 |
| PVcomBank và các giao dịch bảo đảm 2.400 tỷ đồng với nhóm doanh nghiệp. |
Mối quan hệ giữa PVcomBank chi nhánh Đống Đa với Công ty cổ phần đầu tư hội nhập Toàn Cầu và các doanh nghiệp liên quan xuất hiện qua một chuỗi giao dịch bảo đảm trong giai đoạn 2023 đến 2024. Tổng giá trị nghĩa vụ được đăng ký trong bốn giao dịch khoảng 2.400 tỷ đồng.
Con số này cần được nhìn trong bối cảnh tình hình tài chính của Đầu tư hội nhập Toàn Cầu có nhiều biến động.
Công ty cổ phần đầu tư hội nhập Toàn Cầu thành lập năm 2008, đặt trụ sở tại phường Giang Biên, quận Long Biên cũ, Hà Nội. Người đại diện theo pháp luật kiêm Tổng giám đốc hiện được xác định là bà Nguyễn Thị Thủy, sinh năm 1978.
Doanh nghiệp ban đầu mang tên Công ty cổ phần hội nhập Toàn Cầu. Người giữ vị trí giám đốc kiêm đại diện theo pháp luật đầu tiên là ông Nguyễn Quốc Bình. Đến tháng 5/2020, doanh nghiệp đổi sang tên hiện tại và bà Lương Bích Hường trở thành người đại diện theo pháp luật. Tháng 3/2022, vị trí này chuyển sang bà Nguyễn Thị Thủy.
 |
| Lợi nhuận PVcomBank tăng mạnh |
Cùng với biến động nhân sự, quy mô vốn của doanh nghiệp tăng nhanh. Vốn điều lệ từ 8 tỷ đồng tăng lên 48 tỷ đồng rồi 50 tỷ đồng vào cuối năm 2021. Đến tháng 7/2023, vốn tăng lên 181 tỷ đồng và chỉ khoảng hai tháng sau tiếp tục lên 284 tỷ đồng. Quá trình tăng vốn diễn ra trong lúc kết quả kinh doanh không ổn định.
Năm 2023, Đầu tư hội nhập Toàn Cầu báo lỗ sau thuế hơn 43 tỷ đồng, trong khi năm 2022 chỉ lãi khoảng 41 triệu đồng. ROE năm 2023 âm 18,22%, vốn chủ sở hữu còn khoảng 240,5 tỷ đồng. Riêng sáu tháng đầu năm 2023, doanh nghiệp từng báo lỗ hơn 3,2 tỷ đồng.
Theo dữ liệu được cung cấp trong hồ sơ, đến cuối năm 2025, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối của doanh nghiệp âm 46,106 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu còn 241,023 tỷ đồng. Hồ sơ cũng cho biết doanh nghiệp chưa cập nhật tình hình tài chính năm 2024 và 2025 trên website HNX.
Trước đó, Đầu tư hội nhập Toàn Cầu từng huy động 190 tỷ đồng qua lô trái phiếu GINCH2224001 phát hành tháng 1/2022.
Nguồn tiền được sử dụng để mua 81% phần vốn tại Công ty TNHH Đầu tư bất động sản Tầm Nhìn Việt, qua đó gián tiếp tham gia dự án NO7 thuộc khu tái định cư phường Giang Biên, quận Long Biên cũ, do Công ty cổ phần The Vistas làm chủ đầu tư. Sau đó, chính phần vốn góp tại Tầm Nhìn Việt được đưa vào nhóm tài sản bảo đảm cho lô trái phiếu.
Đến tháng 4/2023, doanh nghiệp chưa thu xếp đủ nguồn để thanh toán đúng hạn gần 32,8 tỷ đồng tiền lãi trái phiếu và phải gia hạn thời gian chi trả. Ngày 22/8/2023, doanh nghiệp tất toán trước hạn lô trái phiếu GINCH2224001. Chỉ hai ngày sau, một chuỗi giao dịch bảo đảm mới bắt đầu xuất hiện.
 |
| PVcomBank và các giao dịch bảo đảm 2.400 tỷ đồng với nhóm doanh nghiệp. |
Theo dữ liệu đăng ký giao dịch bảo đảm được cung cấp, tháng 8/2023 phát sinh hai hợp đồng tại PVcomBank chi nhánh Đống Đa.
Hợp đồng số 178/2023/HĐBĐ-PVBĐĐA có hiệu lực ngày 24/8/2023. Hợp đồng số 185/2023/HĐBĐ-PVBĐĐA có hiệu lực ngày 25/8/2023. Giá trị nghĩa vụ được ghi nhận đối với mỗi hợp đồng là 800 tỷ đồng. Hồ sơ mô tả một hợp đồng liên quan khoản vay của Đầu tư hội nhập Toàn Cầu, hợp đồng còn lại liên quan mục đích tiêu dùng cá nhân.
Một trong những tài sản bảo đảm là toàn bộ phần vốn góp của Đầu tư hội nhập Toàn Cầu tại Công ty TNHH Đầu tư bất động sản Tầm Nhìn Việt cùng quyền tài sản phát sinh từ phần vốn góp này. Giá trị phần vốn góp được hồ sơ ghi nhận khoảng 233,2 tỷ đồng, trong khi nghĩa vụ được bảo đảm có giá trị 800 tỷ đồng. Mốc thời gian tạo ra một chi tiết cần được làm rõ hơn.
Phần vốn tại Tầm Nhìn Việt trước đó từng được sử dụng làm tài sản bảo đảm cho lô trái phiếu GINCH2224001. Lô trái phiếu được tất toán trước hạn ngày 22/8/2023, tức hai ngày trước khi hợp đồng giao dịch bảo đảm đầu tiên tại PVcomBank chi nhánh Đống Đa có hiệu lực.
Ngoài phần vốn tại Tầm Nhìn Việt, dữ liệu còn ghi nhận 2.500 cổ phần tại Đầu tư hội nhập Toàn Cầu cùng toàn bộ quyền tài sản phát sinh từ số cổ phần này được sử dụng làm tài sản bảo đảm cho nghĩa vụ trị giá 800 tỷ đồng tại PVcomBank chi nhánh Đống Đa. Số cổ phần trên có tổng mệnh giá 250 triệu đồng theo Giấy chứng nhận cổ phần số 02/2023/GCN ngày 27/7/2023.
Các dữ liệu này đặt ra câu hỏi cần được các bên liên quan giải thích: cơ sở xác định giá trị tài sản bảo đảm, phương pháp định giá, phạm vi quyền tài sản được thế chấp và điều kiện cấp tín dụng trong từng giao dịch là gì? Chỉ dựa vào thông tin đăng ký giao dịch bảo đảm hiện có chưa thể trả lời những câu hỏi này.
Đến tháng 1/2024, dữ liệu tiếp tục ghi nhận hai hợp đồng giao dịch bảo đảm tại PVcomBank chi nhánh Đống Đa, gồm hợp đồng số 22/2024/HĐBĐ-PVBĐĐA và 32/2024/HĐBĐ-PVBĐĐA. Cả hai cùng có hiệu lực ngày 12/1/2024, mỗi nghĩa vụ trị giá 400 tỷ đồng.
Tài sản bảo đảm trong một hợp đồng gồm 5.500 cổ phần tại Công ty cổ phần The Vistas và quyền tài sản phát sinh từ số cổ phần này theo Giấy chứng nhận cổ phần số 01/2023/GCN. Tổng mệnh giá số cổ phần được hồ sơ ghi nhận là 55 triệu đồng, tương đương 0,05% vốn điều lệ. Hợp đồng còn lại gắn trực tiếp hơn với dự án NO7 tại Giang Biên.
Tài sản bảo đảm được mô tả gồm quyền khai thác, quản lý dự án Khu nhà ở tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng và cho thuê tại ô đất NO7 trong quy hoạch chi tiết khu nhà ở tại phường Giang Biên, quận Long Biên cũ.
Danh mục tài sản còn gồm máy móc, thiết bị hình thành trong tương lai tại dự án, lợi tức thu được từ hoạt động kinh doanh và khai thác giá trị quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất, cùng các khoản phải thu, bồi hoàn và thanh toán khác mà bên bảo đảm có thể nhận trong quá trình triển khai dự án.
Như vậy, điểm chung của chuỗi giao dịch là nhiều tài sản và quyền tài sản xoay quanh Đầu tư hội nhập Toàn Cầu, Tầm Nhìn Việt, The Vistas và dự án NO7 tại Giang Biên.
Bốn giao dịch nói trên có tổng giá trị nghĩa vụ đăng ký bảo đảm khoảng 2.400 tỷ đồng, gồm hai nghĩa vụ trị giá 800 tỷ đồng vào tháng 8/2023 và hai nghĩa vụ trị giá 400 tỷ đồng vào tháng 1/2024. Tuy nhiên, cần phân biệt giá trị nghĩa vụ được đăng ký bảo đảm với số tiền thực tế ngân hàng đã giải ngân.
Dữ liệu đăng ký giao dịch bảo đảm phản ánh thông tin về nghĩa vụ và tài sản được kê khai tại thời điểm đăng ký. Riêng các tài liệu hiện có chưa đủ cơ sở xác định PVcomBank đã giải ngân toàn bộ 2.400 tỷ đồng, dư nợ thực tế tại từng thời điểm, khoản vay đã được thanh toán bao nhiêu hay chất lượng tín dụng hiện tại ra sao. Đây là ranh giới quan trọng khi đánh giá chuỗi giao dịch.
Vấn đề cần tiếp tục xác minh vì thế không đơn thuần nằm ở con số 2.400 tỷ đồng, mà là cấu trúc của từng khoản cấp tín dụng, chủ thể vay vốn, mục đích sử dụng vốn, phương pháp định giá tài sản, tỷ lệ cấp tín dụng trên giá trị tài sản bảo đảm, quá trình giải ngân và tình trạng thực hiện nghĩa vụ đến nay.
Một câu hỏi khác liên quan đến thời điểm các giao dịch. Đầu tư hội nhập Toàn Cầu tất toán lô trái phiếu 190 tỷ đồng ngày 22/8/2023. Chỉ hai ngày sau, giao dịch bảo đảm trị giá 800 tỷ đồng tại PVcomBank chi nhánh Đống Đa bắt đầu có hiệu lực. Trong đó, phần vốn tại Tầm Nhìn Việt từng bảo đảm cho lô trái phiếu tiếp tục xuất hiện trong giao dịch bảo đảm mới.
Các mốc thời gian nằm rất gần nhau, nhưng tài liệu hiện có chưa chứng minh nguồn tiền dùng để tất toán trái phiếu có liên quan đến khoản tín dụng tại PVcomBank. Vì vậy, không thể suy luận hai giao dịch có quan hệ dòng tiền nếu chưa có hồ sơ giải ngân, sao kê hoặc xác nhận từ các bên.
Chuỗi dữ liệu cho thấy một bức tranh cần thêm thông tin từ PVcomBank và các doanh nghiệp liên quan. Đối với hai nghĩa vụ trị giá 800 tỷ đồng đăng ký trong tháng 8/2023, ngân hàng đã thực tế giải ngân bao nhiêu? Chủ thể nhận vốn trong từng khoản là ai? Với giao dịch được mô tả có mục đích tiêu dùng cá nhân, người vay là ai và tài sản bảo đảm thuộc chủ thể nào?
Với phần vốn góp tại Tầm Nhìn Việt có giá trị khoảng 233,2 tỷ đồng nhưng xuất hiện trong giao dịch bảo đảm cho nghĩa vụ trị giá 800 tỷ đồng, ngân hàng định giá tài sản và quyền tài sản đi kèm theo phương pháp nào? Ngoài phần vốn này còn tài sản, bảo lãnh hoặc nguồn trả nợ nào được xem xét khi cấp tín dụng?
Tương tự, đối với giao dịch có 5.500 cổ phần The Vistas với tổng mệnh giá 55 triệu đồng làm tài sản bảo đảm cho nghĩa vụ 400 tỷ đồng, giá trị thực tế của cổ phần và các quyền tài sản liên quan được xác định ra sao?
Quan trọng hơn, tình trạng của bốn nghĩa vụ đến nay thế nào? Bao nhiêu tiền đã được giải ngân, bao nhiêu đã được thu hồi, dư nợ còn lại bao nhiêu và các khoản tín dụng hiện được phân loại vào nhóm nào?
Đây là những dữ liệu cần có để đánh giá đầy đủ bản chất của chuỗi giao dịch.
