Đâu là lần đầu tiên, một dự án của người khuyết tật, vì người khuyết tật được cấp phép theo hình thức giao đất với cơ chế đặc biệt - thành quả của sự hợp tác, hỗ trợ từ nhiều cơ quan, ban ngành từ Thành phố Hà Nội đến phường Hà Đông.
Công trình được triển khai trên khu đất rộng 480m² tại điểm tiểu thủ công nghiệp làng nghề dệt lụa Vạn Phúc. Đây sẽ là không gian tích hợp dành cho đào tạo nghề, làm việc, trưng bày sản phẩm, tổ chức workshop, trải nghiệm văn hóa, kết nối cộng đồng và chăm sóc sức khỏe cho người khuyết tật. Công trình được thiết kế theo hướng thân thiện, dễ tiếp cận, với hệ thống thang máy và ramp dốc hỗ trợ di chuyển, góp phần hình thành một môi trường làm việc phù hợp hơn với nhu cầu thể chất và tâm lý của người lao động khuyết tật.
 |
| Ông Lê Việt Cường - Giám đốc Hợp tác xã VỤN Art chia sẻ tại sự kiện. |
Thành lập năm 2018 tại làng lụa Vạn Phúc, VỤN Art là hợp tác xã hoạt động theo mô hình doanh nghiệp tạo tác động xã hội, chuyên đào tạo nghề cho người khuyết tật, sản xuất các sản phẩm thủ công từ lụa vụn và tổ chức hoạt động trải nghiệm, giao lưu văn hóa. Khởi nguồn từ ý tưởng tái sinh những mảnh vải tưởng như bỏ đi thành sản phẩm có giá trị, VỤN Art từng bước xây dựng một môi trường lao động sáng tạo, nơi người khuyết tật được học nghề, làm việc và khẳng định năng lực qua chính đôi tay của mình.
Sau gần 8 năm phát triển, VỤN Art đã tạo việc làm cho 41 người khuyết tật và đào tạo nghề miễn phí cho 10 người khuyết tật khác; khoảng 10%-12% doanh thu sau chi phí tiếp tục được trích để duy trì hoạt động dạy nghề miễn phí. Với định hướng “từ vải vụn đến nghệ thuật”, VỤN Art phát triển các sản phẩm thủ công có giá trị thẩm mỹ, đồng thời cá nhân hóa quy trình sản xuất theo thể trạng và khả năng của từng người lao động.
Tận dụng nguồn lụa vụn từ làng nghề Vạn Phúc, mô hình này cũng góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững. Năm 2019, VỤN Art được UNESCO đánh giá là một sáng kiến sáng tạo bền vững, gắn phát triển giá trị làng nghề truyền thống với mở rộng cơ hội việc làm cho nhóm yếu thế.
Việc khởi công cơ sở mới mang ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh VỤN Art hiện vẫn vận hành tại 4 địa điểm thuê rải rác, cách xa nhau. Mô hình phân tán này khiến hoạt động sản xuất, đào tạo và đón tiếp khách trải nghiệm gặp nhiều hạn chế, đồng thời làm giảm khả năng kết nối giữa không gian làm nghề, trưng bày sản phẩm và giao lưu cộng đồng. Đây cũng là một trong những nút thắt lớn cản trở quá trình mở rộng mô hình và nâng cao hiệu quả tác động xã hội của VỤN Art.
 |
| Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công cơ sở hỗ trợ nghề thủ công cho người khuyết tật. |
“Ngôi nhà hy vọng” vì thế được kỳ vọng sẽ giúp VỤN Art tái tổ chức hoạt động theo hướng tập trung, đồng bộ và bền vững hơn. Khi đi vào vận hành, công trình sẽ nâng năng lực tiếp nhận khách tham quan, trải nghiệm từ khoảng 20.000 lượt lên 50.000 lượt mỗi năm, đồng thời tạo điều kiện để VỤN Art phát triển mạnh hơn các hoạt động gắn với trải nghiệm văn hóa, du lịch làng nghề và kết nối cộng đồng. Đây cũng sẽ là nền tảng để mở rộng cơ hội học nghề, việc làm và thu nhập ổn định cho người khuyết tật trong những năm tới.
Ông Lê Việt Cường - Giám đốc Hợp tác xã VỤN Art chia sẻ: “Từ những ngày đầu, điều VỤN Art theo đuổi chưa bao giờ chỉ là làm ra một sản phẩm thủ công. Chúng tôi muốn chứng minh rằng từ những mảnh lụa vụn có thể tái sinh thành nghệ thuật, và từ những số phận từng bị xem là thiệt thòi cũng có thể tạo ra giá trị đẹp đẽ cho xã hội khi họ được đặt vào đúng môi trường phù hợp”.
Công trình được thiết kế theo hướng thân thiện, dễ tiếp cận với hệ thống thang máy và đường dốc hỗ trợ di chuyển. Theo kiến trúc sư Ngô Lê, dự án đặt con người làm trung tâm, đảm bảo mọi đối tượng đều có thể sử dụng không gian một cách thuận tiện.
Đại diện đơn vị thi công Viettel Construction, ông Đỗ Mạnh Hùng khẳng định: “Dự án này là một “cam kết xã hội” được thực thi bằng năng lực kỹ thuật, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm của một doanh nghiệp trưởng thành trong môi trường quân đội”.
Theo định hướng phát triển giai đoạn 2025-2030, VỤN Art đặt mục tiêu nâng tổng số người khuyết tật được đào tạo nghề, có việc làm và thu nhập ổn định lên 81 người, đồng thời đầu tư thêm trang thiết bị nhằm nâng cao năng lực sản xuất và đào tạo.
Với tổng mức đầu tư dự kiến 23,3 tỷ đồng, hoàn toàn từ các nguồn đóng góp của các doanh nghiệp, cá nhân yêu mến VỤN Art, dự án được kỳ vọng sẽ trở thành một công trình mang ý nghĩa biểu tượng cho tinh thần sáng tạo, nhân văn và hòa nhập tại làng lụa Vạn Phúc, đồng thời đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển kinh tế bền vững, kinh tế tuần hoàn và mở rộng cơ hội việc làm cho người yếu thế trong xã hội.
