 |
| Mỹ Cuba leo thang căng thẳng vì lệnh trừng phạt mới. Ảnh minh họa Tổng thống Cuba Miguel Diaz-Canel và Tổng thống Mỹ Donald Trump. |
Quan hệ giữa Mỹ và Cuba tiếp tục rơi vào vòng xoáy căng thẳng mới sau loạt biện pháp trừng phạt mà Washington công bố đầu tuần này nhằm vào 11 quan chức Cuba cùng cơ quan tình báo chính của Havana.
Phản ứng trước động thái của Mỹ, Tổng thống Cuba Miguel Díaz-Canel tuyên bố các biện pháp trừng phạt là “vô đạo đức, bất hợp pháp và mang tính tội ác”, đồng thời cáo buộc Washington đang thực hiện một “cuộc bao vây diệt chủng” nhằm bóp nghẹt nền kinh tế Cuba.
Trong bài đăng trên mạng xã hội X hôm 19/5, ông Díaz-Canel cho biết Cuba sẽ tiếp tục phản đối mạnh mẽ chiến dịch gây sức ép kinh tế kéo dài của Mỹ, trong bối cảnh quốc gia Caribe này đang đối mặt tình trạng thiếu nhiên liệu nghiêm trọng.
Căng thẳng gia tăng sau khi Mỹ mở rộng các biện pháp nhằm phong tỏa nguồn cung dầu cho Cuba kể từ tháng 1/2026, thời điểm đồng minh thân cận của Havana là Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro bị bắt giữ trong một chiến dịch quân sự gây chấn động khu vực.
Theo Havana, các lệnh trừng phạt mới không chỉ nhắm vào chính quyền Cuba mà còn gây sức ép với các doanh nghiệp nước ngoài muốn đầu tư hoặc cung cấp hàng hóa thiết yếu cho hòn đảo này.
Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodríguez Parrilla cáo buộc Washington đang “xây dựng nên một luận điểm gian dối” nhằm hợp thức hóa chiến tranh kinh tế và khả năng hành động quân sự sau đó.
Ông Parrilla nhấn mạnh Cuba “không đe dọa và cũng không mong muốn chiến tranh”, nhưng cảnh báo các hành động leo thang từ phía Mỹ có thể đẩy khu vực vào khủng hoảng nghiêm trọng.
Bầu không khí căng thẳng trở nên nghiêm trọng hơn sau khi Axios dẫn nguồn tin tình báo cho biết Cuba được cho là đã mua hơn 300 máy bay không người lái quân sự từ Nga và Iran.
Theo báo cáo này, Havana bị cho là đã thảo luận kế hoạch sử dụng UAV để tấn công các mục tiêu của Mỹ như căn cứ quân sự tại vịnh Guantanamo, tàu chiến Mỹ và thậm chí cả khu vực Key West thuộc bang Florida. Thông tin này hiện chưa được Cuba xác nhận chính thức.
Tổng thống Díaz-Canel cảnh báo nếu Mỹ phát động tấn công quân sự nhằm vào Havana, điều đó có thể dẫn tới “một cuộc tắm máu với những hậu quả khôn lường”.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục đưa ra những phát ngôn cứng rắn về Cuba. Ông Trump trước đó từng đề cập khả năng “thâu tóm thân thiện” Havana và tuyên bố Nhà Trắng có thể chuyển trọng tâm sang Cuba sau cuộc chiến với Iran.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng khẳng định ông có thể làm “bất cứ điều gì” với Cuba và cho rằng việc “chiếm lấy Cuba” sẽ là một “vinh dự”.
Những phát biểu này khiến giới quan sát lo ngại nguy cơ tái diễn một cuộc đối đầu kiểu Chiến tranh Lạnh tại khu vực Caribe, nơi từng là tâm điểm của cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba năm 1962.
Các biện pháp phong tỏa dầu mỏ và hạn chế thương mại đang tạo áp lực lớn lên nền kinh tế Cuba vốn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nhiên liệu.
Chính phủ Cuba gần đây thừa nhận nguồn cung dầu và diesel trên đảo đã xuống mức cạn kiệt, buộc nhiều khu vực phải cắt điện luân phiên. Một phần hệ thống điện quốc gia mới được khôi phục sau các sự cố diện rộng kéo dài nhiều ngày.
Trong bối cảnh đó, các nhóm vận động chống chính quyền Cuba tại Mỹ tiếp tục thúc đẩy chiến dịch gây sức ép mạnh hơn với Havana.
Ông Jorge Mas, Chủ tịch Tổ chức Quốc gia người Mỹ gốc Cuba (CANF), nhận định trên CNBC rằng khả năng xảy ra thay đổi chế độ tại Cuba trong vài tháng tới đang ngày càng lớn.
“Tôi nghĩ chúng ta đang tiến gần hơn tới việc chứng kiến một sự thay đổi chế độ tại Cuba trong vài tháng tới”, ông Mas nói.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng nguy cơ bất ổn tại Cuba có thể kéo theo tác động lớn tới an ninh khu vực Caribe và quan hệ Mỹ với các nước Mỹ Latinh, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị giữa Mỹ, Nga và Iran ngày càng phức tạp.
