Khám phá bộ não 12.000 năm tuổi và bí ẩn cơ chế bảo tồn chưa biết của khoa học

Theo dõi tạp chí Điện tử và Ứng dụng trên
Một nghiên cứu mới đã phát hiện ra rằng bộ não con người có khả năng chống chịu một cách đáng kinh ngạc trước sự tàn phá của thời gian, với những bộ não có tuổi đến 12.000 năm. Nhà mồ mả học Alexandra Morton-Hayward, độc đáo từ Đại học Oxford (Anh), đã dẫn đầu một nhóm nghiên cứu khám phá số lượng bộ não con người được tìm thấy trong các di tích khảo cổ trên khắp thế giới.

kham pha bo nao 12000 nam tuoi va bi an co che bao ton chua biet cua khoa hoc

Nghiên cứu não người giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về những căn bệnh liên quan đến rối loạn thần kinh, nhận thức và hành vi.

Nghiên cứu đã tìm thấy 4.405 bộ não được bảo tồn từ 213 nguồn khác nhau trên toàn thế giới (ngoại trừ Nam Cực), có niên đại từ thế kỷ 17 trở lại đây. Theo các nhà khảo cổ học, việc bảo tồn mô mềm khi cơ thể được chôn cất tự nhiên, không qua quá trình ướp xác hoặc đông lạnh, là một hiện tượng hiếm. Các nghiên cứu phân hủy đã chỉ ra rằng bộ não thường là một trong những cơ quan đầu tiên bị phân hủy khi người chết.

Để hiểu sự hiếm có của hiện tượng này, nhóm nghiên cứu của bà Morton-Hayward đã tìm kiếm các bộ não được bảo tồn trên toàn cầu từ các điều kiện môi trường khác nhau, từ sa mạc cổ đại của Ai Cập đến các vùng đầm lầy. Điều kiện môi trường này, như tình trạng mất nước, đông lạnh, yếm khí và sự xà phòng hóa, có mối tương quan với cách mà bộ não được bảo tồn tự nhiên, khiến cho chất béo trong não trở nên giống như sáp.

Trong số 4.405 bộ não này, có đến 1.308 bộ não (chiếm gần 1/3) là cấu trúc mô mềm duy nhất còn sót lại trong cơ thể đã phân hủy hoàn toàn chỉ còn lại xương. Đáng chú ý, chúng cũng là những bộ não lâu đời nhất, lên đến 12.000 năm tuổi.

Theo nhóm nghiên cứu, điều này cho thấy có thể tồn tại một cơ chế bảo tồn mô mềm đặc biệt của hệ thần kinh trung ương. Tuy nhiên, cơ chế này vẫn là một ẩn số lớn, mặc dù các nhà nghiên cứu cho rằng nó có thể là sự tương tác giữa các phân tử não với môi trường.

kham pha bo nao 12000 nam tuoi va bi an co che bao ton chua biet cua khoa hoc

Những phần não của một người được chôn trong nghĩa trang ở Vương quốc Anh cách đây khoảng 200 năm - Ảnh: Alexandra L.Morton-Hayward.

Các chuyên gia nhận định phát hiện này có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về lịch sử tiến hóa của loài người, cũng như những căn bệnh liên quan đến rối loạn thần kinh, nhận thức và hành vi cổ xưa.

Nghiên cứu được công bố ngày 20-3 trên tạp chí Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences.

Có thể bạn quan tâm

Lockheed Martin hé lộ 7 công nghệ định hình quốc phòng tương lai

Lockheed Martin hé lộ 7 công nghệ định hình quốc phòng tương lai

Khoa học quân sự
Từ máy bay chiến đấu tự hành, vũ khí vi sóng chống UAV đến tên lửa đánh chặn giá thấp, Lockheed Martin công bố 7 chương trình công nghệ trong quý III/2026, cho thấy xu hướng phát triển quốc phòng của Mỹ và các đồng minh.
7 phát bắn tỉa xa nhất thế giới từng được ghi nhận

7 phát bắn tỉa xa nhất thế giới từng được ghi nhận

Khoa học quân sự
Từ chiến trường Afghanistan, Iraq đến Ukraine, những phát bắn tỉa ở khoảng cách 2.430 đến 4.000 m cho thấy giới hạn tác chiến tầm xa đang thay đổi. Tuy nhiên, không phải mọi kỷ lục đều được xác minh độc lập.
ATC 2026 đưa công nghệ truyền thông tiên tiến thế giới về Quy Nhơn

ATC 2026 đưa công nghệ truyền thông tiên tiến thế giới về Quy Nhơn

RevNews
ATC 2026 diễn ra từ ngày 15 đến 17/10 tại Quy Nhơn với 160 công trình về công nghệ truyền thông tiên tiến được chọn từ 280 bài báo của các nhóm tác giả đến từ 19 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Chuyến bay thử nghiệm đầu tiên của máy bay chiến đấu không người lái U740 Valkyrie

Chuyến bay thử nghiệm đầu tiên của máy bay chiến đấu không người lái U740 Valkyrie

Khoa học quân sự
Airbus và Kratos thử nghiệm máy bay chiến đấu không người lái Valkyrie tại châu Âu, với tầm bay công bố gần 5.000 km, tốc độ tối đa Mach 0,8 và khả năng tích hợp AI để phối hợp cùng tiêm kích có người lái.
Vũ khí vi sóng chống UAV của BAE Systems

Vũ khí vi sóng chống UAV của BAE Systems

Khoa học quân sự
BAE Systems giới thiệu hệ thống vũ khí vi sóng công suất cao có khả năng vô hiệu hóa nhiều máy bay không người lái bằng năng lượng điện từ, mở ra phương án phòng không giảm phụ thuộc vào tên lửa đánh chặn đắt đỏ.
Xem thêm
Hà Nội
TP Hồ Chí Minh
Đà Nẵng
Hải Phòng
Khánh Hòa
Nghệ An
Phan Thiết
Quảng Bình
Thừa Thiên Huế
Hà Giang
Hà Nội

18°C

Cảm giác: 18°C
mưa nhẹ
Thứ bảy, 14/11/2026 00:00
22°C
Thứ bảy, 14/11/2026 03:00
25°C
Thứ bảy, 14/11/2026 06:00
27°C
Thứ bảy, 14/11/2026 09:00
27°C
Thứ bảy, 14/11/2026 12:00
25°C
Thứ bảy, 14/11/2026 15:00
23°C
Thứ bảy, 14/11/2026 18:00
23°C
Thứ bảy, 14/11/2026 21:00
23°C
Chủ nhật, 15/11/2026 00:00
23°C
Chủ nhật, 15/11/2026 03:00
26°C
Chủ nhật, 15/11/2026 06:00
27°C
Chủ nhật, 15/11/2026 09:00
27°C
Chủ nhật, 15/11/2026 12:00
24°C
Chủ nhật, 15/11/2026 15:00
24°C
Chủ nhật, 15/11/2026 18:00
24°C
Chủ nhật, 15/11/2026 21:00
23°C
Thứ hai, 16/11/2026 00:00
24°C
Thứ hai, 16/11/2026 03:00
26°C
Thứ hai, 16/11/2026 06:00
29°C
Thứ hai, 16/11/2026 09:00
30°C
Thứ hai, 16/11/2026 12:00
26°C
Thứ hai, 16/11/2026 15:00
25°C
Thứ hai, 16/11/2026 18:00
25°C
Thứ hai, 16/11/2026 21:00
24°C
Thứ ba, 17/11/2026 00:00
25°C
Thứ ba, 17/11/2026 03:00
29°C
Thứ ba, 17/11/2026 06:00
30°C
Thứ ba, 17/11/2026 09:00
30°C
Thứ ba, 17/11/2026 12:00
27°C
Thứ ba, 17/11/2026 15:00
26°C
TP Hồ Chí Minh

29°C

Cảm giác: 34°C
bầu trời quang đãng
Thứ bảy, 14/11/2026 00:00
29°C
Thứ bảy, 14/11/2026 03:00
32°C
Thứ bảy, 14/11/2026 06:00
33°C
Thứ bảy, 14/11/2026 09:00
30°C
Thứ bảy, 14/11/2026 12:00
26°C
Thứ bảy, 14/11/2026 15:00
25°C
Thứ bảy, 14/11/2026 18:00
25°C
Thứ bảy, 14/11/2026 21:00
24°C
Chủ nhật, 15/11/2026 00:00
26°C
Chủ nhật, 15/11/2026 03:00
31°C
Chủ nhật, 15/11/2026 06:00
33°C
Chủ nhật, 15/11/2026 09:00
31°C
Chủ nhật, 15/11/2026 12:00
26°C
Chủ nhật, 15/11/2026 15:00
26°C
Chủ nhật, 15/11/2026 18:00
25°C
Chủ nhật, 15/11/2026 21:00
24°C
Thứ hai, 16/11/2026 00:00
26°C
Thứ hai, 16/11/2026 03:00
30°C
Thứ hai, 16/11/2026 06:00
32°C
Thứ hai, 16/11/2026 09:00
31°C
Thứ hai, 16/11/2026 12:00
26°C
Thứ hai, 16/11/2026 15:00
25°C
Thứ hai, 16/11/2026 18:00
25°C
Thứ hai, 16/11/2026 21:00
25°C
Thứ ba, 17/11/2026 00:00
25°C
Thứ ba, 17/11/2026 03:00
31°C
Thứ ba, 17/11/2026 06:00
33°C
Thứ ba, 17/11/2026 09:00
30°C
Thứ ba, 17/11/2026 12:00
26°C
Thứ ba, 17/11/2026 15:00
25°C
Đà Nẵng

23°C

Cảm giác: 24°C
mưa nhẹ
Thứ bảy, 14/11/2026 00:00
24°C
Thứ bảy, 14/11/2026 03:00
26°C
Thứ bảy, 14/11/2026 06:00
26°C
Thứ bảy, 14/11/2026 09:00
26°C
Thứ bảy, 14/11/2026 12:00
26°C
Thứ bảy, 14/11/2026 15:00
26°C
Thứ bảy, 14/11/2026 18:00
25°C
Thứ bảy, 14/11/2026 21:00
25°C
Chủ nhật, 15/11/2026 00:00
25°C
Chủ nhật, 15/11/2026 03:00
27°C
Chủ nhật, 15/11/2026 06:00
27°C
Chủ nhật, 15/11/2026 09:00
27°C
Chủ nhật, 15/11/2026 12:00
26°C
Chủ nhật, 15/11/2026 15:00
26°C
Chủ nhật, 15/11/2026 18:00
25°C
Chủ nhật, 15/11/2026 21:00
25°C
Thứ hai, 16/11/2026 00:00
25°C
Thứ hai, 16/11/2026 03:00
27°C
Thứ hai, 16/11/2026 06:00
27°C
Thứ hai, 16/11/2026 09:00
27°C
Thứ hai, 16/11/2026 12:00
26°C
Thứ hai, 16/11/2026 15:00
26°C
Thứ hai, 16/11/2026 18:00
25°C
Thứ hai, 16/11/2026 21:00
24°C
Thứ ba, 17/11/2026 00:00
25°C
Thứ ba, 17/11/2026 03:00
27°C
Thứ ba, 17/11/2026 06:00
28°C
Thứ ba, 17/11/2026 09:00
27°C
Thứ ba, 17/11/2026 12:00
26°C
Thứ ba, 17/11/2026 15:00
26°C
Hải Phòng

20°C

Cảm giác: 20°C
mây đen u ám
Thứ bảy, 14/11/2026 00:00
22°C
Thứ bảy, 14/11/2026 03:00
26°C
Thứ bảy, 14/11/2026 06:00
27°C
Thứ bảy, 14/11/2026 09:00
26°C
Thứ bảy, 14/11/2026 12:00
24°C
Thứ bảy, 14/11/2026 15:00
23°C
Thứ bảy, 14/11/2026 18:00
23°C
Thứ bảy, 14/11/2026 21:00
23°C
Chủ nhật, 15/11/2026 00:00
23°C
Chủ nhật, 15/11/2026 03:00
26°C
Chủ nhật, 15/11/2026 06:00
27°C
Chủ nhật, 15/11/2026 09:00
26°C
Chủ nhật, 15/11/2026 12:00
24°C
Chủ nhật, 15/11/2026 15:00
24°C
Chủ nhật, 15/11/2026 18:00
24°C
Chủ nhật, 15/11/2026 21:00
23°C
Thứ hai, 16/11/2026 00:00
24°C
Thứ hai, 16/11/2026 03:00
29°C
Thứ hai, 16/11/2026 06:00
29°C
Thứ hai, 16/11/2026 09:00
28°C
Thứ hai, 16/11/2026 12:00
26°C
Thứ hai, 16/11/2026 15:00
26°C
Thứ hai, 16/11/2026 18:00
25°C
Thứ hai, 16/11/2026 21:00
25°C
Thứ ba, 17/11/2026 00:00
26°C
Thứ ba, 17/11/2026 03:00
29°C
Thứ ba, 17/11/2026 06:00
29°C
Thứ ba, 17/11/2026 09:00
28°C
Thứ ba, 17/11/2026 12:00
26°C
Thứ ba, 17/11/2026 15:00
25°C
Khánh Hòa

23°C

Cảm giác: 24°C
mây đen u ám
Thứ bảy, 14/11/2026 00:00
25°C
Thứ bảy, 14/11/2026 03:00
31°C
Thứ bảy, 14/11/2026 06:00
33°C
Thứ bảy, 14/11/2026 09:00
29°C
Thứ bảy, 14/11/2026 12:00
24°C
Thứ bảy, 14/11/2026 15:00
24°C
Thứ bảy, 14/11/2026 18:00
24°C
Thứ bảy, 14/11/2026 21:00
23°C
Chủ nhật, 15/11/2026 00:00
25°C
Chủ nhật, 15/11/2026 03:00
31°C
Chủ nhật, 15/11/2026 06:00
32°C
Chủ nhật, 15/11/2026 09:00
29°C
Chủ nhật, 15/11/2026 12:00
24°C
Chủ nhật, 15/11/2026 15:00
24°C
Chủ nhật, 15/11/2026 18:00
24°C
Chủ nhật, 15/11/2026 21:00
23°C
Thứ hai, 16/11/2026 00:00
25°C
Thứ hai, 16/11/2026 03:00
31°C
Thứ hai, 16/11/2026 06:00
30°C
Thứ hai, 16/11/2026 09:00
28°C
Thứ hai, 16/11/2026 12:00
24°C
Thứ hai, 16/11/2026 15:00
24°C
Thứ hai, 16/11/2026 18:00
23°C
Thứ hai, 16/11/2026 21:00
23°C
Thứ ba, 17/11/2026 00:00
25°C
Thứ ba, 17/11/2026 03:00
31°C
Thứ ba, 17/11/2026 06:00
32°C
Thứ ba, 17/11/2026 09:00
29°C
Thứ ba, 17/11/2026 12:00
24°C
Thứ ba, 17/11/2026 15:00
24°C
Nghệ An

17°C

Cảm giác: 17°C
mây đen u ám
Thứ bảy, 14/11/2026 00:00
20°C
Thứ bảy, 14/11/2026 03:00
23°C
Thứ bảy, 14/11/2026 06:00
26°C
Thứ bảy, 14/11/2026 09:00
25°C
Thứ bảy, 14/11/2026 12:00
20°C
Thứ bảy, 14/11/2026 15:00
20°C
Thứ bảy, 14/11/2026 18:00
21°C
Thứ bảy, 14/11/2026 21:00
21°C
Chủ nhật, 15/11/2026 00:00
21°C
Chủ nhật, 15/11/2026 03:00
27°C
Chủ nhật, 15/11/2026 06:00
31°C
Chủ nhật, 15/11/2026 09:00
29°C
Chủ nhật, 15/11/2026 12:00
23°C
Chủ nhật, 15/11/2026 15:00
22°C
Chủ nhật, 15/11/2026 18:00
21°C
Chủ nhật, 15/11/2026 21:00
21°C
Thứ hai, 16/11/2026 00:00
21°C
Thứ hai, 16/11/2026 03:00
29°C
Thứ hai, 16/11/2026 06:00
32°C
Thứ hai, 16/11/2026 09:00
28°C
Thứ hai, 16/11/2026 12:00
23°C
Thứ hai, 16/11/2026 15:00
22°C
Thứ hai, 16/11/2026 18:00
22°C
Thứ hai, 16/11/2026 21:00
22°C
Thứ ba, 17/11/2026 00:00
22°C
Thứ ba, 17/11/2026 03:00
29°C
Thứ ba, 17/11/2026 06:00
31°C
Thứ ba, 17/11/2026 09:00
27°C
Thứ ba, 17/11/2026 12:00
23°C
Thứ ba, 17/11/2026 15:00
22°C
Phan Thiết

25°C

Cảm giác: 26°C
mây đen u ám
Thứ bảy, 14/11/2026 00:00
26°C
Thứ bảy, 14/11/2026 03:00
29°C
Thứ bảy, 14/11/2026 06:00
30°C
Thứ bảy, 14/11/2026 09:00
28°C
Thứ bảy, 14/11/2026 12:00
26°C
Thứ bảy, 14/11/2026 15:00
26°C
Thứ bảy, 14/11/2026 18:00
25°C
Thứ bảy, 14/11/2026 21:00
24°C
Chủ nhật, 15/11/2026 00:00
26°C
Chủ nhật, 15/11/2026 03:00
29°C
Chủ nhật, 15/11/2026 06:00
30°C
Chủ nhật, 15/11/2026 09:00
29°C
Chủ nhật, 15/11/2026 12:00
26°C
Chủ nhật, 15/11/2026 15:00
26°C
Chủ nhật, 15/11/2026 18:00
25°C
Chủ nhật, 15/11/2026 21:00
24°C
Thứ hai, 16/11/2026 00:00
26°C
Thứ hai, 16/11/2026 03:00
29°C
Thứ hai, 16/11/2026 06:00
30°C
Thứ hai, 16/11/2026 09:00
28°C
Thứ hai, 16/11/2026 12:00
26°C
Thứ hai, 16/11/2026 15:00
25°C
Thứ hai, 16/11/2026 18:00
25°C
Thứ hai, 16/11/2026 21:00
25°C
Thứ ba, 17/11/2026 00:00
26°C
Thứ ba, 17/11/2026 03:00
29°C
Thứ ba, 17/11/2026 06:00
30°C
Thứ ba, 17/11/2026 09:00
28°C
Thứ ba, 17/11/2026 12:00
26°C
Thứ ba, 17/11/2026 15:00
25°C
Quảng Bình

17°C

Cảm giác: 17°C
mây đen u ám
Thứ bảy, 14/11/2026 00:00
20°C
Thứ bảy, 14/11/2026 03:00
25°C
Thứ bảy, 14/11/2026 06:00
25°C
Thứ bảy, 14/11/2026 09:00
23°C
Thứ bảy, 14/11/2026 12:00
21°C
Thứ bảy, 14/11/2026 15:00
20°C
Thứ bảy, 14/11/2026 18:00
20°C
Thứ bảy, 14/11/2026 21:00
19°C
Chủ nhật, 15/11/2026 00:00
21°C
Chủ nhật, 15/11/2026 03:00
28°C
Chủ nhật, 15/11/2026 06:00
30°C
Chủ nhật, 15/11/2026 09:00
25°C
Chủ nhật, 15/11/2026 12:00
22°C
Chủ nhật, 15/11/2026 15:00
22°C
Chủ nhật, 15/11/2026 18:00
22°C
Chủ nhật, 15/11/2026 21:00
21°C
Thứ hai, 16/11/2026 00:00
23°C
Thứ hai, 16/11/2026 03:00
28°C
Thứ hai, 16/11/2026 06:00
31°C
Thứ hai, 16/11/2026 09:00
26°C
Thứ hai, 16/11/2026 12:00
23°C
Thứ hai, 16/11/2026 15:00
22°C
Thứ hai, 16/11/2026 18:00
22°C
Thứ hai, 16/11/2026 21:00
21°C
Thứ ba, 17/11/2026 00:00
23°C
Thứ ba, 17/11/2026 03:00
30°C
Thứ ba, 17/11/2026 06:00
28°C
Thứ ba, 17/11/2026 09:00
26°C
Thứ ba, 17/11/2026 12:00
22°C
Thứ ba, 17/11/2026 15:00
22°C
Thừa Thiên Huế

24°C

Cảm giác: 24°C
mưa nhẹ
Thứ bảy, 14/11/2026 00:00
22°C
Thứ bảy, 14/11/2026 03:00
28°C
Thứ bảy, 14/11/2026 06:00
28°C
Thứ bảy, 14/11/2026 09:00
25°C
Thứ bảy, 14/11/2026 12:00
23°C
Thứ bảy, 14/11/2026 15:00
23°C
Thứ bảy, 14/11/2026 18:00
22°C
Thứ bảy, 14/11/2026 21:00
22°C
Chủ nhật, 15/11/2026 00:00
23°C
Chủ nhật, 15/11/2026 03:00
29°C
Chủ nhật, 15/11/2026 06:00
30°C
Chủ nhật, 15/11/2026 09:00
27°C
Chủ nhật, 15/11/2026 12:00
24°C
Chủ nhật, 15/11/2026 15:00
23°C
Chủ nhật, 15/11/2026 18:00
23°C
Chủ nhật, 15/11/2026 21:00
22°C
Thứ hai, 16/11/2026 00:00
24°C
Thứ hai, 16/11/2026 03:00
30°C
Thứ hai, 16/11/2026 06:00
32°C
Thứ hai, 16/11/2026 09:00
28°C
Thứ hai, 16/11/2026 12:00
25°C
Thứ hai, 16/11/2026 15:00
23°C
Thứ hai, 16/11/2026 18:00
23°C
Thứ hai, 16/11/2026 21:00
22°C
Thứ ba, 17/11/2026 00:00
23°C
Thứ ba, 17/11/2026 03:00
30°C
Thứ ba, 17/11/2026 06:00
32°C
Thứ ba, 17/11/2026 09:00
28°C
Thứ ba, 17/11/2026 12:00
25°C
Thứ ba, 17/11/2026 15:00
24°C
Hà Giang

17°C

Cảm giác: 17°C
mưa nhẹ
Thứ bảy, 14/11/2026 00:00
19°C
Thứ bảy, 14/11/2026 03:00
24°C
Thứ bảy, 14/11/2026 06:00
26°C
Thứ bảy, 14/11/2026 09:00
25°C
Thứ bảy, 14/11/2026 12:00
19°C
Thứ bảy, 14/11/2026 15:00
18°C
Thứ bảy, 14/11/2026 18:00
19°C
Thứ bảy, 14/11/2026 21:00
19°C
Chủ nhật, 15/11/2026 00:00
19°C
Chủ nhật, 15/11/2026 03:00
21°C
Chủ nhật, 15/11/2026 06:00
25°C
Chủ nhật, 15/11/2026 09:00
24°C
Chủ nhật, 15/11/2026 12:00
20°C
Chủ nhật, 15/11/2026 15:00
20°C
Chủ nhật, 15/11/2026 18:00
20°C
Chủ nhật, 15/11/2026 21:00
20°C
Thứ hai, 16/11/2026 00:00
21°C
Thứ hai, 16/11/2026 03:00
24°C
Thứ hai, 16/11/2026 06:00
28°C
Thứ hai, 16/11/2026 09:00
27°C
Thứ hai, 16/11/2026 12:00
22°C
Thứ hai, 16/11/2026 15:00
21°C
Thứ hai, 16/11/2026 18:00
21°C
Thứ hai, 16/11/2026 21:00
20°C
Thứ ba, 17/11/2026 00:00
21°C
Thứ ba, 17/11/2026 03:00
27°C
Thứ ba, 17/11/2026 06:00
29°C
Thứ ba, 17/11/2026 09:00
27°C
Thứ ba, 17/11/2026 12:00
24°C
Thứ ba, 17/11/2026 15:00
23°C

Giá vàngTỷ giá