Xuất khẩu Nhật Bản tháng 9/2026 tăng 16,7%

Các kỹ thuật viên đang làm việc trong phòng sạch của nhà máy sản xuất thiết bị tại công ty bán dẫn Renesas Technology Corp. Renesas là công ty đầu tiên trên thế giới sản xuất các sản phẩm bán dẫn từ tấm wafer 300mm. Ảnh minh họa: Getty.

Xuất khẩu Nhật Bản tăng 16,7%, ngành bán dẫn dẫn dắt tăng trưởng

Xuất khẩu Nhật Bản trong tháng 9/2026 tăng 16,7% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức dự báo 20,1% của các nhà phân tích trong cuộc khảo sát của Reuters. Kết quả cho thấy hoạt động thương mại của nền kinh tế lớn thứ tư thế giới vẫn duy trì đà tăng trưởng, nhưng tốc độ đã chậm lại so với kỳ vọng.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu chịu tác động từ những biến động kinh tế và địa chính trị, ngành công nghiệp bán dẫn tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong hoạt động xuất khẩu của Nhật Bản. Nhu cầu đối với linh kiện điện tử, thiết bị sản xuất chip và máy móc công nghiệp trở thành những yếu tố hỗ trợ thương mại của quốc gia này.

Theo số liệu được công bố, giá trị xuất khẩu chất bán dẫn của Nhật Bản trong tháng 9 tăng 49,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là một trong những nhóm hàng ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao nhất, góp phần duy trì đà mở rộng của hoạt động xuất khẩu.

Bên cạnh linh kiện bán dẫn, xuất khẩu máy móc phục vụ ngành sản xuất chip cũng tăng 43,9%. Nhóm máy móc phát điện ghi nhận mức tăng 22,6%, cho thấy nhu cầu đối với thiết bị công nghiệp và năng lượng vẫn là một nguồn hỗ trợ quan trọng cho các nhà sản xuất Nhật Bản.

Kinh tế Nhật Bản tăng trưởng vượt kỳ vọng giữa áp lực giá năng lượng

Các con số phản ánh vai trò của Nhật Bản trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu. Quốc gia này có thế mạnh về thiết bị sản xuất bán dẫn, vật liệu công nghệ cao và máy móc chính xác, những lĩnh vực phục vụ trực tiếp hoạt động sản xuất thiết bị điện tử và phát triển hạ tầng công nghệ.

Tuy nhiên, mức tăng trưởng chung 16,7% vẫn thấp hơn dự báo 20,1% của thị trường. Điều này cho thấy tăng trưởng mạnh ở một số nhóm hàng công nghệ chưa đủ để đưa tổng kim ngạch xuất khẩu đạt mức kỳ vọng.

Theo dữ liệu được cung cấp, tháng 9 cũng đánh dấu tháng thứ hai liên tiếp tốc độ tăng trưởng xuất khẩu Nhật Bản chậm lại sau khi đạt mức cao nhất trong gần bốn năm vào tháng 7.

Diễn biến này đặt ra câu hỏi về khả năng duy trì tốc độ mở rộng thương mại trong những tháng cuối năm, nhất là khi nhu cầu quốc tế và chi phí sản xuất tiếp tục biến động.

Xuất khẩu sang Mỹ tăng gần 23%, Trung Quốc tăng 8,6%

Xét theo thị trường, xuất khẩu của Nhật Bản sang Mỹ trong tháng 9 tăng 22,9% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng cao hơn tốc độ tăng trưởng xuất khẩu chung của quốc gia này. Trong khi đó, xuất khẩu sang Trung Quốc đại lục, đối tác thương mại lớn nhất của Nhật Bản, tăng 8,6%.

Chênh lệch tăng trưởng giữa hai thị trường cho thấy sự khác biệt về diễn biến nhu cầu đối với hàng hóa Nhật Bản. Tuy nhiên, chỉ riêng số liệu tăng trưởng xuất khẩu chưa đủ để xác định nguyên nhân cụ thể hoặc đánh giá sự thay đổi thị phần của doanh nghiệp Nhật Bản tại từng thị trường.

Trong hai quý đầu năm 2026, xuất khẩu được ghi nhận là một trong những động lực hỗ trợ tăng trưởng kinh tế Nhật Bản. Hoạt động thương mại góp phần giúp nền kinh tế vượt kỳ vọng trong quý đầu năm và tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng trong quý tiếp theo.

Vì vậy, diễn biến xuất khẩu tháng 9 có ý nghĩa đối với triển vọng tăng trưởng trong những tháng cuối năm, khi Nhật Bản cần duy trì sức cạnh tranh của các ngành công nghiệp chủ lực trên thị trường quốc tế.

Nhập khẩu dầu mỏ tăng hơn 51%

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu của Nhật Bản trong tháng 9 tăng 18,9% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức dự báo 19,6% của các nhà phân tích được Reuters khảo sát.

Nhập khẩu dầu mỏ ghi nhận mức tăng 51,1% về giá trị. Đây là diễn biến cần quan tâm đối với Nhật Bản, quốc gia phụ thuộc nhiều vào nguồn năng lượng nhập khẩu để phục vụ sản xuất công nghiệp, giao thông và tiêu dùng. Đáng chú ý, giá trị dầu mỏ nhập khẩu từ Mỹ tăng gần 820%, trong khi nhập khẩu từ Trung Đông chỉ tăng 1,5%.

Theo thông tin được cung cấp, xung đột tại Trung Đông tiếp tục gây trở ngại đối với nguồn cung năng lượng trong khu vực. Trong bối cảnh đó, mức tăng nhập khẩu dầu từ Mỹ phản ánh sự thay đổi mạnh về giá trị giao dịch giữa hai quốc gia. Tuy nhiên, cần phân biệt tăng trưởng về giá trị với tăng trưởng về khối lượng. Mức tăng 820% không đồng nghĩa lượng dầu nhập khẩu thực tế tăng tương ứng, bởi giá trị nhập khẩu còn chịu ảnh hưởng từ giá dầu và mức nền so sánh của năm trước.

Đối với doanh nghiệp sản xuất, biến động chi phí năng lượng có thể ảnh hưởng đến giá thành và biên lợi nhuận. Nếu giá nhập khẩu nhiên liệu duy trì ở mức cao, áp lực chi phí có thể gia tăng đối với các ngành sử dụng nhiều điện và nhiên liệu.

Chứng khoán Nhật Bản tăng điểm trước kỳ họp chính sách tiền tệ

Sau khi số liệu thương mại được công bố, thị trường chứng khoán Nhật Bản ghi nhận diễn biến tích cực. Chỉ số Nikkei 225 tăng 1,8%, trong khi Topix, chỉ số phản ánh diễn biến của nhóm cổ phiếu niêm yết trên thị trường chính của Sở Giao dịch chứng khoán Tokyo, tăng 1,14%.

Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh giới đầu tư theo dõi triển vọng kinh tế Nhật Bản và định hướng điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ). Theo cuộc khảo sát Reuters được dẫn trong thông tin nguồn, các nhà phân tích dự báo BOJ sẽ giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 1% tại cuộc họp dự kiến diễn ra vào tuần tiếp theo.

Nhật Bản đứng trước đợt tăng lãi suất nhanh hơn dự kiến

Quyết định lãi suất của BOJ có ảnh hưởng đến chi phí vốn, tỷ giá đồng yen và hoạt động đầu tư của doanh nghiệp. Đối với các nhà xuất khẩu, biến động tỷ giá có thể tác động đến khả năng cạnh tranh về giá và doanh thu quy đổi từ thị trường nước ngoài.

Trong khi đó, các doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu và năng lượng cũng chịu ảnh hưởng từ biến động đồng yen, bởi phần lớn giao dịch hàng hóa quốc tế được thanh toán bằng ngoại tệ. Dữ liệu tháng 9 cho thấy một bức tranh thương mại có nhiều điểm trái chiều. Ngành bán dẫn và máy móc công nghiệp tiếp tục tăng trưởng mạnh, nhưng tổng xuất khẩu chưa đạt kỳ vọng. Đồng thời, nhập khẩu năng lượng tăng nhanh tạo thêm yếu tố cần theo dõi đối với chi phí sản xuất.

Trong những tháng cuối năm 2026, khả năng duy trì nhu cầu đối với thiết bị bán dẫn, diễn biến thị trường năng lượng và chính sách tiền tệ của BOJ sẽ là những yếu tố quan trọng đối với triển vọng thương mại Nhật Bản.