| Xuất khẩu tháng 10 của Nhật Bản vượt xa ước tính Nikkei 225 lần đầu vượt 58.000 điểm sau bầu cử, chứng khoán châu Á lập loạt kỷ lục mới Khách Trung Quốc giảm mạnh, du lịch Nhật Bản vẫn ổn định |
 |
| Can thiệp đồng yên thúc đẩy giao dịch carry trade |
Nỗ lực can thiệp đồng yên của Nhật Bản đang tạo ra một nghịch lý. Chính quyền muốn nâng giá đồng nội tệ, nhưng đợt phục hồi của đồng yên lại giúp một bộ phận nhà đầu tư Nhật Bản mua tài sản nước ngoài với mức tỷ giá thuận lợi hơn.
Theo số liệu từ Bộ Tài chính Nhật Bản, các nhà đầu tư nước này mua ròng hơn 5.000 tỷ yên cổ phiếu và trái phiếu dài hạn nước ngoài trong hai tuần kết thúc ngày 15/8. Hai tuần trước đó, họ bán ròng hơn 300 tỷ yên.
Sự đảo chiều của dòng vốn diễn ra sau khi đồng yên tăng mạnh nhờ hoạt động can thiệp tiền tệ chung của Mỹ và Nhật Bản trong tháng trước.
Các chuyên gia thị trường cho rằng nhà đầu tư đã tận dụng thời điểm đồng yên mạnh hơn để chuyển tiền sang những tài sản định giá bằng ngoại tệ với mức giá quy đổi hấp dẫn hơn.
 |
| Ô tô Nhật Bản trước cú đánh kép từ chiến tranh Iran và đồng yên |
Jesper Koll, chuyên gia tại Monex Group, công ty dịch vụ tài chính của Nhật Bản, cho rằng sự can thiệp của chính phủ đã "thúc đẩy mạnh mẽ" hoạt động giao dịch chênh lệch lãi suất đối với các nhà đầu tư dài hạn.
Theo ông Koll, chừng nào chi phí vốn tại Nhật Bản còn thấp hơn lợi nhuận mà nhà đầu tư có thể kiếm được ở nước ngoài, chiến lược này vẫn còn sức hút.
Còn đối với Carry trade thì việc giao dịch chênh lệch lãi suất còn là chiến lược huy động vốn bằng một đồng tiền có lãi suất thấp, sau đó chuyển sang những đồng tiền hoặc tài sản có lợi suất cao hơn để hưởng phần chênh lệch.
Trong nhiều năm, đồng yên trở thành một trong những đồng tiền tài trợ phổ biến cho chiến lược này do Nhật Bản duy trì mặt bằng lãi suất thấp.
Đồng yên từng giao dịch quanh mức 164 yên đổi một USD trước khi có sự can thiệp. Sau động thái hỗ trợ, tỷ giá tăng lên khoảng 155 yên đổi một USD.
Tuy nhiên, đồng tiền Nhật Bản nhanh chóng mất một phần mức tăng và sau đó suy yếu trở lại quanh 159 yên đổi một USD.
Diễn biến này cho thấy can thiệp trực tiếp có thể làm thay đổi tỷ giá trong ngắn hạn nhưng chưa loại bỏ nguyên nhân khiến đồng yên chịu sức ép.
 |
| Lý do Mỹ hỗ trợ Nhật bảo vệ đồng yên |
Một trong những nguyên nhân quan trọng nằm ở chênh lệch lãi suất giữa Nhật Bản và Mỹ. Chênh lệch lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm của hai nước ở mức khoảng 1,8 điểm phần trăm tính đến thứ Năm.
Khi tài sản Mỹ tiếp tục mang lại lợi suất cao hơn, nhà đầu tư vẫn có động lực bán đồng yên để mua USD hoặc những tài sản định giá bằng các đồng tiền có lợi suất cao.
Điều này khiến những đợt tăng giá mạnh của đồng yên sau can thiệp có thể trở thành cơ hội để nhà đầu tư tái lập vị thế thay vì từ bỏ carry trade.
Francis Tan, chiến lược gia trưởng khu vực châu Á tại Indosuez Wealth Management, công ty quản lý tài sản thuộc tập đoàn ngân hàng Crédit Agricole của Pháp, ví việc can thiệp chỉ giải quyết "triệu chứng" chứ chưa chữa được "căn bệnh".
"Căn bệnh" mà ông Tan đề cập nằm ở chi phí vay vốn thấp tại Nhật Bản và khoảng cách lãi suất với các nền kinh tế lớn khác.
Dòng vốn của các nhà đầu tư Nhật Bản cho thấy rõ sức hút của tài sản nước ngoài sau khi đồng yên phục hồi.
Theo Jesper Koll, chuyên gia kinh tế và chiến lược gia kỳ cựu về thị trường Nhật Bản, hiện là Giám đốc chuyên gia tại tập đoàn dịch vụ tài chính Monex Group cho biết sự can thiệp của chính phủ đã “thúc đẩy mạnh mẽ” hoạt động giao dịch chênh lệch lãi suất đối với các nhà đầu tư dài hạn và dựa trên phân tích cơ bản. cho biết cả nhà đầu tư cá nhân và tổ chức đã tận dụng đồng yên mạnh hơn để thiết lập vị thế mới đối với những tài sản không định giá bằng yên. Trái phiếu và tín phiếu kho bạc Mỹ có lợi suất cao là một trong những lựa chọn được quan tâm.
Masahiko Loo, chiến lược gia trái phiếu tại State Street Global Advisors, công ty quản lý tài sản của Mỹ, cho rằng các nhà đầu tư dài hạn như quỹ hưu trí và công ty quản lý tài sản Nhật Bản vẫn tiếp tục bán đồng yên.
Theo ông Loo, thị trường hiện ít mất cân bằng hơn so với trước thời điểm can thiệp. Tuy nhiên, động lực sử dụng đồng yên để tài trợ cho các khoản đầu tư khác vẫn hấp dẫn nếu khoảng cách lãi suất Mỹ và Nhật Bản còn lớn.
Dữ liệu dòng vốn cũng cho thấy các nhà đầu tư dài hạn tiếp tục bán đồng yên có lợi suất thấp để chuyển sang các đồng tiền thuộc nhóm G10 có lợi suất cao hơn.
G10 trong thị trường ngoại hối thường chỉ nhóm các đồng tiền được giao dịch nhiều của những nền kinh tế phát triển, gồm USD, euro, bảng Anh, yên Nhật, franc Thụy Sĩ, đô la Canada, Australia, New Zealand cùng một số đồng tiền Bắc Âu.
Ashwin Binwani, người sáng lập Alpha Binwani Capital, cho biết nhà đầu tư tổ chức vẫn duy trì các giao dịch chênh lệch lãi suất với rổ tiền tệ G10, trong đó đồng đô la Australia nổi bật.
Không chỉ dòng vốn đầu tư dài hạn, thị trường ngoại hối cũng xuất hiện dấu hiệu các nhà giao dịch tái thiết lập vị thế đặt cược đồng yên suy yếu khi tác động từ hoạt động can thiệp giảm dần.
Binwani cho biết ông đã đóng các vị thế mua USD, bán yên sau khi Mỹ hậu thuẫn hoạt động can thiệp. Sau đó, ông thiết lập lại vị thế mua USD khi tỷ giá vượt mức 157 yên đổi một USD.
 Vì sao 72,8 tỷ USD và tăng lãi suất vẫn chưa cứu được đồng yên? Nhật Bản đã chi hơn 72,8 tỷ USD để can thiệp thị trường ngoại hối và đưa lãi suất lên mức cao nhất trong hơn ... |
Theo nhà đầu tư này, mỗi đợt đồng yên tăng mạnh nhờ can thiệp có thể tạo ra một mức giá hấp dẫn hơn để bán đồng tiền Nhật Bản.
Chiến lược này khác với việc trực tiếp vay yên để mua trái phiếu hoặc tài sản có lợi suất cao. Tuy nhiên, cả hai cùng dựa trên một nền tảng: lãi suất của Nhật Bản thấp hơn tương đối so với nhiều nền kinh tế khác. Dù vậy, mức độ đặt cược chống lại đồng yên đã giảm so với trước.
Dữ liệu từ Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ, gọi tắt là CFTC, cho thấy các quỹ sử dụng đòn bẩy đã giảm vị thế bán ròng đồng yên từ gần 138.000 hợp đồng vào cuối tháng 6 xuống 59.526 hợp đồng tính đến ngày 11/8.
Diễn biến này cho thấy giới đầu tư vẫn thận trọng trước khả năng chính quyền tiếp tục hành động nếu đồng yên giảm quá nhanh.
Can thiệp ngoại hối có thể giúp Nhật Bản hạn chế những biến động quá mạnh của đồng yên, nhưng khó đảo ngược xu hướng dài hạn nếu chênh lệch lợi suất vẫn đủ lớn để hấp dẫn dòng tiền.
Điều này đặt Ngân hàng Nhật Bản, gọi tắt là BOJ, vào vị trí quan trọng hơn trong triển vọng của đồng yên.
Nếu BOJ tăng lãi suất đủ mạnh để thu hẹp khoảng cách lợi suất với Mỹ, chi phí vay bằng đồng yên sẽ tăng. Khi đó, lợi nhuận kỳ vọng của carry trade giảm và nhu cầu bán yên để đầu tư ra nước ngoài cũng có thể suy yếu.
Ngược lại, nếu lãi suất Nhật Bản tiếp tục thấp hơn nhiều so với các thị trường lớn, nhà đầu tư vẫn có lý do để sử dụng đồng yên làm nguồn vốn.
Đợt can thiệp vừa qua vì thế cho thấy giới hạn của biện pháp tác động trực tiếp lên thị trường ngoại hối. Đồng yên có thể tăng nhanh khi chính quyền hành động, nhưng chính mức tăng đó lại giúp nhà đầu tư Nhật mua tài sản nước ngoài rẻ hơn.
Nghịch lý nằm ở chỗ biện pháp được sử dụng để hỗ trợ đồng yên trong ngắn hạn có thể tạo thêm cơ hội cho dòng vốn rời khỏi đồng tiền này nếu nguyên nhân cốt lõi, khoảng cách lãi suất, chưa thay đổi.
| Vì sao carry trade gây sức ép lên đồng yên? Carry trade dựa trên chênh lệch chi phí vốn. Khi lãi suất tại Nhật Bản thấp, nhà đầu tư có thể huy động vốn bằng yên rồi chuyển sang USD, đô la Australia hoặc tài sản khác có lợi suất cao hơn. Quá trình này tạo nhu cầu bán yên và mua ngoại tệ. Nếu diễn ra trên quy mô lớn, nó có thể tạo thêm áp lực giảm giá đối với đồng tiền Nhật Bản. Rủi ro xuất hiện khi đồng yên bất ngờ tăng mạnh hoặc chênh lệch lãi suất thu hẹp. Nhà đầu tư khi đó có thể đồng loạt đóng vị thế, mua lại đồng yên để hoàn trả vốn, khiến tỷ giá biến động mạnh hơn. |
