Theo dự thảo Thông tư quy định về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học, phạm vi điều chỉnh tập trung vào các nội dung gồm đào tạo liên thông, công nhận kết quả học tập, chuyển đổi tín chỉ, xây dựng lộ trình học tập, bảo đảm chất lượng và trách nhiệm của các cơ sở giáo dục. Chính sách mới áp dụng đối với các cơ sở giáo dục thực hiện đào tạo liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học; người học tham gia chương trình liên thông cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Điểm đáng chú ý trong dự thảo là việc thay đổi cách tiếp cận về đào tạo liên thông. Nếu trước đây liên thông chủ yếu được hiểu theo hướng người học từ trung cấp, cao đẳng học tiếp lên đại học, quy định mới mở rộng theo hướng hai chiều. Người học có thể chuyển tiếp từ trình độ thấp lên trình độ cao hơn hoặc liên thông từ trình độ cao hơn để hoàn thành chương trình đào tạo ở trình độ thấp hơn theo nhu cầu học tập, nghề nghiệp và yêu cầu của thị trường lao động.
Mở rộng vai trò của cao đẳng nghề, trung cấp nghề kỹ thuật
Việc cho phép người có bằng đại học học liên thông từ trình độ cao hơn để hoàn thành chương trình đào tạo ở trình độ thấp hơn là hướng đi mới trong phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật. Trong thực tế, nhiều ngành công nghiệp hiện nay yêu cầu người lao động không chỉ có kiến thức lý thuyết mà còn phải thành thạo kỹ năng thực hành, vận hành thiết bị và xử lý tình huống trong môi trường sản xuất.
Theo dự thảo Thông tư, cơ sở giáo dục sẽ căn cứ vào chuẩn đầu ra, nội dung chương trình, năng lực đã tích lũy để xác định phần kiến thức, kỹ năng người học được công nhận. Các học phần, mô-đun hoặc tín chỉ đã hoàn thành có thể được miễn trừ nếu đáp ứng yêu cầu tương đương.
![Quy định về đào tạo liên thông có nhiều điểm tích cực mới]( "Quy định về đào tạo liên thông có nhiều điểm tích cực mới") |
| Quy định về đào tạo liên thông có nhiều điểm tích cực mới |
Đối với các lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ, STEM và các ngành nghề trọng điểm, cơ sở đào tạo được xem xét sử dụng chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia, chứng chỉ chuyên môn, kinh nghiệm nghề nghiệp hoặc kết quả đánh giá năng lực để làm căn cứ tuyển sinh, công nhận kết quả học tập và xây dựng lộ trình đào tạo.
Quy định này giúp cao đẳng nghề, trung cấp nghề kỹ thuật phát huy vai trò đào tạo nhân lực có tay nghề cao, đồng thời tạo thêm lựa chọn cho những người đã tốt nghiệp đại học muốn chuyển hướng sang các ngành nghề cần kỹ năng chuyên sâu.
Liên thông linh hoạt, hướng tới học tập suốt đời
Dự thảo Thông tư nhấn mạnh nguyên tắc bảo đảm tính liên thông, kế thừa và thống nhất trong hệ thống giáo dục quốc dân. Người học không phải học lại những nội dung đã được đánh giá đạt chuẩn đầu ra, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác.
Cơ chế này hướng tới xây dựng mô hình học tập suốt đời, trong đó mỗi cá nhân có thể quay lại hệ thống giáo dục để nâng cao trình độ, cập nhật kiến thức hoặc bổ sung kỹ năng mới. Việc học tập không còn bị giới hạn bởi một lộ trình cố định từ nghề lên đại học mà có thể thay đổi theo nhu cầu của người học và yêu cầu của doanh nghiệp.
![Đào tạo liên thông sẽ tạo hành lang pháp lý mới cho sự kết nối giữa giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học]( "Đào tạo liên thông sẽ tạo hành lang pháp lý mới cho sự kết nối giữa giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học") |
| Đào tạo liên thông sẽ tạo hành lang pháp lý mới cho sự kết nối giữa giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học |
Bên cạnh đó, Thông tư quy định rõ trách nhiệm của các cơ sở đào tạo trong việc bảo đảm chất lượng. Các trường phải công khai tiêu chí đánh giá, quy trình công nhận kết quả học tập, chuyển đổi tín chỉ và chịu trách nhiệm về tính chính xác của quá trình xét miễn trừ, công nhận năng lực.
Người học liên thông vẫn phải đáp ứng đầy đủ chuẩn đầu ra, yêu cầu kiểm tra, đánh giá và điều kiện tốt nghiệp như những người học khác trong cùng chương trình. Điều này nhằm bảo đảm giá trị văn bằng, đồng thời duy trì chất lượng đào tạo giữa các trình độ.
Nếu được ban hành, Thông tư quy định về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học sẽ tạo hành lang pháp lý mới cho sự kết nối giữa giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học. Chính sách này được kỳ vọng góp phần phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật, tăng khả năng thích ứng của người lao động trước sự thay đổi của công nghệ và nhu cầu tuyển dụng trong giai đoạn mới.
