Kể từ đầu năm 2023 đến nay, nước Mỹ đang chứng kiến làn sóng sa thải nhân viên của các công ty lớn, đi đầu là các công ty công nghệ và tài chính ở Phố Wall, trong bối cảnh lo ngại về khủng hoảng kinh tế toàn cầu khiến chi phí hoạt động của doanh nghiệp tăng vọt.
Làn sóng sa thải nhân viên từ các tập đoàn lớn
Trong thời gian gần đây, liên tục có thông tin liên quan đến các công ty công nghệ lớn của Mỹ sa thải số lượng lớn. Thời kỳ đỉnh điểm của dịch COVID-19 đã qua đi, khi cuộc sống quay trở lại bình thường, người dân cũng không còn dành hầu hết thời gian nhìn vào màn hình điện thoại, máy tính.
Làn sóng sa thải đang làm khuynh đảo giới công nghệ từ cuối năm ngoái đến nay vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại.
Trong giai đoạn phong tỏa vì dịch COVID-19, các doanh nghiệp công nghệ lớn như Microsoft, Google, Amazon và công ty mẹ của Facebook là Meta đã tuyển dụng một số lượng lớn lao động bởi nhu cầu đối với sản phẩm và dịch vụ của họ tăng mạnh.
Song có một thực tế là với tình trạng lạm phát tăng và chi phí vận hành gia tăng, các công ty công nghệ không còn lựa chọn nào ngoài việc giảm số lượng nhân viên.
Trong một năm qua, một loạt các công ty lớn của Mỹ như Amazon, Walt Disney, Meta (công ty chủ quản mạng xã hội Facebook) và các ngân hàng ở Mỹ đã phải giảm lực lượng lao động.
Trang theo dõi hoạt động cắt giảm nhân sự Layoffs.fyi, trong năm 2022, các công ty công nghệ đã sa thải hơn 150.000 nhân viên do nhu cầu về dịch vụ và thiết bị công nghệ, vốn bùng nổ trong giai đoạn đại dịch COVID-19, giảm mạnh. Giới chuyên gia dự báo các công ty sẽ tiếp tục sa thải nhân viên để ứng phó với những tác động khi nền kinh tế lớn nhất thế giới tăng trưởng chậm lại.
Từ đầu năm nay, một loạt công ty lớn của Mỹ tiếp tục công bố quyết định sa thải nhân sự để tiết kiệm chi phí vận hành trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng giảm, lạm phát cao và lãi suất tăng.
Trong lĩnh vực công nghệ, truyền thông và viễn thông, công ty sản xuất phần mềm IBM cho biết sẽ cắt giảm 3.900 nhân viên, công ty cung cấp nền tảng nghe nhạc trực tuyến Spotify Spotify thông báo cắt giảm 6% lực lượng lao động (600 nhân viên), công ty Alphabet sa thải 12.000 nhân viên, Microsoft tinh giảm 10.000 nhân viên từ nay đến cuối quý III của tài khóa 2023 (kết thúc tháng 9/2023), Amazon cắt giảm hơn 18.000 nhân viên, Meta thu gọn 13% lực lượng lao động (hơn 11.000 nhân viên). Công ty công nghệ Dell Technologies Inc cắt giảm 6.650 nhân viên, tương ứng 5% tổng số người lao động trên toàn cầu của hãng.
Theo một báo cáo công bố ngày 2/2, tình trạng sa thải lao động ở Mỹ đã đạt mức cao nhất trong hơn hai năm vào tháng 1/2023 khi các công ty công nghệ thực hiện cắt giảm việc làm ở tốc độ kỷ lục cao thứ hai để sẵn sàng trước nguy cơ kinh tế nước này rơi vào suy thoái.
Trong lĩnh vực tài chính, công ty Goldman Sachs được cho là sẽ cắt giảm hơn 3.000 nhân viên, đợt sa thải lớn nhất từ trước đến nay trong lịch sử công ty kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008-2009. Goldman Sachs bắt đầu sa thải nhân viên từ ngày 11/1 vừa qua, trong đó gần 30% thuộc bộ phận ngân hàng đầu tư và thị trường toàn cầu.
Tương tự, Morgan Stanley có kế hoạch tiến hành đợt cắt giảm nhân sự tiếp theo trong vài tuần tới, trong khi Citigroup đã cắt giảm hàng chục nhân viên thuộc bộ phận ngân hàng đầu tư. Sàn giao dịch tiền kỹ thuật số Coinbase Global cũng thông báo giảm gần 950 việc làm trong đợt sa thải thứ 3 trong chưa đầy một năm qua.
Còn Tập đoàn Alphabet, công ty mẹ của Google, ngày 20/1 đã thông báo kế hoạch cắt giảm 12.000 việc làm, tương đương 6% lực lượng lao động. Đây là động thái mới nhất trong quá trình cải tổ lĩnh vực công nghệ của Alphabet.
Giám đốc điều hành (CEO) Google, Sundar Pichai, cho biết trong vài năm gần đây, công ty đã mở rộng nguồn nhân lực nhanh chóng "để đáp ứng một thực tế kinh tế khác với hiện nay.
Trong lĩnh vực năng lượng, công ty sản xuất hóa chất Dow có kế hoạch giảm khoảng 2.000 nhân viên để ứng phó thách thức của lạm phát và chuỗi cung ứng. Trong khi đó, công ty lọc dầu Phillips 66 đã cắt giảm hơn 1.100 nhân viên để đáp ứng mục tiêu giảm 500 triệu USD chi phí hoạt động năm 2022.
Trong lĩnh vực dược phẩm, công ty Johnson & Johnson để ngỏ khả năng cắt giảm nhân sự trong bối cảnh lạm phát. Trong lĩnh vực chế tạo, công ty 3M cho biết sẽ cắt giảm 2.500 nhân viên sau khi công bố báo cáo lợi nhuận sụt giảm.
Nhà sản xuất ô tô điện tự hành Rivian Automotive cũng có kế hoạch cắt giảm 6% quy mô nhân sự nhằm giảm chi phí hoạt động khi dự trữ tiền mặt giảm và nền kinh tế suy yếu.
Nối tiếp một loạt động thái từ các tập đoàn lớn của Mỹ, mới đây nhất, Tập đoàn thương mại điện tử eBay Inc ngày 7/2 đã thông báo sẽ sa thải 500 lao động trên toàn cầu, tương đương với 4% lực lượng lao động.
Trong thông điệp gửi tới người lao động, Giám đốc điều hành Ebay, Jamie Iannone, cho biết sự điều chỉnh này sẽ cho phép công ty có thể tăng đầu tư và có đóng một vai trò mới trong những lĩnh vực có tiềm năng lớn như các công nghệ mới, đổi mới nhằm vào khách hàng và các thị trường chủ chốt.
Giám đốc điều hành (CEO) của tập đoàn The Walt Disney Company (gọi tắt là Disney) Bob Iger ngày 8/2 cũng công bố kế hoạch cắt giảm 7.000 việc làm để tái cơ cấu công ty giải trí lớn nhất thế giới này nhằm tiết kiệm chi phí hoạt động.
Ông Iger nêu rõ đây không phải là một quyết định dễ dàng và tập đoàn sẽ phải xem xét kỹ lưỡng chi phí cho mọi kế hoạch cần triển khai, cả trong lĩnh vực truyền hình và điện ảnh. Ông chia sẻ lý do là vì "mọi thứ trong thế giới vô cùng cạnh tranh này đang trở nên đắt đỏ hơn"…
Theo các chuyên gia, làn sóng cắt giảm nhân sự của các tập đoàn công nghệ Mỹ sẽ còn tiếp tục diễn ra do sự thoái trào của ngành này sau khi nhu cầu của người tiêu dùng giảm mạnh trong thời kỳ hậu đại dịch COVID-19.
Cơ hội tuyển dụng nhân tài của các start-up
Trước xu hướng sa thải nhân công tại các công ty công nghệ đang tràn ngập thị trường việc làm, nhiều người đã đặt câu hỏi liệu các start-up có tận dụng được tình hình hay không và liệu có một làn sóng thành lập các công ty mới do cựu thành viên Big Tech thành lập hay không.
Trong khi một số công ty khởi nghiệp đang cảm nhận được tác động của suy thoái công nghệ, tự cắt giảm số lượng nhân viên, thì có những công ty khác đã tận dụng tình hình và tuyển dụng được nhiều nhân tài.
Nhưng đây được các chuyên gia đánh giá là cơ hội cho các nhà khởi nghiệp công nghệ khi đây là các nhân sự có chất lượng được đào tạo.
Bên cạnh đó, các start-up cũng có thể cạnh tranh hơn về mức lương khi các công ty công nghệ lớn hạn chế tuyển dụng và cắt giảm ngân sách tuyển dụng. Không những vậy, làm việc cho một công ty mới thành lập có thể mang lại cảm giác rủi ro hơn đối với một kỹ sư, nhà tiếp thị, nhà thiết kế hoặc chuyên gia đã quen với các đặc quyền và bảo mật được cung cấp tại một công ty lớn, nhưng họ cũng có những lợi thế, chẳng hạn như cơ hội có được vốn chủ sở hữu trong giai đoạn đầu khởi nghiệp và có thể gây nhiều ảnh hưởng hơn đến nền văn hóa, sản phẩm và tuyển dụng của công ty mới.
Và làn sóng sa thải nhân viên của các tập đoàn lớn không chỉ là cơ hội tuyển dụng nhân tài cho các start-up, mà còn là cơ hội cho làn sóng thành lập các start-up của các “cựu FAANG” vươn lên. FAANG là một từ viết tắt, ám chỉ đến những gã khổng lồ công nghệ lâu đời là Facebook (Meta), Amazon, Apple, Netflix và Google (Alphabet).
Đối với những người lao động bị sa thải và đang nuôi ước mơ khởi nghiệp, tấm giấy thôi việc có thể được coi là một cơ hội mang lại đủ thu nhập và đường băng cho họ-những “cựu FAANG-để họ thành lập nên một công ty mới.
Thực tế đằng sau những cuộc suy thoái trong quá khứ đã chứng minh cho sự thành công của các doanh nhân mới. Sau vụ phá sản dot-com, Facebook và YouTube đã xuất hiện. Airbnb, Slack và Uber đều được thành lập từ sau cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008…
Ngoài ra, các công ty khởi nghiệp cũng không phải là bến đỗ duy nhất cho các ứng viên xin việc. Một số công ty lớn hơn vẫn đang tuyển dụng. Các cuộc khảo sát gần đây cho thấy hầu hết nhân viên công nghệ bị sa thải đều tìm được việc làm trong vòng ba tháng.
Các công ty phi công nghệ cũng đang khao khát tuyển dụng để thúc đẩy hoạt động kỹ thuật của riêng họ, trong bán lẻ, tài chính, sản xuất và các ngành công nghiệp khác. Và còn một số lượng những nhân viên công nghệ đang rời khỏi ngành hoàn toàn sau khi bị sa thải, đã đi theo một hướng khác để xây dựng một thứ gì đó có ý nghĩa…
