Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh do Công ty CP Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc Vinspeed, thành viên Tập đoàn Vingroup, làm chủ đầu tư, với tổng vốn hơn 147.000 tỷ đồng (tương đương trên 5,6 tỷ USD).
Sự kiện khởi công diễn ra vào 10h30 cùng ngày, sau thời gian chuẩn bị khẩn trương từ phía chính quyền địa phương và doanh nghiệp. Các hạng mục phục vụ lễ khởi công, từ hậu cần, kỹ thuật đến kịch bản tổ chức, được hoàn thiện trong điều kiện đảm bảo tiến độ và yêu cầu an toàn.
Dự án có chiều dài toàn tuyến khoảng 120 km, đi qua bốn địa phương gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Tuyến bắt đầu tại khu vực ga Cổ Loa (Đông Anh, Hà Nội) và kết thúc tại ga Hạ Long Xanh (phường Tuần Châu, Quảng Ninh). Tổng nhu cầu sử dụng đất khoảng 551 ha, trong đó Quảng Ninh chiếm diện tích lớn nhất với hơn 277 ha.
 |
| Phối cảnh kiến trúc Nhà ga Hạ Long Xanh thuộc tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh. Ảnh: Báo Quảng Ninh |
Theo thiết kế, tuyến đường sắt được xây dựng theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ 1.435 mm, điện khí hóa toàn tuyến. Tốc độ thiết kế tối đa đạt 350 km/h, riêng đoạn qua khu vực nội đô Hà Nội giới hạn ở mức 120 km/h nhằm đảm bảo phù hợp với điều kiện vận hành. Trên tuyến bố trí 5 nhà ga gồm Cổ Loa, Gia Bình, Ninh Xá, Yên Tử và Hạ Long Xanh; depot đặt tại ga cuối.
Đáng chú ý, khi hoàn thành, tuyến đường sắt tốc độ cao này sẽ rút ngắn thời gian di chuyển giữa Hà Nội và Hạ Long từ khoảng 2–2,5 giờ xuống còn khoảng 23 phút. Tần suất khai thác dự kiến 30 phút/chuyến, phục vụ hơn 2 triệu lượt hành khách mỗi năm vào giai đoạn đầu và có thể vượt 15 triệu lượt vào năm 2050.
Tỉnh Quảng Ninh xác định đây là dự án hạ tầng chiến lược, tạo động lực phát triển mới và nâng cao năng lực kết nối vùng. Để bảo đảm tiến độ, UBND tỉnh đã thống nhất phương án tuyến, đồng thời phân công rõ trách nhiệm cho từng sở, ngành và địa phương liên quan. Các khu vực tuyến đi qua như Mạo Khê, Hoàng Quế, Yên Tử, Uông Bí, Đông Mai, Hà An và Tuần Châu được yêu cầu quản lý chặt chẽ quỹ đất, không để phát sinh xây dựng trái phép.
Song song với đó, các cơ quan chuyên môn triển khai cập nhật hướng tuyến vào quy hoạch tỉnh và quy hoạch đô thị nhằm đảm bảo tính đồng bộ, lâu dài. Việc rà soát, điều chỉnh quy hoạch được thực hiện đồng thời với quá trình chuẩn bị đầu tư, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho triển khai dự án.
 |
| Lễ khởi công tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh. Ảnh: Báo Quảng Ninh |
Về phía nhà đầu tư, Vinspeed đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hồ sơ, thủ tục theo quy định, đồng thời chủ động thực hiện khảo sát, thiết kế kỹ thuật. Doanh nghiệp tập trung đánh giá tác động môi trường và xã hội, hướng tới giảm thiểu ảnh hưởng đến cảnh quan và đời sống người dân dọc tuyến.
Đại diện nhà đầu tư cho biết sẽ huy động tối đa nguồn lực tài chính, nhân lực và công nghệ để triển khai dự án ngay sau lễ khởi công. Việc tập kết thiết bị thi công và chuẩn bị mặt bằng được tiến hành song song, nhằm rút ngắn thời gian chuyển sang giai đoạn thi công thực tế.
Không chỉ mang ý nghĩa về giao thông, tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh còn được kỳ vọng tạo cú hích cho phát triển kinh tế – xã hội khu vực. Hạ tầng mới sẽ thúc đẩy liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển đô thị, công nghiệp và dịch vụ, đồng thời gia tăng sức hút đầu tư đối với các địa phương mà tuyến đi qua.
Trong lĩnh vực du lịch, việc rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển sẽ tạo điều kiện để Quảng Ninh khai thác hiệu quả hơn tiềm năng sẵn có, đặc biệt là khu vực Hạ Long và các điểm du lịch tâm linh như Yên Tử. Đồng thời, tuyến đường sắt mới cũng góp phần giảm tải cho hệ thống đường bộ hiện hữu, nâng cao hiệu quả vận tải và giảm áp lực giao thông.
Theo kế hoạch, dự án sẽ hoàn thành và đưa vào khai thác thương mại từ năm 2028. Khi đi vào vận hành, tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại khu vực phía Bắc không chỉ thay đổi phương thức di chuyển mà còn đóng vai trò nền tảng cho quá trình hiện đại hóa hạ tầng giao thông quốc gia, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.
| Công ty CP Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc Vinspeed được thành lập ngày 6/5/2025 tại Hà Nội, là doanh nghiệp do ông Phạm Nhật Vượng sáng lập nhằm phát triển lĩnh vực đường sắt tốc độ cao tại Việt Nam. Khi mới thành lập, công ty có vốn điều lệ khoảng 6.000 tỷ đồng, trong đó ông Phạm Nhật Vượng nắm 51% cổ phần (tương đương hơn 3.000 tỷ đồng), các cổ đông khác gồm Tập đoàn Vingroup và một số cá nhân liên quan. Chỉ sau vài tháng hoạt động, Vinspeed tăng vốn nhanh, có thời điểm nâng lên 33.000 tỷ đồng, đồng thời tham gia đề xuất và triển khai nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn, đặc biệt là các tuyến đường sắt tốc độ cao hàng chục tỷ USD. Doanh nghiệp này được định vị là lực lượng nòng cốt trong chiến lược phát triển hạ tầng giao thông hiện đại của hệ sinh thái Vingroup, tập trung vào các lĩnh vực như xây dựng đường sắt, sản xuất đầu máy – toa xe và vận hành vận tải đường sắt trong tương lai. |
