| Chính sách thị thực tạo đột phá cho du lịch Việt Nam Hộ chiếu Việt Nam cải thiện vị thế trong khu vực Chuyển đổi số - 'tấm hộ chiếu xanh' giúp doanh nghiệp Việt tham gia sâu chuỗi giá trị toàn cầu |
 |
| Trong hình minh họa này, một người cầm hộ chiếu của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa trước màn hình máy tính hiển thị nền tảng trực tuyến của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Quốc gia. Ảnh: Getty. |
Trước những thay đổi về chính sách thuế và giám sát tài sản ở nước ngoài, ngày càng nhiều người Trung Quốc giàu có tìm kiếm quốc tịch thứ hai. Caribbean, Singapore và một số quốc gia châu Âu đang nổi lên trong danh sách lựa chọn.
Đối với một bộ phận người giàu Trung Quốc, hộ chiếu nước ngoài đang trở thành công cụ quan trọng trong chiến lược bảo vệ tài sản, mở rộng hoạt động kinh doanh và bảo đảm khả năng di chuyển quốc tế. Tuy nhiên, để sở hữu quốc tịch mới, họ có thể phải đưa ra quyết định khó khăn là từ bỏ quốc tịch Trung Quốc.
Xu hướng này xuất hiện trong bối cảnh Bắc Kinh tăng cường quản lý các khoản thu nhập và tài sản ở nước ngoài. Theo các chuyên gia tư vấn tài chính và di trú được CNBC dẫn lời, số lượng khách hàng Trung Quốc quan tâm đến các chương trình cư trú và nhập quốc tịch thông qua đầu tư đang gia tăng.
Không giống những người đơn thuần muốn có thêm nơi sinh sống, một số gia đình giàu có đang tìm cách xây dựng chiến lược cư trú và quốc tịch dài hạn nhằm phân bổ tài sản, giảm thiểu rủi ro pháp lý và tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh xuyên biên giới.
Một trong những nguyên nhân khiến giới giàu Trung Quốc cân nhắc hộ chiếu nước ngoài là những thay đổi trong chính sách quản lý tài sản và nghĩa vụ thuế.
Theo thông tin được CNBC dẫn lại, từ tháng 7/2026, Trung Quốc triển khai các biện pháp liên quan đến việc đánh thuế thu nhập và giao dịch phát sinh từ một số cấu trúc quỹ tín thác ở nước ngoài. Một số khoản thu nhập có thể chịu mức thuế 20%, tùy thuộc tính chất giao dịch và quy định áp dụng. Những thay đổi này khiến nhiều gia đình giàu có phải đánh giá lại cách thức nắm giữ, quản lý và chuyển giao tài sản quốc tế.
Ông Ryan Lin, Giám đốc công ty luật Bayfront Law tại Singapore, cho biết số người Hoa giàu có cân nhắc từ bỏ quốc tịch Trung Quốc đã tăng kể từ tháng 7. Theo ông, trước đây, khách hàng chủ yếu tìm hiểu khả năng thay đổi quốc tịch như một phương án dự phòng. Hiện nay, nhiều người đã thể hiện ý định cụ thể hơn và bắt đầu nghiên cứu các bước thực hiện.
Ông Armand Arton, Giám đốc điều hành Arton Capital, cho biết công ty từng tư vấn cho những khách hàng sẵn sàng từ bỏ quốc tịch Trung Quốc để có được nhiều lựa chọn hộ chiếu quốc tế. Việc lựa chọn quốc gia nhập tịch phụ thuộc vào nhu cầu kinh doanh, môi trường sống, khả năng đi lại và kế hoạch quản lý tài sản của từng gia đình.
Số liệu do các doanh nghiệp tư vấn di trú công bố phần nào phản ánh xu hướng này. Savory & Partners ghi nhận lượng yêu cầu tư vấn từ khách hàng Trung Quốc tăng 33% kể từ tháng 7, trong khi Global Citizen Solutions cho biết mức tăng gần 40% so với cùng kỳ năm trước. Dù vậy, đây là số liệu về nhu cầu tìm hiểu dịch vụ, không đồng nghĩa số người thực sự từ bỏ quốc tịch Trung Quốc đã tăng với tỷ lệ tương ứng.
Trung Quốc không công nhận song tịch đối với công dân nước mình. Theo quy định về quốc tịch của nước này, công dân Trung Quốc định cư ở nước ngoài và tự nguyện nhập quốc tịch nước ngoài sẽ tự động mất quốc tịch Trung Quốc. Việc thay đổi quốc tịch cũng không đồng nghĩa các nghĩa vụ thuế trước đó được xóa bỏ. Chuyên gia pháp lý lưu ý nghĩa vụ thuế còn phụ thuộc vào nơi cư trú thuế, nguồn phát sinh thu nhập, thời điểm giao dịch và cấu trúc sở hữu tài sản. Vì vậy, hộ chiếu mới không phải công cụ tự động giúp cá nhân tránh mọi nghĩa vụ thuế tại Trung Quốc.
 |
| Caribbean, Singapore và châu Âu trở thành những lựa chọn nổi bật đối với giới giàu Trung Quốc. |
Trong số các điểm đến được giới giàu Trung Quốc quan tâm, các quốc gia vùng Caribbean nổi bật nhờ chương trình cấp quốc tịch thông qua đầu tư, thường được gọi là CBI (Citizenship by Investment).
Một số nước như Antigua và Barbuda cho phép người nước ngoài đủ điều kiện xin nhập quốc tịch thông qua những khoản đầu tư hoặc đóng góp theo chương trình được chính phủ phê duyệt. Ông Manish Tibrewal, đồng sáng lập công ty quản lý tài sản gia đình Farro Capital, cho biết quy trình nhập quốc tịch tại một số quốc gia Caribbean có thể hoàn thành trong khoảng sáu tháng, tùy trường hợp.
 |
| Số người có trên 100 triệu USD tăng gấp đôi sau 10 năm tại Trung Quốc |
Thời gian này ngắn hơn so với nhiều con đường nhập tịch tại châu Âu hoặc Mỹ, nơi người nộp đơn thường phải đáp ứng yêu cầu cư trú và các điều kiện pháp lý khác trước khi được xem xét cấp quốc tịch.
Theo Arton Capital, phần lớn khách hàng tìm kiếm hộ chiếu Caribbean không nhất thiết có kế hoạch chuyển đến sinh sống lâu dài. Họ quan tâm nhiều hơn đến khả năng đi lại quốc tế, tính linh hoạt trong hoạt động kinh doanh và việc thiết lập thêm một cơ sở pháp lý ở nước ngoài. Global Citizen Solutions cho biết Caribbean là khu vực ghi nhận tốc độ tăng yêu cầu tư vấn mạnh nhất từ khách hàng Trung Quốc trong số các thị trường công ty theo dõi.
Tại châu Âu, Bồ Đào Nha tiếp tục thu hút người giàu thông qua chương trình thị thực vàng, cho phép người nước ngoài đủ điều kiện nhận quyền cư trú khi thực hiện các khoản đầu tư phù hợp. Tuy nhiên, thị thực vàng không đồng nghĩa được cấp quốc tịch ngay lập tức. Người tham gia phải đáp ứng những yêu cầu pháp lý riêng nếu muốn xin nhập tịch trong tương lai.
Italy cũng được nhiều gia đình giàu có quan tâm nhờ chính sách thuế dành cho một số cư dân mới đủ điều kiện, hệ thống trường quốc tế và dịch vụ tài chính phát triển. Trong khi đó, Hungary nổi lên như một lựa chọn khác tại châu Âu với chương trình cư trú dành cho nhà đầu tư, trong đó có phương án đầu tư từ 250.000 euro vào quỹ đáp ứng điều kiện pháp luật.
Theo Global Citizen Solutions, Hungary thu hút sự chú ý khi nhiều chương trình thị thực vàng khác tại châu Âu đã bị thu hẹp, chấm dứt hoặc nâng yêu cầu đầu tư. Dù vậy, quyền cư trú tại Hungary không tương đương quyền công dân Hungary hay quyền được sinh sống, làm việc không hạn chế tại mọi quốc gia thuộc Liên minh châu Âu.
Tại châu Á, Singapore tiếp tục là điểm đến được nhiều gia đình Trung Quốc có tài sản lớn lựa chọn nhờ môi trường chính trị ổn định, hệ thống quản lý tài sản phát triển và vị trí địa lý thuận lợi. Quốc đảo này sở hữu mạng lưới ngân hàng tư nhân, doanh nghiệp quản lý tài sản gia đình và các dịch vụ pháp lý, tài chính phục vụ khách hàng quốc tế.
Ông Tibrewal cho biết Farro Capital đang hỗ trợ một số gia đình người Hoa xây dựng kế hoạch kết hợp quốc tịch Caribbean với quyền thường trú tại Singapore. Về dài hạn, những gia đình này có thể cân nhắc xin quốc tịch Singapore, song kết quả phụ thuộc vào quy trình xét duyệt của cơ quan có thẩm quyền.
 |
| Hộ chiếu quyền lực nhất năm 2025 thuộc về Singapore |
Singapore không tự động cấp quốc tịch cho người đã có quyền thường trú. Quốc gia này cũng không cho phép công dân trưởng thành duy trì song tịch theo quy định thông thường. Bên cạnh Singapore, Australia được các gia đình quan tâm nhờ môi trường giáo dục, chất lượng cuộc sống và khả năng định cư lâu dài.
Malaysia cũng trở thành lựa chọn đối với những người muốn duy trì cuộc sống tại châu Á với chi phí thấp hơn. Kuala Lumpur và Penang được nhắc đến nhờ cộng đồng người Hoa đông đảo, hệ thống trường quốc tế và môi trường sống phù hợp với các gia đình có con nhỏ. Thái Lan cũng xuất hiện trong danh sách lựa chọn thông qua các chương trình thị thực cư trú dài hạn.
Ngoài những thị trường quen thuộc, một số công ty tư vấn ghi nhận sự quan tâm đến Argentina, Serbia, Bắc Macedonia và Bulgaria. Các điểm đến này đáp ứng những nhu cầu khác nhau, từ chi phí sinh hoạt, quyền cư trú đến khả năng xây dựng thêm phương án sinh sống ở nước ngoài.
Mặc dù nhu cầu tìm hiểu các chương trình di trú đầu tư đang tăng, giới tư vấn cho rằng cần phân biệt rõ giữa quyền cư trú, quốc tịch và việc thực sự chuyển nơi sinh sống. Một cá nhân có thể sở hữu giấy phép cư trú tại nhiều quốc gia mà không phải từ bỏ quốc tịch gốc, nếu pháp luật các nước liên quan cho phép.
Ngược lại, việc nhập quốc tịch nước ngoài có thể kéo theo những thay đổi lớn về quyền lợi, nghĩa vụ pháp lý, thuế và khả năng duy trì hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc. Ông Ryan Lin nhận định những khách hàng sẵn sàng từ bỏ quốc tịch Trung Quốc thường là người đã chuyển phần lớn tài sản và hoạt động kinh doanh ra nước ngoài, đồng thời không còn nhiều ràng buộc thương mại tại Trung Quốc đại lục.
Đối với những doanh nhân vẫn sở hữu doanh nghiệp, bất động sản hoặc các khoản đầu tư lớn trong nước, quyết định thay đổi quốc tịch có thể phức tạp hơn. Một số chuyên gia cũng cảnh báo việc xin hộ chiếu mới không nên được hiểu là giải pháp đơn giản để thay đổi nghĩa vụ thuế. Quốc tịch và tình trạng cư trú thuế là hai khái niệm pháp lý khác nhau.
Ở góc độ thị trường, nhu cầu hộ chiếu và quyền cư trú quốc tế cho thấy các gia đình giàu có đang quan tâm nhiều hơn đến việc phân tán rủi ro tài sản giữa các khu vực pháp lý. Xu hướng này đồng thời mở rộng thị trường dịch vụ tư vấn di trú, quản lý tài sản, pháp lý và thuế xuyên biên giới.
Tuy nhiên, ông Armand Arton nhấn mạnh rằng tìm hiểu về quyền cư trú ở nước ngoài, sở hữu thêm hộ chiếu và chuyển cả gia đình sang quốc gia khác là những quyết định hoàn toàn khác nhau. Với giới giàu Trung Quốc, hộ chiếu nước ngoài có thể tạo thêm lựa chọn trong một thế giới ngày càng nhiều biến động. Nhưng việc biến lựa chọn đó thành quốc tịch mới vẫn đòi hỏi họ phải cân nhắc giữa lợi ích tài chính, quyền công dân và những mối liên hệ kinh tế, gia đình tại quê nhà.
