặp. Chẳng hạn, một cơ quan cần mua văn phòng phẩm trị giá 30 triệu đồng. Nếu thực hiện theo cơ chế tự quyết định, cơ quan có thể tổ chức mua sắm, bảo đảm hóa đơn và chứng từ hợp lệ mà không phải đăng yêu cầu báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Trong khi đó, một đơn vị dự kiến mua 5 máy in với tổng giá trị khoảng 80 triệu đồng, hình thành gói thầu để lựa chọn nhà cung cấp. Nếu đơn vị sử dụng phương pháp lấy báo giá để xác định giá gói thầu, yêu cầu báo giá phải được đăng tải trên hệ thống.
Một tình huống khác là gói mua sắm thiết bị trị giá 95 triệu đồng. Nếu đơn vị lập giá gói thầu bằng kết quả thẩm định giá phù hợp quy định, không sử dụng phương pháp lấy báo giá, thì không phát sinh nghĩa vụ đăng yêu cầu báo giá theo phương pháp lấy báo giá.
Các ví dụ trên cho thấy giá trị khoản mua sắm chỉ là một trong những yếu tố cần xem xét. Phương thức tổ chức mua sắm và căn cứ xác định giá gói thầu mới là những yếu tố trực tiếp quyết định việc có phải đăng yêu cầu báo giá hay không.
Đối với doanh nghiệp cung cấp hàng hóa, dịch vụ, việc nắm rõ sự khác biệt này giúp xác định kênh tiếp cận các cơ hội mua sắm công. Với những gói thầu áp dụng hình thức thu thập báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, doanh nghiệp cần theo dõi thông tin công khai và chuẩn bị báo giá đúng thời hạn, đúng yêu cầu.
Việc tăng cường công khai thông tin trên nền tảng điện tử cũng đặt ra yêu cầu để doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ, nâng cao kỹ năng sử dụng hệ thống đấu thầu trực tuyến.
Quy định mới tạo ra sự phân định giữa yêu cầu đơn giản hóa thủ tục hành chính và trách nhiệm bảo đảm tính minh bạch trong mua sắm công.
Với những khoản mua sắm nhỏ, cơ chế tự quyết định giúp đơn vị chủ động xử lý nhu cầu phát sinh, hạn chế việc áp dụng quy trình phức tạp khi không cần thiết.
Ở chiều ngược lại, khi đã hình thành gói thầu và sử dụng báo giá để xác định giá gói thầu, chủ đầu tư phải tuân thủ yêu cầu công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Như cậy, việc phân định hai cơ chế có thể giúp cơ quan mua sắm tránh áp dụng thủ tục không cần thiết, đồng thời hạn chế nguy cơ bỏ sót nghĩa vụ công khai thông tin. Dù lựa chọn phương án nào, người đứng đầu cơ quan, đơn vị vẫn phải chịu trách nhiệm về quyết định mua sắm, tính hợp lý của chi phí và việc bảo đảm đầy đủ hồ sơ, chứng từ theo quy định. Đây là yêu cầu cốt lõi để việc phân cấp, trao quyền tự chủ trong mua sắm công đi đôi với kiểm soát hiệu quả sử dụng nguồn lực ngân sách.
