Các nhà thiên văn học đã đưa ra cảnh báo về tình trạng ô nhiễm ánh sáng toàn cầu do sự gia tăng số lượng vệ tinh quay quanh Trái đất, đây là "mối đe dọa chưa từng có đối với tự nhiên". Việc gia tăng số lượng vệ tinh khiến rác vũ trụ trở nên trầm trọng, hàng loạt những tác động xấu này sẽ để lại hậu quả khôn lường, giới khoa học các nước cần phải đoàn kết, mạnh mẽ phản đối để giữ được sự an toàn chung cho trái đất.
Ô nhiễm ánh sáng phía trên thành phố Toulouse và Tarbes, Pháp - Ảnh: Getty Images
Các nhà thiên văn học cảnh báo việc mất đi tính tự nhiên vốn có của bầu trời đêm trên toàn thế giới sẽ trở thành mối đe dọa toàn cầu chưa từng thấy đối với các di sản văn hóa và thiên nhiên, cũng như đe dọa các lợi ích kinh tế trong tương lai.
Trong loạt bài nghiên cứu đăng trên tạp chíNature Astronomy, các nhà thiên văn học quốc tế cho biết số lượng vệ tinh trên quỹ đạo thấp của Trái đất đã tăng hơn gấp đôi kể từ năm 2019 khi Công ty SpaceX của Mỹ tiến hành vụ phóng "chùm vệ tinh" quy mô lớn lần đầu tiên gồm hàng nghìn vệ tinh.
Một loạt chùm vệ tinh Internet mới cũng đã được lên kế hoạch sớm phóng lên quỹ đạo, "chất" thêm hàng nghìn vệ tinh lên khu vực vốn đã dày đặc vệ tinh, cách Trái đất chưa đến 2.000km này.
Các nhà thiên văn cũng chỉ ra thực tế mỗi vệ tinh mới xuất hiện trên quỹ đạo thấp của Trái đất, nguy cơ va chạm với một vật thể khác quay quanh Trái đất càng gia tăng, dẫn đến nhiều mảnh vỡ hơn.
Điều này có thể tạo ra một phản ứng dây chuyền, theo đó các vụ va chạm liên tiếp xảy ra, tạo thành các mảnh vỡ nhỏ hơn nữa, bổ sung vào đám mây "rác vũ trụ" đang phản chiếu ánh sáng trở lại Trái đất.
Ngày càng nhiều vệ tinh được phóng lên khiến tình trạng ô nhiễm ánh sáng gia tăng - Ảnh minh họa: NASA
Trong một nghiên cứu, các nhà thiên văn cho biết lần đầu tiên họ đã xác định được tác động về mặt tài chính và khoa học của tình trạng bầu trời đêm sáng hơn đối với hoạt động của một đài thiên văn lớn.
Cụ thể, qua mô phỏng, các nhà thiên văn xác định đối với Đài thiên văn Vera Rubin đang được xây dựng tại Chile, phần tối nhất của bầu trời đêm trong thập niên tới sẽ sáng hơn 7,5% so với hiện nay, đồng nghĩa số lượng sao mà Vera Rubin có thể quan sát được sẽ giảm 7,5%.
Điều này khiến quá trình khảo sát của đài thiên văn này phải kéo dài thêm gần 1 năm, gây tốn kém 21,8 triệu USD.
Ông John Barentine, đồng tác giả nghiên cứu, làm việc tại Công ty tư vấn Dark Sky (Mỹ), còn cảnh báomột hậu quả khác chưa thể tính toán được, đó là những hiện tượng thiên văn mà nhân loại không bao giờ quan sát được do bầu trời đêm sáng hơn.
Các nhà nghiên cứu cũng cảnh báo bầu trời đêm sáng hơn không chỉ ảnh hưởng đến các quan sát thiên văn mà còn đe dọa "mối quan hệ cổ xưa giữa con người và bầu trời đêm".
Nhà thiên văn Aparna Venkatesan tại Đại học San Francisco nhấn mạnh: "Vũ trụ là di sản và tổ tiên chung của con người, kết nối con người thông qua khoa học, nghệ thuật, những chuyện kể và những truyền thống văn hóa - và giờ đây vũ trụ đang gặp nguy hiểm".
Trước thực trạng trên, nhóm các nhà thiên văn học tại Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Ý kêu gọi giới khoa học "ngăn chặn cuộc tấn công" vào bầu trời đêm, thông qua việc hạn chế phóng vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất.
Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) chính thức tiếp nhận hồ sơ đăng ký tài trợ nhiệm vụ nghiên cứu phát triển công nghệ năm 2026 từ ngày 10/7 đến 17h ngày 10/8/2026. Theo kế hoạch, mỗi nhiệm vụ có thể được ngân sách nhà nước hỗ trợ tối đa 10 tỷ đồng, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, robot, mạng 5G-6G, thiết bị bay không người lái (UAV) cùng nhiều công nghệ trọng điểm khác.
Tên lửa tái sử dụng Trung Quốc mang tên Trường Chinh 10B vừa hoàn thành chuyến bay đầu tiên vào trưa 10/7, đồng thời thu hồi thành công tầng đẩy trên vùng biển Hải Nam bằng hệ thống lưới cáp chưa từng có tiền lệ trên thế giới.
Kính viễn vọng không gian Roman của NASA vừa xuất hiện trong bức ảnh mới công bố tại phòng sạch của Trung tâm vũ trụ Kennedy, đánh dấu chặng cuối trước khi rời bệ phóng vào ngày 30 tháng 8 tới, mang theo tham vọng quan sát vũ trụ với trường nhìn rộng gấp 100 lần kính Hubble.
Vân tay laser đang trở thành chìa khóa mới cho việc nhận diện thiết bị số, khi nhóm nghiên cứu tại Đại học Khoa học và Công nghệ King Abdullah chứng minh ánh sáng phát ra từ những con chip laser siêu nhỏ có thể đóng vai trò như dấu vân tay sinh trắc học, giúp máy móc tự chứng minh danh tính mà không cần mật khẩu hay khóa bảo mật truyền thống.
Siêu dẫn nhiệt độ cao vừa cán mốc kỷ lục mới khi một vật liệu gốc đồng oxit duy trì khả năng dẫn điện không điện trở ngay ở áp suất khí quyển bình thường, tại ngưỡng âm 122,15 độ C, phá vỡ thế bế tắc kéo dài suốt ba thập kỷ trong ngành vật lý siêu dẫn.
