| Trump dọa áp thuế 50% với đồng nhập khẩu, giá tăng vọt kỷ lục AI thúc đẩy cơn khát Đồng trên toàn cầu Giá đồng đã liên tục đạt mức cao kỷ lục |
 |
| Giá đồng tăng mạnh nhờ nhu cầu AI và quốc phòng. |
Giá đồng đang vượt trội so với vàng trong năm 2026 khi các nền kinh tế đẩy mạnh đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), hệ thống điện và quốc phòng. Giới đầu tư nhận định nhu cầu từ những lĩnh vực này có thể giúp thị trường đồng duy trì sức hút, ngay cả khi cổ phiếu công nghệ chịu áp lực điều chỉnh.
Theo số liệu được CNBC dẫn trong bài viết, giá đồng tăng 15,8% từ đầu năm và hơn 30% trong vòng 12 tháng. Trong khi đó, giá vàng kỳ hạn giảm 4,11% từ đầu năm và 4,52% trong 12 tháng. Vàng giao ngay cũng giảm khoảng 4% từ đầu năm và 4,89% so với cùng kỳ năm trước.
Diễn biến trái chiều phản ánh sự khác biệt về các yếu tố chi phối hai thị trường. Trong khi vàng thường được sử dụng như tài sản trú ẩn và công cụ phòng ngừa rủi ro tài chính, đồng giữ vai trò trực tiếp trong sản xuất công nghiệp, xây dựng, vận tải và hệ thống điện.
Sự phát triển của AI, cùng nhu cầu đầu tư vào hạ tầng năng lượng và bảo đảm an ninh quốc gia, đang khiến đồng được nhìn nhận như một tài nguyên chiến lược.
Phát biểu trên chương trình Squawk Box Europe của CNBC, ông Taylor Melvin, Giám đốc điều hành Ivanhoe Electric, doanh nghiệp thăm dò và khai thác khoáng sản có trụ sở tại Arizona, Mỹ, cho rằng các chính phủ và ngành công nghiệp ngày càng quan tâm đến khả năng tiếp cận nguồn cung kim loại ổn định.
Theo ông, những kim loại vốn được xem là nguyên liệu thiết yếu trong sản xuất đang trở thành yếu tố gắn trực tiếp với an ninh quốc gia, tăng trưởng kinh tế và phát triển hạ tầng công nghệ.
Nhận định này được đưa ra khi Tuần lễ Sàn giao dịch Kim loại London (LME Week), sự kiện thường niên quy tụ các doanh nghiệp khai khoáng, nhà giao dịch và tổ chức đầu tư toàn cầu, bắt đầu diễn ra tại London.
Ông Melvin đánh giá đây là giai đoạn thuận lợi đối với ngành khai thác đồng, nhất là tại Mỹ, nơi nhu cầu bảo đảm nguồn cung khoáng sản phục vụ công nghiệp và quốc phòng đang được chú trọng.
 |
| Giá đồng đã liên tục đạt mức cao kỷ lục |
Đồng có tính dẫn điện và dẫn nhiệt cao, được sử dụng phổ biến trong dây dẫn, động cơ, máy biến áp, thiết bị điện tử và hệ thống truyền tải điện.
Trong các trung tâm dữ liệu, đồng hiện diện ở mạng lưới cấp điện, hệ thống phân phối điện, thiết bị làm mát và nhiều bộ phận kết nối. Khi quy mô xử lý dữ liệu tăng, các cơ sở này cần hệ thống điện có công suất lớn và độ tin cậy cao. Bên cạnh đó, việc mở rộng năng lượng tái tạo, nâng cấp lưới điện và phát triển phương tiện điện cũng tạo thêm nhu cầu sử dụng đồng.
Vì vậy, triển vọng tiêu thụ kim loại này ngày càng gắn với tốc độ đầu tư hạ tầng công nghệ và năng lượng, thay vì chỉ phụ thuộc vào các chu kỳ sản xuất công nghiệp truyền thống.
Một vấn đề được giới đầu tư quan tâm là liệu sự điều chỉnh của cổ phiếu công nghệ có làm suy yếu triển vọng thị trường đồng hay không. Những lo ngại về hiệu quả đầu tư AI, chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu và khả năng thu hồi vốn đã tạo ra biến động trên thị trường chứng khoán công nghệ.
Tuy nhiên, ông Taylor Melvin cho rằng cần phân biệt biến động định giá cổ phiếu với nhu cầu vật chất của ngành công nghiệp. Theo ông, việc thị trường điều chỉnh kỳ vọng lợi nhuận của doanh nghiệp AI không đồng nghĩa các dự án xây dựng hạ tầng điện toán sẽ lập tức dừng lại.
Ông nhận định nhu cầu đồng trong lĩnh vực công nghệ có tính ít co giãn theo giá. Điều này có nghĩa khi giá đồng tăng, lượng đồng mà các doanh nghiệp cần sử dụng có thể không giảm tương ứng.
Đối với một trung tâm dữ liệu quy mô lớn, chi phí đồng chỉ là một phần trong tổng vốn đầu tư. Do đó, doanh nghiệp khó có thể quyết định triển khai hay hủy bỏ toàn bộ dự án chỉ dựa trên biến động giá kim loại này.
Theo ông Melvin, hai diễn biến có thể tồn tại đồng thời: thị trường chứng khoán điều chỉnh định giá doanh nghiệp công nghệ, trong khi hoạt động xây dựng hạ tầng AI vẫn tiếp tục tạo ra nhu cầu nguyên vật liệu.
Tuy nhiên, nhận định này không đồng nghĩa giá đồng hoàn toàn miễn nhiễm với rủi ro. Nếu các tập đoàn công nghệ cắt giảm hoặc trì hoãn dự án trung tâm dữ liệu trên diện rộng, nhu cầu đồng dự kiến vẫn có thể bị ảnh hưởng. Một yếu tố khác là ngân sách quốc phòng. Đồng được sử dụng trong nhiều hệ thống điện, điện tử, thông tin liên lạc và thiết bị quân sự.
Ông Melvin cho rằng nhu cầu từ lĩnh vực an ninh quốc gia cũng tương đối ít nhạy cảm với biến động giá đồng, bởi quyết định mua sắm và đầu tư thường phụ thuộc vào yêu cầu chiến lược. Sự kết hợp giữa AI, điện lực và quốc phòng đang tạo ra những nguồn cầu mà giới đầu tư kỳ vọng có thể duy trì trong thời gian dài.
Bên cạnh nhu cầu công nghiệp, chính sách thương mại của Mỹ cũng đang tác động đến thị trường đồng. Theo thông tin trong tư liệu CNBC, năm 2025, Bộ Thương mại Mỹ đã khuyến nghị áp thuế 15% đối với đồng tinh luyện từ ngày 1/1/2027. Tuy nhiên, tại thời điểm bài viết được dẫn, chưa có quyết định cuối cùng được công bố công khai về mức thuế đề xuất này.
Khả năng Mỹ áp thuế khiến các doanh nghiệp và nhà giao dịch cân nhắc đưa đồng vào thị trường Mỹ trước thời điểm chính sách có thể có hiệu lực. Ông Iain Pyle, Giám đốc đầu tư cấp cao tại Aberdeen Investments, đồng quản lý quỹ abrdn Future Minerals Fund, cho biết một lượng lớn đồng trên thế giới đang được lưu trữ tại Mỹ do rủi ro thuế quan.
Theo ông, vấn đề là lượng đồng này có thực sự sẵn sàng phục vụ nhu cầu của các thị trường khác hay không. Khi kim loại được tập trung tại một khu vực để phòng ngừa rủi ro chính sách, nguồn cung có thể trở nên mất cân đối giữa các thị trường, ngay cả khi tổng lượng đồng trên thế giới không thay đổi tương ứng.
Ông Pyle cũng nhận định tồn kho đồng tại Trung Quốc đang ở mức thấp, trong khi giá giao ngay có xu hướng tăng. Diễn biến này làm gia tăng lo ngại về khả năng đáp ứng nhu cầu của thị trường, nhất là khi hoạt động sản xuất và đầu tư hạ tầng cần nguồn cung ổn định.
Trong ghi chú ngày 15/10, ông Pyle đánh giá đồng là một trong những ví dụ rõ nhất về thị trường mà nguồn cung đang gặp khó khăn trong việc theo kịp nhu cầu. Theo chuyên gia này, thị trường cần mức giá cao được duy trì đủ lâu để tạo động lực đầu tư vào hoạt động khai thác và mở rộng nguồn cung. Dù vậy, ông cũng cảnh báo giá đồng có thể giảm sau khi Mỹ công bố quyết định thuế quan, nếu các yếu tố từng thúc đẩy hoạt động tích trữ thay đổi.
Đà tăng của giá đồng quốc tế đặt ra những vấn đề cần theo dõi đối với các doanh nghiệp Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực điện, điện tử, thiết bị công nghiệp và hạ tầng số. Đồng là nguyên liệu đầu vào của dây cáp điện, máy biến áp, động cơ và nhiều thiết bị phục vụ xây dựng trung tâm dữ liệu. Vì vậy, biến động giá đồng có thể ảnh hưởng đến chi phí sản xuất và dự toán đầu tư.
Đối với doanh nghiệp sản xuất thiết bị điện, giá nguyên liệu tăng có thể gây áp lực lên biên lợi nhuận nếu hợp đồng bán hàng không cho phép điều chỉnh giá tương ứng. Trong khi đó, các dự án đầu tư lưới điện và trung tâm dữ liệu cần tính toán rủi ro biến động giá nguyên vật liệu trong thời gian triển khai.
Ở chiều ngược lại, xu hướng tăng nhu cầu đồng cũng tạo cơ hội cho những doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng thiết bị điện, vật liệu dẫn điện và công nghệ tiết kiệm năng lượng. Tuy nhiên, mức độ tác động thực tế phụ thuộc vào tỷ trọng đồng trong giá thành, khả năng dự trữ nguyên liệu, thời hạn hợp đồng và phương thức quản trị rủi ro của từng doanh nghiệp. Đây là những yếu tố cần được đánh giá trước khi kết luận doanh nghiệp nào sẽ hưởng lợi hoặc chịu bất lợi từ diễn biến giá đồng.
Triển vọng giá đồng hiện chịu tác động từ hai nhóm yếu tố chính: nhu cầu dài hạn của công nghiệp và những biến động ngắn hạn liên quan đến thương mại, tồn kho và dòng vốn đầu tư. Ở góc độ dài hạn, việc mở rộng trung tâm dữ liệu AI, đầu tư hệ thống điện và tăng cường năng lực quốc phòng có thể tiếp tục thúc đẩy nhu cầu kim loại này.
Trong khi đó, việc phát triển mỏ đồng mới cần thời gian, vốn đầu tư lớn và phải đáp ứng các yêu cầu về môi trường, hạ tầng và khai thác. Sự chênh lệch giữa tốc độ gia tăng nhu cầu và khả năng bổ sung nguồn cung là một trong những yếu tố hỗ trợ kỳ vọng giá đồng. Tuy nhiên, giá kim loại này vẫn nhạy cảm với tăng trưởng kinh tế toàn cầu, nhu cầu công nghiệp của Trung Quốc, chính sách thương mại Mỹ và biến động trên thị trường tài chính.
Việc đồng vượt vàng trong một giai đoạn không có nghĩa kim loại công nghiệp này sẽ duy trì mức sinh lời cao hơn vàng trong mọi điều kiện thị trường. Dù vậy, những nhận định từ giới đầu tư cho thấy vai trò của đồng đang thay đổi. Từ nguyên liệu gắn với chu kỳ công nghiệp, kim loại này ngày càng trở thành một phần trong chiến lược phát triển hạ tầng công nghệ, bảo đảm năng lượng và an ninh quốc gia.
Đối với các nền kinh tế đẩy mạnh chuyển đổi số, câu chuyện giá đồng vì thế không còn đơn thuần là biến động của một loại hàng hóa, mà còn liên quan đến khả năng bảo đảm nguồn nguyên liệu cho các ngành công nghiệp tương lai.
