 |
| Vì sao cổ phiếu quốc phòng châu Âu giảm nhiệt?. Ảnh Các xe vận tải quân sự chiến thuật MAN của hãng Rheinmetall (Đức) đang đậu trong doanh trại quân sự Edvard Peperko. - Getty. |
Cổ phiếu quốc phòng châu Âu từng là nhóm tăng mạnh nhất thị trường tài chính toàn cầu trong giai đoạn 2024 đến đầu năm 2025. Xung đột địa chính trị kéo dài tại Ukraine, căng thẳng Trung Đông và áp lực NATO yêu cầu các nước thành viên tăng ngân sách quân sự đã tạo ra làn sóng mua mạnh vào các doanh nghiệp sản xuất vũ khí, xe tăng, radar và máy bay chiến đấu.
Tuy nhiên, đà tăng nóng này đang có dấu hiệu chững lại. Chỉ số Stoxx Europe Aerospace & Defence hiện giảm 1,2% từ đầu năm, thấp hơn mức tăng 4,8% của chỉ số Stoxx 600. Diễn biến này cho thấy nhà đầu tư đang thận trọng hơn sau giai đoạn định giá cổ phiếu tăng quá nhanh.
Nhiều quỹ ETF quốc phòng châu Âu như WisdomTree Europe Defence ETF, iShares Europe Defence ETF hay VanEck Defense ETF đều giảm xuống dưới mức trước thời điểm xung đột Iran bùng phát. Điều này phản ánh tâm lý thị trường không còn đặt cược đơn thuần vào yếu tố chiến tranh như trước.
Theo các nhà phân tích, năm 2026 sẽ là giai đoạn ngành quốc phòng châu Âu bước vào chu kỳ “kiểm tra sức bền”. Nhà đầu tư hiện muốn nhìn thấy doanh thu thực tế, lợi nhuận và dòng tiền thay vì chỉ kỳ vọng vào các cam kết tăng chi tiêu quân sự từ chính phủ.
Loredana Muharremi, chuyên gia phân tích cổ phiếu tại Morningstar, cho biết giới đầu tư đang trở nên “rất kỹ tính và kén chọn”. Theo bà, thị trường muốn nhìn thấy các đơn hàng thực tế được triển khai, thanh toán từ chính phủ được giải ngân và tiến độ giao hàng cụ thể trước khi chấp nhận mức định giá cao như hiện nay.
Áp lực này thể hiện rõ qua trường hợp của Rheinmetall, tập đoàn quốc phòng lớn nhất Đức. Sau khi tăng gần 400% trong ba năm và hơn 150% chỉ riêng năm 2025, cổ phiếu công ty này bắt đầu chịu áp lực điều chỉnh khi kết quả kinh doanh quý I không đạt kỳ vọng lợi nhuận.
 |
| Cổ phiếu quốc phòng châu Âu lao dốc khi xuất hiện tín hiệu hòa bình Ukraine |
Matthew Dorset, chuyên gia phân tích tại Quilter Cheviot, nhận định thị trường đang gặp khó trong việc xác định mức định giá hợp lý cho Rheinmetall khi phần lớn kỳ vọng tăng trưởng dài hạn đã phản ánh vào giá cổ phiếu.
Không chỉ vấn đề định giá, ngành quốc phòng châu Âu còn đối mặt bài toán thay đổi bản chất chiến tranh hiện đại. Cuộc chiến tại Ukraine cho thấy máy bay không người lái, hệ thống chống UAV và chiến tranh điện tử đang trở thành trung tâm của chiến trường mới.
Điều đó khiến giới đầu tư đặt câu hỏi liệu nhu cầu với xe tăng, pháo binh và xe chiến đấu bộ binh có còn duy trì mạnh trong 5 đến 10 năm tới hay không.
Các chuyên gia cho rằng những doanh nghiệp có danh mục sản phẩm đa dạng, đặc biệt sở hữu công nghệ điện tử quân sự, cảm biến, radar và hệ thống phòng thủ thông minh sẽ có lợi thế lớn hơn so với các công ty phụ thuộc chủ yếu vào khí tài mặt đất truyền thống.
Dù vậy, ngành quốc phòng châu Âu vẫn còn nhiều yếu tố hỗ trợ trong trung hạn. Quốc hội Ukraine vừa phê chuẩn gói vay 90 tỷ euro với Liên minh châu Âu để phục vụ nhu cầu quốc phòng và tái thiết. Đây được xem là nguồn lực lớn giúp duy trì đơn hàng cho các doanh nghiệp quân sự tại châu Âu trong nhiều năm tới.
Ngoài ra, thông tin Ukraine có thể nhận tới 150 máy bay chiến đấu Saab Gripen từ Thụy Điển cũng ngay lập tức tạo hiệu ứng tích cực lên thị trường chứng khoán. Cổ phiếu Saab tăng 7,4% trong phiên gần nhất, dẫn đầu chỉ số Stoxx 600.
Nhiều doanh nghiệp quốc phòng khác cũng tăng mạnh như Renk của Đức tăng 5,4%, Exail Technologies của Pháp tăng 13,2% và Rheinmetall tăng thêm 4,2%.
Giới phân tích cho rằng ngành quốc phòng châu Âu chưa bước vào chu kỳ suy giảm, nhưng thời kỳ tăng giá “dễ dàng” đã kết thúc. Giai đoạn tiếp theo sẽ là cuộc cạnh tranh về công nghệ, tốc độ giao hàng và khả năng thích ứng với chiến tranh hiện đại.
Trong bối cảnh châu Âu tiếp tục nâng ngân sách quân sự, các doanh nghiệp sở hữu công nghệ phòng thủ điện tử, AI quân sự và hệ thống chống UAV có thể trở thành nhóm dẫn dắt mới thay cho các nhà sản xuất khí tài truyền thống.
| Những doanh nghiệp quốc phòng châu Âu tăng mạnh gần đây Saab (Thụy Điển): tăng 7,4% nhờ kỳ vọng bán chiến đấu cơ Gripen cho Ukraine. Rheinmetall (Đức): tăng 4,2%, vẫn là doanh nghiệp quốc phòng lớn nhất châu Âu về vốn hóa. Exail Technologies (Pháp): tăng 13,2%, hưởng lợi từ nhu cầu công nghệ quốc phòng biển và thiết bị không người lái. Renk (Đức): tăng 5,4%, chuyên sản xuất hộp số và linh kiện cho xe tăng quân sự. |
