Nỗi lo về tình trạng sở hữu chéo, thao túng của các ngân hàng
Chỉ thị này đặt ra yêu cầu cụ thể cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về việc tăng cường thanh tra, kiểm tra và giám sát việc cấp tín dụng của các tổ chức tín dụng. Đồng thời, cũng đề xuất việc rà soát thị trường vàng và hoạt động của các doanh nghiệp kinh doanh vàng, để đảm bảo hiệu quả và minh bạch trong công tác thanh tra và kiểm tra.
Bên cạnh đó, Thủ tướng cũng gửi yêu cầu đến các tổ chức tín dụng về việc tiếp tục giảm chi phí và giảm lãi suất cho vay ở mức hợp lý, cũng như công bố công khai lãi suất cho vay để thuận tiện cho doanh nghiệp và người dân.
Đối với lĩnh vực bất động sản, Thủ tướng yêu cầu các tổ chức tín dụng tập trung phân loại dự án để có giải pháp tín dụng phù hợp. Cũng có sự nhấn mạnh vào việc tăng cường cho vay phục vụ đời sống và tiêu dùng.
Bên cạnh đó, có yêu cầu đối với Bộ Công an và Bộ Tài chính để ngăn chặn sở hữu chéo và thao túng tại các tổ chức tín dụng, đảm bảo an toàn hệ thống tài chính.
Chỉ thị cũng đề cập đến việc rà soát và hoàn thiện các quy định liên quan đến chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp, cũng như đơn giản hóa thủ tục hành chính để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.
Cuối cùng, Thủ tướng cũng yêu cầu các cơ quan có liên quan ưu tiên nguồn lực để giải quyết các khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Ngay từ tháng 10/2023,nhiều biện pháp hạn chế tình trạng sở hữu chéo ngân hàng đã được mang ra thảo luận kỹ càng tại các cuộc họp quan trọng
Dự thảo Luật Các Tổ Chức Tín Dụng (sửa đổi) được trình lên kỳ họp Quốc hội bắt đầu từ ngày 23-10 với mục tiêu quan trọng là giảm tỷ lệ sở hữu cổ phần của cổ đông lớn. Đây được cho là biện pháp hữu hiệu để hạn chế tình trạng sở hữu chéo ngân hàng.
Hiện nay, việc kiểm tra và xử lý sở hữu cổ phần vượt quá giới hạn, sở hữu chéo tại các ngân hàng không phải là chuyện đơn giản. Bởi vì các cổ đông lớn và người liên quan thường tìm cách che giấu sự nắm giữ cổ phần, thậm chí dùng người khác làm người đứng tên để tránh luật lệ. Tình trạng này thường dẫn đến việc cổ đông lớn có thể kiểm soát ngân hàng khi cấp tín dụng cho khách hàng.
Ví dụ một ngân hàng B có vốn điều lệ hơn 4.500 tỉ đồng, nhưng 80% cổ phần lại nằm trong tay của chủ của một tập đoàn bất động sản và hàng chục doanh nghiệp khác. Đáng chú ý, người thân của chủ tập đoàn bất động sản lại đang giữ chức vị Chủ tịch Hội đồng Quản trị của ngân hàng B.
Để giải quyết tình trạng trên, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng đã đề nghị tăng cường thanh tra tình hình sở hữu cổ phần, cho vay… tại các tổ chức tín dụng. Các hành động tiếp theo sẽ bao gồm xem xét chuyển cơ quan điều tra khi có dấu hiệu tội phạm. Nhằm ngăn ngừa việc chuyển nhượng cổ phần, cổ phiếu có thể dẫn đến thâu tóm, chi phối hoặc cấp tín dụng cho khách hàng lớn trong lĩnh vực bất động sản.
