Thuế quan mới: Thách thức và cơ hội cho thị trường tài chính toàn cầu

Nhà Trắng sử dụng cách tiếp cận mới để xác định mức độ thuế quan “có đi có lại” đối với các quốc gia khác. Ảnh: Reuters.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới đang tìm kiếm sự ổn định sau đại dịch, làn sóng chính sách thuế quan mới từ Hoa Kỳ đang tạo ra những thay đổi đáng kể trên thị trường tài chính và mô hình thương mại toàn cầu. Chính sách bảo hộ thương mại hiện đại đang được triển khai với quy mô và cường độ chưa từng thấy trong thời gian gần đây.

Diễn biến thị trường tài chính phản ánh tâm lý thận trọng

Sự bất ổn trên thị trường tài chính thế giới đang gia tăng, với các chỉ số chứng khoán chính ghi nhận nhiều phiên giảm điểm. S&P 500 đã giảm 0,23%, tạm thời rơi vào vùng thị trường giá xuống khi giảm 20% so với đỉnh gần đây. Trong khi đó, chỉ số Dow Jones giảm 0,91% với dao động lên đến 2.595 điểm trong ngày - mức biến động lớn đáng chú ý.

Tại châu Âu, tình hình cũng không khả quan hơn khi chỉ số Stoxx 600 giảm 4,5% và đóng cửa ở mức thấp nhất trong 14 tháng. Điều đáng chú ý là tuần trước, chỉ số này đã ghi nhận mức lỗ 8,4% - kết quả tệ nhất trong 5 năm qua.

Trong bối cảnh này, lợi suất trái phiếu toàn cầu đã giảm khi các nhà đầu tư tìm kiếm tài sản an toàn. Lợi suất trái phiếu chính phủ Đức kỳ hạn 10 năm giảm từ 2,72% xuống dưới 2,6%, trong khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Nhật Bản đạt mức thấp nhất trong ba tháng.

Định hình lại khái niệm "có đi có lại" trong thương mại

Điểm đáng chú ý trong chiến lược hiện tại là cách tiếp cận mới đối với khái niệm "có đi có lại" trong thương mại quốc tế. Hoa Kỳ không chỉ áp dụng công thức mới để xác định mức thuế quan, mà còn từ chối đáp ứng đề nghị xóa bỏ thuế quan từ một số nước và Liên minh châu Âu.

Điều này cho thấy các chính sách thuế quan hiện tại không chỉ nhằm giải quyết thâm hụt thương mại, mà còn hướng đến mục tiêu thay đổi cơ bản cấu trúc thương mại và sản xuất toàn cầu. Đây là một cách tiếp cận toàn diện hơn, nhưng cũng tạo ra nhiều thách thức và bất định trong ngắn hạn.

Phản ứng của cộng đồng doanh nghiệp

Các nhà lãnh đạo doanh nghiệp đang thể hiện sự thận trọng trước những thay đổi này. Ken Langone, đồng sáng lập Home Depot, bày tỏ quan ngại về mức thuế nhập khẩu 46% đối với Việt Nam và cho rằng mức thuế 34% với Trung Quốc có thể "quá mạnh, quá sớm".

Larry Fink, CEO của BlackRock, chia sẻ rằng nhiều CEO đang lo ngại về khả năng suy thoái kinh tế. Tương tự, Jamie Dimon, CEO của JPMorgan Chase, cảnh báo về khả năng thuế quan gây ra "hậu quả lạm phát" và làm chậm tốc độ tăng trưởng kinh tế.

Điều này cho thấy cộng đồng doanh nghiệp đang cần thêm thời gian để điều chỉnh chiến lược và thích ứng với môi trường thương mại mới.

Cơ hội trong thách thức

Mặc dù thị trường đang phản ứng tiêu cực trong ngắn hạn, các chuyên gia kinh tế chỉ ra rằng chính sách thuế quan mới có thể mang lại cơ hội cho việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu theo hướng bền vững hơn.

Các nước và doanh nghiệp có thể xem đây là động lực để đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc vào một số ít đối tác thương mại, và tăng cường năng lực sản xuất trong nước. Điều này có thể tạo ra sự cân bằng hơn trong thương mại quốc tế về dài hạn.

Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent đã bày tỏ quan điểm rằng các cuộc đàm phán có thể kéo dài đến tháng 6, gợi ý rằng vẫn còn không gian cho đối thoại và điều chỉnh.

Hướng đi cho cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư

Trong bối cảnh hiện tại, các chuyên gia tài chính và lãnh đạo doanh nghiệp đang đề xuất một số hướng tiếp cận:

Một là, đa dạng hóa chuỗi cung ứng, doanh nghiệp cần xem xét chiến lược của các nước lớn để giảm thiểu rủi ro từ biến động thuế quan.

Hai là, tăng cường hợp tác khu vực bởi các khối thương mại khu vực có thể trở nên quan trọng hơn trong việc đảm bảo ổn định thương mại.

Ba là, đầu tư vào công nghệ và tự động hóa, qua đó tăng năng suất thông qua công nghệ có thể giúp doanh nghiệp duy trì khả năng cạnh tranh ngay cả khi chi phí nhập khẩu tăng.

Bốn là, chiến lược đầu tư thận trọng. Theo đócác nhà đầu tư cần cân nhắc phân bổ tài sản đa dạng và đánh giá kỹ lưỡng rủi ro trong giai đoạn biến động này.

Các nhà lãnh đạo EU đã kêu gọi bình tĩnh và đoàn kết, nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác quốc tế trong việc duy trì ổn định thị trường tài chính và thương mại toàn cầu.

Mặc dù căng thẳng thương mại đang gia tăng và tạo ra bất ổn ngắn hạn trên thị trường, các chuyên gia kinh tế đồng ý rằng điều quan trọng là duy trì góc nhìn dài hạn. Lịch sử cho thấy các chu kỳ kinh tế và biến động thị trường là không thể tránh khỏi, nhưng cũng tạo ra cơ hội cho sự đổi mới và tăng trưởng bền vững hơn.

Trong thời gian tới, đối thoại mở và hợp tác giữa các quốc gia sẽ là yếu tố quan trọng để đảm bảo rằng các chính sách thương mại phục vụ lợi ích chung của nền kinh tế toàn cầu và tăng cường khả năng phục hồi của hệ thống thương mại quốc tế.