Tòa án Anh chấp thuận phong tỏa tài sản Vietjet trên toàn cầu

VietJet và Novus Aviation Capital hợp tác tài chính về máy bay và phát triển nhiên liệu hàng không bền vững

Vietjet Air và CFM tăng cường quan hệ hợp tác

Vietjet đặt mua 100 máy bay Airbus A321neo

Tòa án Cấp cao Anh và xứ Wales ngày 15/10/2026 đã chấp thuận yêu cầu áp dụng lệnh phong tỏa tài sản trên phạm vi toàn cầu đối với Công ty Cổ phần Hàng không Vietjet (HoSE: VJC), trong vụ tranh chấp kéo dài với Công ty FW Aviation (Holdings) 1 Limited (FWA).

Theo phán quyết mang số hiệu [2026] EWHC 2633 (Comm), được công bố trên hệ thống lưu trữ án lệ chính thức của Chính phủ Anh, Thẩm phán Pushpinder Singh Saini nhận định có bằng chứng đáng kể cho thấy nguy cơ tài sản của Vietjet bị chuyển dịch, ảnh hưởng đến khả năng thi hành các phán quyết trước đó.

Đáng chú ý, vụ việc không chỉ liên quan đến nghĩa vụ thanh toán tiền thuê máy bay mà còn đặt ra vấn đề về việc quản lý các quyền tài sản phát sinh từ hợp đồng mua máy bay, giao dịch với doanh nghiệp liên quan và khả năng thực thi nghĩa vụ tài chính của một doanh nghiệp niêm yết hoạt động xuyên biên giới.

Đoạn 84 trong phán quyết ngày 15/10/2026 của Tòa án Cấp cao Anh và xứ Wales nêu quyết định áp dụng lệnh phong tỏa tài sản toàn cầu đối với Vietjet. Ảnh: Chụp từ phán quyết của Tòa án Anh.

Tranh chấp 4 máy bay, khoản nợ theo phán quyết lên khoảng 250 triệu USD

Theo hồ sơ Tòa án Anh, tranh chấp bắt nguồn từ bốn hợp đồng thuê lại máy bay, gồm hai chiếc Airbus A321-271 và hai chiếc Airbus A321-211, được Vietjet sử dụng theo cấu trúc thuê vận hành có quyền chọn mua của Nhật Bản, gọi tắt là JOLCO.

Trong giai đoạn dịch Covid-19, hoạt động hàng không bị gián đoạn nghiêm trọng. Tháng 10/2021, sau khi phát sinh tình trạng chậm thanh toán tiền thuê, các bên cho vay đã gửi thông báo yêu cầu chấm dứt hợp đồng.

Sau đó, FW Aviation tiếp nhận quyền và lợi ích của các bên cho vay trong cấu trúc tài trợ, bao gồm quyền yêu cầu thanh toán và thu hồi máy bay. Vụ kiện được đưa ra Tòa án Anh từ năm 2022.

Ngày 31/7/2024, Tòa án Anh ban hành phán quyết đầu tiên về trách nhiệm hợp đồng, yêu cầu Vietjet thanh toán khoảng 18,8 triệu USD, bao gồm tiền gốc, lãi và chi phí liên quan. Khoản tiền này sau đó đã được Vietjet thanh toán trong năm 2024.

Đến ngày 17/4/2025, tòa tiếp tục ra phán quyết về mức bồi thường, yêu cầu Vietjet thanh toán khoảng 182 triệu USD cùng lãi và chi phí. Ngày 31/7/2026, một phán quyết khác xác định thêm nghĩa vụ thanh toán hơn 18,36 triệu USD liên quan đến thiệt hại tiền thuê máy bay.

Theo phán quyết ngày 15/10/2026, tổng nghĩa vụ tài chính chưa được thanh toán theo các quyết định của Tòa án Anh vào khoảng 250 triệu USD.

Tòa ghi nhận Vietjet đã thanh toán 2 triệu USD vào ngày 19/5/2025 đối với các nghĩa vụ phát sinh từ phán quyết về mức bồi thường, nhưng phần lớn số tiền còn lại chưa được thực hiện.

Trong quá trình tìm cách thu hồi khoản nợ, FW Aviation đã tiến hành các thủ tục công nhận và thi hành phán quyết tại nhiều quốc gia, bao gồm Việt Nam, Australia, Singapore, Malaysia và Pháp.

Tại Việt Nam, theo nội dung được ghi nhận trong phán quyết của Tòa án Anh, yêu cầu công nhận và thi hành phán quyết của FW Aviation đã không được tòa án Việt Nam chấp nhận ở cấp sơ thẩm và phúc thẩm.

Một trong những vấn đề pháp lý được phía Việt Nam xem xét là tính phù hợp của việc yêu cầu Vietjet vừa trả lại máy bay, vừa thanh toán khoản tiền chấm dứt hợp đồng theo cơ chế bồi thường được áp dụng tại Anh.

Giao dịch với doanh nghiệp tại Cayman và khoản phải thu hơn 8.635 tỷ đồng

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của phán quyết ngày 15/10 là các giao dịch giữa Vietjet và Angelica Holding Limited (AHL), doanh nghiệp đăng ký tại Quần đảo Cayman.

Theo hồ sơ vụ án, Vietjet có danh mục đơn đặt hàng khoảng 300 máy bay Boeing và Airbus. Các hợp đồng mua máy bay trong tương lai không chỉ có ý nghĩa đối với kế hoạch mở rộng đội bay mà còn tạo ra những quyền lợi tài chính có giá trị.

Trong đó có các khoản tiền thanh toán trước khi nhận máy bay, quyền nhận hoàn trả tiền đặt cọc, lợi ích kinh tế phát sinh từ hợp đồng mua máy bay và những khoản phải thu trong tương lai.

Báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2025 của Vietjet ghi nhận khoản phải thu khách hàng ngắn hạn từ Angelica Holding Limited hơn 8.635 tỷ đồng, tăng so với đầu năm. Ảnh: Trích báo cáo tài chính Vietjet.

FW Aviation cho rằng Vietjet đã chuyển giao một phần đáng kể các quyền lợi kinh tế này sang Angelica Holding Limited thông qua những thỏa thuận liên quan đến khoản thanh toán trước khi giao máy bay.

Phía Vietjet, thông qua luật sư tại phiên tòa, bác bỏ cách diễn giải cho rằng đây là hoạt động chuyển dịch tài sản nhằm cản trở thi hành án. Doanh nghiệp lập luận các giao dịch thuộc hoạt động tài trợ, tái tài trợ và quản lý đội bay thông thường.

Tuy nhiên, sau khi xem xét chứng cứ, Thẩm phán Saini cho rằng những thỏa thuận này đặt ra nghi vấn đáng kể về giá trị thực tế mà Vietjet nhận lại.

Tại đoạn 58 của phán quyết, tòa viện dẫn báo cáo tài chính năm 2025 của Vietjet, ghi nhận khoản phải thu từ Angelica Holding Limited khoảng 331 triệu USD. Tòa đồng thời đặt vấn đề về năng lực thực hiện nghĩa vụ thanh toán của doanh nghiệp liên quan này.

Đối chiếu với báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 đã kiểm toán của Vietjet cho thấy, tại thuyết minh số 39.1 về các bên liên quan, khoản phải thu ngắn hạn khách hàng đối với Angelica Holding Limited đạt 8.635,3 tỷ đồng tại ngày 31/12/2025, so với mức 5.375,1 tỷ đồng đầu năm.

Như vậy, khoản phải thu được ghi nhận đối với doanh nghiệp này đã tăng khoảng 3.260,2 tỷ đồng, tương đương 60,7% trong năm 2025.

Đây là số dư phải thu thể hiện trên báo cáo tài chính, không đồng nghĩa toàn bộ số tiền đã được chuyển ra nước ngoài hoặc bị thất thoát. Tuy nhiên, quy mô khoản phải thu cho thấy mối quan hệ tài chính đáng kể giữa Vietjet và Angelica Holding Limited.

Theo phân tích của Tòa án Anh, việc chuyển giao quyền lợi kinh tế từ các đơn đặt hàng máy bay, kết hợp với cơ chế đối trừ nghĩa vụ tài chính và phí dịch vụ giữa các bên liên quan, làm phát sinh nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng thu hồi tài sản của chủ nợ.

Tòa cho rằng Vietjet chưa cung cấp được những giải trình và chứng cứ đầy đủ để loại trừ các nghi ngại liên quan đến nhóm giao dịch này.

Dù vậy, không phải toàn bộ lập luận của FW Aviation đều được tòa chấp nhận. Đối với một số giao dịch thuê máy bay khác và các khoản dự trữ bảo dưỡng, thẩm phán nhận định chứng cứ chưa đủ để kết luận có hành vi chuyển dịch tài sản bất hợp lý.

Trên cơ sở đánh giá tổng thể, Tòa án Anh xác định có nguy cơ thực sự về việc tài sản tiếp tục bị chuyển dịch, từ đó chấp thuận yêu cầu áp dụng biện pháp phong tỏa tài sản toàn cầu.

Vietjet từng công bố yêu cầu phong tỏa bị bác, diễn biến pháp lý nay đã thay đổi

Một điểm đáng chú ý khác nằm ở sự thay đổi giữa thông tin Vietjet công bố trong báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 và các quyết định mới của Tòa án Anh.

Tại thuyết minh số 40, phần thông tin về tranh chấp thương mại tàu bay, Vietjet cho biết Tòa án Anh từng bác yêu cầu áp dụng biện pháp phong tỏa tài sản toàn cầu của FW Aviation trong tháng 7/2025.

Thông tin này phản ánh kết quả giải quyết yêu cầu trước đó, khi tòa nhận định chưa đủ chứng cứ chứng minh nguy cơ chuyển dịch tài sản.

Tuy nhiên, ngày 15/6/2026, FW Aviation tiếp tục gửi yêu cầu mới dựa trên các chứng cứ bổ sung về giao dịch tài sản và những diễn biến trong quá trình thi hành phán quyết.

Sau phiên xét xử ngày 6 và 7/10/2026, Thẩm phán Saini kết luận tình tiết và chứng cứ đã có thay đổi đáng kể so với thời điểm năm 2025, đủ cơ sở để chấp thuận biện pháp phong tỏa.

Phán quyết số [2026] EWHC 2633 (Comm) ngày 15/10/2026 của Tòa án Cấp cao Anh và xứ Wales liên quan đến tranh chấp giữa FW Aviation và Vietjet. Phán quyết chấp thuận áp dụng lệnh phong tỏa tài sản toàn cầu đối với Vietjet. Ảnh: Chụp từ phán quyết của Tòa án Anh.

Đây là một yêu cầu phong tỏa mới được xem xét dựa trên chứng cứ bổ sung, không phải việc tự động hủy bỏ phán quyết năm 2025.

Song song với thủ tục này, một phán quyết khác mang số hiệu [2026] EWHC 2454 (Comm), ban hành ngày 30/9/2026, đã xem xét việc bổ nhiệm người quản lý tài sản để hỗ trợ thi hành án.

Trong phán quyết ngày 30/9, Tòa án Anh xác định về nguyên tắc việc bổ nhiệm người quản lý tài sản là phù hợp, nhưng cần xem xét thêm chi phí và điều khoản cụ thể. Đối với biện pháp này, tòa dự kiến trước mắt loại trừ tài sản nằm tại Việt Nam.

Đến ngày 16/10/2026, hãng luật Slaughter and May, đơn vị đại diện FW Aviation, thông báo Tòa án Anh đã đưa ra quyết định bổ nhiệm người quản lý tài sản vào ngày 15/10, sau khi xem xét thêm vấn đề chi phí và tính tương xứng.

Hai biện pháp phong tỏa và quản lý tài sản có cơ chế pháp lý riêng, dù đều hướng đến việc bảo đảm thi hành các nghĩa vụ tài chính đã được xác định.

Theo phán quyết ngày 15/10, dự thảo lệnh phong tỏa cũng có những điều khoản nhằm bảo đảm hoạt động kinh doanh thông thường của Vietjet, đối với tài sản tại Việt Nam và các tài sản phục vụ khai thác ở nước ngoài.

Do đó, việc Tòa án Anh chấp thuận lệnh phong tỏa không đồng nghĩa toàn bộ tài sản Vietjet trên thực tế đã bị kê biên, chuyển giao quyền sở hữu hoặc hãng hàng không phải đình chỉ khai thác.

Mặt khác, việc tòa án Việt Nam từ chối công nhận và thi hành các phán quyết của Anh là yếu tố pháp lý quan trọng khi đánh giá khả năng thực thi đối với tài sản nằm tại Việt Nam. Phạm vi và hiệu lực thực tế của từng biện pháp còn phụ thuộc vào nội dung lệnh cụ thể và quy định pháp luật tại các quốc gia liên quan.

Trong báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025, Vietjet cũng cho biết đã nhận được văn bản từ cổ đông lớn xác nhận sẵn sàng xem xét hỗ trợ nguồn tài chính huy động từ bên thứ ba, nhằm đáp ứng các nghĩa vụ pháp lý có thể phát sinh.

Do báo cáo này được lập trước các quyết định tháng 10/2026, thông tin trên chưa phản ánh đầy đủ những thay đổi mới nhất trong vụ kiện.

Diễn biến pháp lý mới đặt ra vấn đề cần tiếp tục làm rõ đối với Vietjet, đặc biệt là khả năng thu hồi các khoản phải thu từ doanh nghiệp liên quan, ảnh hưởng đến các hợp đồng mua máy bay, nghĩa vụ thanh toán quốc tế và kế hoạch huy động vốn của hãng.

Đối với một doanh nghiệp niêm yết có hoạt động kinh doanh và đầu tư tài sản công nghệ hàng không tại nhiều quốc gia, việc đánh giá, công bố đầy đủ các rủi ro pháp lý và tài chính phát sinh từ tranh chấp quốc tế có ý nghĩa quan trọng đối với cổ đông, nhà đầu tư và các đối tác.

Đến nay, những tài liệu được đối chiếu chưa đủ cơ sở để xác định mức độ tác động thực tế của lệnh phong tỏa đối với hoạt động khai thác bay, dòng tiền và kế hoạch mở rộng đội tàu của Vietjet.

Các vấn đề này cần được làm rõ thông qua văn bản lệnh chính thức, thông tin công bố bổ sung và ý kiến trực tiếp từ doanh nghiệp.