 |
| Ảnh minh họa. |
Kết quả xếp hạng được xây dựng dựa trên hơn 125.000 công trình đăng tải trên 178 tạp chí khoa học uy tín trong năm 2025. Đáng chú ý, số lượng bài báo của Đại học Chiết Giang tăng tới 22,7% so với năm trước, trong khi Harvard chỉ tăng 0,6%. Khoảng cách ấy không đơn thuần phản ánh sự thay đổi vị trí trên bảng xếp hạng, mà cho thấy xu hướng dịch chuyển mạnh mẽ của trung tâm nghiên cứu khoa học thế giới.
Thành công của các đại học Trung Quốc không đến trong một sớm một chiều. Nhiều năm qua, Bắc Kinh kiên trì theo đuổi chiến lược đầu tư lớn cho khoa học, công nghệ và giáo dục đại học. Các trường đại học được trao quyền tự chủ cao hơn, được đầu tư mạnh về hạ tầng nghiên cứu, đồng thời triển khai chính sách thu hút nhân tài toàn cầu với mức đãi ngộ cạnh tranh.
Đại học Chiết Giang nổi bật ở các lĩnh vực hóa học, khoa học sinh học, khoa học ứng dụng, đồng thời mở rộng ảnh hưởng sang khoa học sức khỏe và khoa học xã hội. Cùng với Đại học Thanh Hoa đứng thứ ba, Trung Quốc hiện chiếm 9 vị trí trong top 10 và 17 vị trí trong top 20 của Nature Index 2026 - một mức độ áp đảo chưa từng có.
Nếu nhìn rộng hơn, Trung Quốc hiện là quốc gia đóng góp lớn nhất vào sản lượng nghiên cứu khoa học toàn cầu với hơn 59.000 bài báo, đồng thời dẫn đầu ở hầu hết các lĩnh vực khoa học tự nhiên và ứng dụng. Đặc biệt, trong lĩnh vực khoa học ứng dụng, các cơ sở nghiên cứu Trung Quốc chiếm trọn top 31 toàn cầu.
Ở chiều ngược lại, sự tụt hạng của các đại học Mỹ phản ánh những khó khăn ngày càng rõ nét của hệ sinh thái nghiên cứu truyền thống. Stanford chỉ đứng thứ 12, còn MIT xếp thứ 17. Nhiều chuyên gia cho rằng việc cắt giảm tài trợ nghiên cứu liên bang, cùng các tranh chấp pháp lý và áp lực chính trị trong môi trường đại học, đang ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh khoa học của Mỹ.
Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng Harvard vẫn là một trong những trung tâm học thuật hàng đầu thế giới, với ảnh hưởng sâu rộng về chất lượng đào tạo, mạng lưới học giả và sức lan tỏa tri thức. Việc mất ngôi đầu Nature Index không đồng nghĩa với sự suy giảm toàn diện của khoa học Mỹ, nhưng là lời cảnh báo rõ ràng về sự cạnh tranh ngày càng quyết liệt.
