Ứng dụng công nghệ số trong phát triển nông nghiệp xanh

Nỗ lực đồng hành phát triển xanh

Vừa qua, tại Hà Nội, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội phối hợp cùng Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam tổ chức Hội thảo chuyên đề “Giải pháp công nghệ và mô hình triển khai: Nông nghiệp xanh - ESG - MRV - Net Zero & AI trong nông nghiệp”.

Hội thảo đã trở thành diễn đàn kết nối chuyên gia, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo, thúc đẩy lan tỏa tư duy xanh và các giải pháp công nghệ cho ngành nông nghiệp.

Phát biểu tại hội thảo, TS.NGƯT. Phạm Xuân Khánh, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội (HHT) nhận định, thế giới đang bước vào giai đoạn mà chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trở thành hai xu thế mang tính thời đại, quyết định năng lực cạnh tranh cũng như sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo. TS.NGƯT. Phạm Xuân Khánh đồng thời cho biết, HHT luôn xác định công nghệ số là chìa khóa mở đường cho mục tiêu chuyển đổi xanh và Net Zero, tạo bệ phóng để HHT trở thành Học viện Công nghệ cao Hà Nội.

NGƯT. TS Phạm Xuân Khánh, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Tuấn Tài

Theo TS.NGƯT. Phạm Xuân Khánh, HHT là trường cao đẳng đầu tiên mạnh dạn xây dựng đề án thực hiện Trường ESG - Net Zero giai đoạn 2026-2030. HHT cũng đã thành lập Trung tâm Chuyển đổi xanh ESG Agritech nhằm nghiên cứu, trình diễn các mô hình nông nghiệp tuần hoàn, năng lượng tái tạo; làm đầu mối cung cấp các giải pháp kiểm kê khí nhà kính, xây dựng hệ thống báo cáo và tư vấn ESG cho các doanh nghiệp, hợp tác xã ở Hà Nội. Thời gian qua, HHT đã đưa sinh viên đi thực tế tại 21 phường, xã ở Hà Nội và cả ở tỉnh khác, hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ số, tập huấn năng lực số.

“HHT đang nỗ lực triển khai mô hình ESG - Net Zero, hướng tới mục tiêu giảm 50% phát thải vào năm 2028, đạt trung hòa carbon vào năm 2030. Đây chính là cam kết của nhà trường với tương lai phát triển bền vững của Thủ đô” - TS.NGƯT. Phạm Xuân Khánh nhấn mạnh.

Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Đồng Tâm (Đồng Tâm) Nguyễn Văn Lưu cho biết, thời gian qua, Đồng Tâm vừa số hóa quản trị vận hành, vừa xanh hóa chuỗi giá trị bền vững. Đồng Tâm đã làm chủ 250ha vùng nguyên liệu công nghệ cao; dẫn dắt 2 hợp tác xã và liên kết chặt chẽ hơn 10 đơn vị vệ tinh; làm chủ công nghệ cấp đông IQF, sấy thăng hoa; ứng dụng thiết bị bay không người lái (drone) và tưới tự động giúp giảm 40% phát thải carbon; tiết kiệm 30% chi phí đầu vào nhờ mô hình nông nghiệp tuần hoàn… Đồng Tâm đã số hóa 100% dữ liệu qua phần mềm VeriTrust để quản lý minh bạch từng nông trại và áp dụng tem nhãn chống hàng giả tích hợp truy xuất nguồn gốc số trên từng sản phẩm xuất khẩu.

Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần BAF Nguyễn Văn Minh cho biết, BAF có 15 trang trại được trao chứng nhận Global S.L.P (tiêu chuẩn được công nhận trên toàn cầu dành cho ngành chăn nuôi) với hàng trăm tiêu chí kiểm tra vô cùng nghiêm ngặt trong toàn chuỗi sản xuất. Các tiêu chí được BAF triển khai đồng bộ, xuyên suốt thông qua các hoạt động phát triển bền vững nguồn giống, thức ăn cho vật nuôi, điều kiện chuồng trại,các yêu cầu về an toàn sinh học và quản lý môi trường…

Xanh hóa để nâng cao năng lực cạnh tranh

Tại hội thảo, các chuyên gia, doanh nghiệp đều có chung nhận định, cho rằng hiện nay các doanh nghiệp đang nỗ lực phát triển theo xu hướng chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Các doanh nghiệp ngày càng bị chi phối bởi khả năng minh bạch dữ liệu, kiểm soát phát thải, truy xuất nguồn gốc và quản trị chuỗi cung ứng.

Chủ tịch Hiệp hội Chuyển đổi Xanh Việt Nam Đặng Huy Đông nhận định, các tiêu chuẩn ESG và kiểm toán carbon giờ đây giống như một loại “thị thực xanh” để hàng hóa Việt Nam tham gia sâu hơn vào thị trường toàn cầu. Chuyển đổi xanh cần được triển khai thông qua các giải pháp thực chất dựa trên ba trụ cột gồm khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; phát triển theo quy mô vùng; cùng sự đồng hành, hỗ trợ của Nhà nước.

Lễ ký kết Hợp tác về tư vấn - đào tạo - thực hành chuyển đổi xanh - ESG - cung cấp nguồn nhân lực giữa Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội với các doanh nghiệp trong khuôn khổ hội thảo.

“Việc ứng dụng công nghệ vào sản xuất nông nghiệp không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn góp phần giảm phát thải, tối ưu hóa tài nguyên và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu” - ông Đặng Huy Đông khẳng định.

Chia sẻ tại hội thảo, ông Phạm Hoài Trung, Phó Chủ tịch kiêm Trưởng ban Công nghệ và ESG/Net Zero của VGA khẳng định, ESG là hệ thống quản trị giúp doanh nghiệp tạo ra giá trị bền vững. Việc áp dụng ESG sẽ hỗ trợ doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro, tiết kiệm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và tiếp cận các nguồn tài chính xanh.

Trong khi đó, nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhận định, chuyển đổi xanh đã trở thành chiến lược cốt lõi để kiến tạo giá trị mới cho quốc gia. Xanh hóa là “giấy thông hành bắt buộc” để Việt Nam duy trì và mở rộng thị trường xuất khẩu nông sản với những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.

Đồng quan điểm, ThS. Phạm Hoài Trung - chuyên gia EGS quốc tế - cho rằng ESG hay Net Zero không còn là lựa chọn mang tính xu hướng mà đã trở thành “tấm vé hội nhập” giúp doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế và tiếp cận nguồn vốn xanh.

Ông Phạm Hoài Trung, Phó Chủ tịch kiêm Trưởng ban Công nghệ và ESG/Net Zero của VGA chia sẻ tại hội thảo.

Trên thực tế, hiện nay các quỹ đầu tư, tổ chức tín dụng, hệ thống phân phối toàn cầu đều quan tâm đến mức độ minh bạch ESG, chiến lược phát triển bền vững và khả năng quản trị rủi ro dài hạn của doanh nghiệp. TS. Lê Quý Kha - Phó Chủ tịch Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam đánh giá, ESG đang trở thành động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi nông nghiệp theo hướng xanh, hiện đại và bền vững hơn. Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ giữ vai trò then chốt trong việc giảm phát thải, minh bạch hóa chuỗi cung ứng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam.

“Việc ứng dụng AI, IoT, dữ liệu lớn, blockchain hay công nghệ sinh học không chỉ giúp tối ưu hóa sản xuất mà còn tạo nền tảng xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp thông minh, phát thải thấp và thích ứng biến đổi khí hậu” - TS. Lê Quý Kha nêu rõ.