Nghị định 349/2026/NĐ-CP nâng hạn mức chỉ định thầu ra sao?

Nghị định 349/2026 nâng hạn mức chỉ định thầu ra sao? Ảnh minh họa: DALL AI.

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 349/2026/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số quy định về lựa chọn nhà thầu. Một trong những nội dung tác động trực tiếp đến hoạt động mua sắm công là việc nâng hạn mức chỉ định thầu đối với nhiều loại gói thầu, đồng thời mở rộng cơ chế mua sắm giá trị nhỏ.

Các quy định mới có hiệu lực từ ngày 9/9/2026, tạo điều kiện để cơ quan, đơn vị rút ngắn thời gian thực hiện một số hoạt động mua sắm. Tuy nhiên, việc đơn giản hóa thủ tục không đồng nghĩa với việc miễn trách nhiệm quản lý, sử dụng ngân sách và bảo đảm hiệu quả kinh tế.

Hạn mức chỉ định thầu tăng từ 2 đến 3,75 lần

Theo khoản 5 Điều 4 Nghị định 349/2026/NĐ-CP, quy định về hạn mức chỉ định thầu được điều chỉnh đối với ba nhóm gói thầu. Đối với gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án, hạn mức chỉ định thầu tăng từ không quá 500 triệu đồng lên không quá 1 tỷ đồng, tương đương gấp đôi quy định trước đây. Đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn thuộc dự án, hạn mức được nâng từ không quá 800 triệu đồng lên không quá 3 tỷ đồng, tăng 3,75 lần.

Trong khi đó, các gói thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp và gói thầu hỗn hợp thuộc dự án có hạn mức chỉ định thầu tăng từ không quá 2 tỷ đồng lên không quá 5 tỷ đồng, tương đương 2,5 lần. Việc nâng hạn mức cho phép nhiều gói thầu có giá trị lớn hơn trước đây được xem xét áp dụng hình thức chỉ định thầu. Đây là thay đổi có ý nghĩa đối với những cơ quan, đơn vị thường xuyên thực hiện mua sắm thiết bị, thuê dịch vụ hoặc triển khai các dự án đầu tư.

Chẳng hạn, một gói thầu mua sắm hàng hóa thuộc dự án có giá 4 tỷ đồng trước đây vượt hạn mức chỉ định thầu 2 tỷ đồng. Theo quy định mới, gói thầu này nằm trong hạn mức 5 tỷ đồng và có thể được xem xét áp dụng chỉ định thầu nếu đáp ứng các điều kiện pháp luật liên quan. Tuy nhiên, hạn mức chỉ là một trong những căn cứ xác định khả năng áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu. Chủ đầu tư không được mặc nhiên chỉ định nhà thầu chỉ vì giá trị gói thầu nằm dưới mức quy định.

Quy định mới vì vậy đặt ra yêu cầu xác định chính xác tính chất gói thầu, căn cứ pháp lý, thẩm quyền phê duyệt và quy trình thực hiện. Việc áp dụng sai hình thức lựa chọn nhà thầu vẫn có thể dẫn đến rủi ro pháp lý, ngay cả khi giá trị gói thầu không vượt hạn mức.

Mua sắm không quá 100 triệu đồng được đơn giản hóa thủ tục

Cùng với việc điều chỉnh hạn mức chỉ định thầu, Nghị định 349/2026/NĐ-CP sửa đổi khoản 4 Điều 80 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, nâng ngưỡng mua sắm giá trị nhỏ từ không quá 50 triệu đồng lên không quá 100 triệu đồng. Theo quy định, đối với gói thầu hoặc nội dung mua sắm có giá không quá 100 triệu đồng, thủ trưởng cơ quan, đơn vị mua sắm được quyết định việc mua sắm, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và tự chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

Các trường hợp này không phải đáp ứng điều kiện tại khoản 2 Điều 79, không bắt buộc thực hiện quy trình chỉ định thầu rút gọn tại khoản 3 Điều 80 Nghị định 214/2025/NĐ-CP. Tuy nhiên, đơn vị mua sắm phải bảo đảm đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định pháp luật. Trường hợp cần thiết, cơ quan, đơn vị vẫn có thể lựa chọn thực hiện theo quy trình chỉ định thầu rút gọn.

Gói thầu dưới 100 triệu có phải đăng yêu cầu báo giá?

Một điểm quan trọng khác được Bộ Tài chính làm rõ trong phần trả lời chính sách ngày 7/10/2026 là đối với nội dung mua sắm dưới 100 triệu đồng áp dụng cơ chế này, chủ đầu tư được tự quyết định mua sắm mà không phải lấy báo giá. Bộ Tài chính cũng giải thích, trường hợp nội dung mua sắm được hình thành thành gói thầu để tổ chức lựa chọn nhà thầu theo các hình thức quy định thì chủ đầu tư phải thực hiện việc lập giá gói thầu theo Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung.

Điều đó cho thấy cơ chế mua sắm giá trị nhỏ và quy trình lựa chọn nhà thầu thông thường có sự khác biệt về yêu cầu thủ tục. Cơ quan thực hiện cần xác định đúng phương thức ngay từ đầu để tránh phát sinh các bước không bắt buộc hoặc bỏ sót nghĩa vụ pháp lý. Đối với những nhu cầu như mua sắm vật tư văn phòng, thiết bị làm việc hoặc thuê một số dịch vụ có giá trị nhỏ, việc nâng ngưỡng lên 100 triệu đồng có thể giúp đơn vị chủ động hơn trong triển khai công việc.

Từ góc độ quản trị, quy định mới cũng đặt trách nhiệm trực tiếp lên người đứng đầu cơ quan, đơn vị mua sắm. Quyền tự quyết về thủ tục không làm giảm yêu cầu kiểm soát giá, xác định nhu cầu thực tế và sử dụng nguồn kinh phí đúng mục đích.

Đơn giản hóa thủ tục phải đi cùng trách nhiệm giải trình

Một vấn đề cần phân biệt rõ là hạn mức chỉ định thầu và ngưỡng mua sắm giá trị nhỏ không phải cùng một cơ chế. Các mức 1 tỷ đồng, 3 tỷ đồng và 5 tỷ đồng là hạn mức áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với từng nhóm gói thầu. Trong khi đó, mức 100 triệu đồng xác định phạm vi gói thầu hoặc nội dung mua sắm được thực hiện theo cơ chế đơn giản hóa, do thủ trưởng cơ quan, đơn vị quyết định và chịu trách nhiệm. Việc phân biệt hai cơ chế có ý nghĩa thực tiễn khi các cơ quan, đơn vị xây dựng kế hoạch mua sắm, xác định giá gói thầu và lựa chọn quy trình thực hiện.

Có thể nhận thấy, với doanh nghiệp cung cấp thiết bị công nghệ, phần mềm, giải pháp số hoặc dịch vụ kỹ thuật, việc điều chỉnh hạn mức có thể làm thay đổi cách tiếp cận một số gói mua sắm công. Những hợp đồng có giá trị nằm trong hạn mức mới có thể được xem xét theo hình thức lựa chọn nhà thầu khác trước, tùy thuộc điều kiện áp dụng.

Tuy nhiên, thay đổi về hạn mức cũng đòi hỏi các đơn vị mua sắm tăng cường kiểm soát nội bộ. Khi phạm vi quyết định trực tiếp được mở rộng, việc lựa chọn nhà cung cấp, đánh giá chất lượng hàng hóa và lưu trữ chứng từ cần được thực hiện minh bạch, có căn cứ.

Đối với các gói thầu công nghệ, hiệu quả mua sắm không nên chỉ được đánh giá qua giá thành ban đầu. Khả năng vận hành, chi phí bảo trì, tính tương thích với hệ thống hiện có và nhu cầu sử dụng thực tế cũng là những yếu tố cần được cân nhắc.

Như vậy về dài hạn, việc đơn giản hóa thủ tục có thể giúp đẩy nhanh quá trình trang bị công cụ làm việc và triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số trong cơ quan nhà nước. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào năng lực quản lý mua sắm và khả năng giám sát của từng đơn vị. Nghị định 349/2026/NĐ-CP vì vậy tạo ra thay đổi ở cả hai phương diện: mở rộng hạn mức áp dụng một số hình thức lựa chọn nhà thầu và giảm yêu cầu thủ tục đối với mua sắm giá trị nhỏ. Điểm cốt lõi là cơ quan, đơn vị phải lựa chọn đúng cơ chế pháp lý, bảo đảm hiệu quả sử dụng kinh phí và chịu trách nhiệm đối với từng quyết định mua sắm.