Ngày 26/10/2026, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày tờ trình dự án Luật An ninh dữ liệu. Dự thảo gồm 6 chương, 29 điều, hướng tới thiết lập cơ chế bảo vệ dữ liệu theo mức độ rủi ro, đồng thời hạn chế thủ tục hành chính đối với doanh nghiệp.
Theo Bộ Công an, điểm đáng chú ý là đề xuất phân chia dữ liệu thành 5 cấp độ rủi ro an ninh. Chủ quản dữ liệu được tự xác định cấp độ, lựa chọn biện pháp bảo vệ tương ứng và chịu trách nhiệm về kết quả phân loại. Cơ chế quản lý chủ yếu dựa trên hậu kiểm.
 |
| Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang trình Quốc hội các dự án luật, trong đó có dự thảo Luật An ninh dữ liệu, ngày 26/10/2026. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội/Bộ Công an. |
Đối với dữ liệu từ cấp độ 3 trở lên, chủ quản dữ liệu phải thực hiện đánh giá tác động và kiểm toán an ninh dữ liệu định kỳ. Riêng hệ thống xử lý dữ liệu cấp độ 4 và 5 phải được thẩm định theo quy định.
Theo Báo điện tử Chính phủ, dự thảo chỉ thiết kế hai thủ tục hành chính gồm thẩm định an ninh dữ liệu đối với hồ sơ thiết kế hệ thống cấp độ 4, 5 và thẩm định, chấp thuận chuyển dữ liệu cấp độ 4, 5 ra nước ngoài.
Dữ liệu cấp độ 1 không phát sinh thủ tục. Cấp độ 2 lập phương án bảo vệ theo mẫu rút gọn, không phải nộp cơ quan nhà nước. Cấp độ 3 thực hiện tự đánh giá, không phải thẩm định hoặc thông báo.
Đáng chú ý, phương án được trình Quốc hội còn đề xuất miễn lập phương án bảo vệ dữ liệu cấp độ 2 đối với hộ kinh doanh, doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Dự thảo cũng đề cập bảo vệ dữ liệu trong hoạt động phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), yêu cầu kiểm soát nguồn gốc, tính toàn vẹn của dữ liệu huấn luyện, phòng chống đầu độc dữ liệu và hành vi trích xuất trái phép.
Để hạn chế chồng chéo với pháp luật hiện hành, cơ quan soạn thảo đề xuất nguyên tắc một bộ hồ sơ, một thủ tục và công nhận những kết quả đã thực hiện hợp pháp theo quy định khác.
Tại phiên thảo luận ngày 26/10, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị làm rõ tiêu chí phân loại rủi ro, tránh phát sinh nghĩa vụ tuân thủ trùng lặp, giảm chi phí thực chất cho doanh nghiệp.
Nếu được thông qua, dự thảo dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2027. Các quy định nêu trên hiện vẫn đang được Quốc hội xem xét, chưa phải nghĩa vụ pháp lý mới có hiệu lực.
