Đưa biển trở thành không gian phát triển chiến lược trong kỷ nguyên phát triển mới

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo. (Ảnh: TTXVN)

Ngày 8/6, chủ trì buổi làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và các cơ quan liên quan về Đề án tổng kết Nghị quyết số 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy, tầm nhìn phát triển biển, đưa biển thực sự trở thành không gian phát triển chiến lược của quốc gia.

Từ khai thác tài nguyên sang kiến tạo không gian phát triển

Sau gần 8 năm triển khai Nghị quyết số 36, kinh tế biển Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao vị thế quốc gia trên trường quốc tế. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy nhiều hạn chế như quy hoạch chưa đồng bộ, liên kết vùng còn yếu, hiệu quả khai thác tài nguyên biển chưa tương xứng với tiềm năng và yêu cầu phát triển mới.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh kinh tế số, kinh tế xanh và chuyển đổi năng lượng đang trở thành xu thế toàn cầu, biển không còn được nhìn nhận đơn thuần là nguồn tài nguyên để khai thác mà cần được xem là một không gian phát triển tổng hợp, nơi hội tụ các ngành kinh tế mũi nhọn như logistics, cảng biển, năng lượng tái tạo ngoài khơi, công nghiệp biển, nuôi biển công nghệ cao, du lịch biển và các dịch vụ kinh tế số.

Quan điểm này cũng phù hợp với định hướng phát triển mới mà Đảng và Nhà nước đang theo đuổi, trong đó nhấn mạnh việc mở rộng không gian phát triển quốc gia, khai thác hiệu quả các lợi thế so sánh và tạo ra những động lực tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Khoa học công nghệ - Chìa khóa phát triển kinh tế biển hiện đại

Một trong những yêu cầu được đặt ra là xây dựng nghị quyết mới về phát triển kinh tế biển với tư duy đột phá, tầm nhìn dài hạn và cách tiếp cận hiện đại hơn. Trong đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là những yếu tố nền tảng để nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và bảo vệ tài nguyên biển.

Việc ứng dụng công nghệ số trong giám sát môi trường biển, quản lý nghề cá, phát triển hệ thống cảng biển thông minh hay khai thác năng lượng tái tạo ngoài khơi không chỉ góp phần nâng cao năng suất, hiệu quả kinh tế mà còn bảo đảm yêu cầu phát triển bền vững trong dài hạn.

Bên cạnh đó, việc phát triển các trung tâm đổi mới sáng tạo biển, tăng cường nghiên cứu khoa học biển, làm chủ công nghệ điều tra, dự báo và khai thác tài nguyên đại dương sẽ tạo nền tảng để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực kinh tế biển.

Hướng tới mục tiêu quốc gia biển mạnh

Việt Nam sở hữu hơn 3.260 km bờ biển cùng vùng đặc quyền kinh tế rộng lớn, nằm trên các tuyến hàng hải quốc tế quan trọng. Đây là lợi thế chiến lược đặc biệt mà không phải quốc gia nào cũng có được.

Trong bối cảnh cạnh tranh phát triển ngày càng gay gắt, việc đưa biển trở thành không gian phát triển chiến lược không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền quốc gia và nâng cao vị thế đất nước.

Yêu cầu đặt ra hiện nay là tiếp tục hoàn thiện thể chế, quy hoạch không gian biển quốc gia, tăng cường liên kết vùng ven biển, thu hút nguồn lực đầu tư cho hạ tầng kinh tế biển và thúc đẩy mạnh mẽ ứng dụng khoa học công nghệ trong mọi lĩnh vực liên quan đến biển.

Với tầm nhìn mới và cách tiếp cận mới, kinh tế biển được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng, góp phần mở rộng không gian phát triển quốc gia, hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thịnh vượng và bền vững vào giữa thế kỷ XXI.