 |
| Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn. Ảnh: Moet. |
Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ triển khai nền tảng số quản trị giáo dục quốc gia nhằm hỗ trợ các trường phổ thông vận hành sau sắp xếp. Các trường sẽ sử dụng chung một nền tảng để quản lý đội ngũ, chuyên môn, cơ sở vật chất và tài chính.
Thông tin được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn chia sẻ trước thềm năm học 2026–2027, trong bối cảnh các địa phương đang tổ chức lại mạng lưới trường phổ thông, cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.
 Hà Nội bước vào kỳ thi lớp 10 lớn nhất lịch sử: Công nghệ đồng hành cùng thí sinh Sáng 30/5, gần 125.000 thí sinh trên địa bàn Hà Nội chính thức bước vào ngày thi đầu tiên của kỳ tuyển sinh vào lớp ... |
Theo người đứng đầu ngành giáo dục, việc sắp xếp trường học có thể giúp sử dụng hiệu quả hơn đội ngũ nhà giáo. Một số cán bộ quản lý có chuyên môn và kinh nghiệm sẽ chuyển sang trực tiếp giảng dạy, qua đó góp phần khắc phục tình trạng thiếu giáo viên.
Một giáo viên giỏi trước đây chỉ giảng dạy tại một trường có thể phụ trách nhiều phân hiệu sau khi tổ chức lại. Các trường cũng có điều kiện điều phối giáo viên giữa những môn đang thừa hoặc thiếu nhân lực.
Yêu cầu xuyên suốt là việc sắp xếp không được làm giảm khả năng tiếp cận giáo dục của học sinh. Học sinh đang học ở đâu về cơ bản vẫn tiếp tục học tại đó, thay vì phải di chuyển đến một điểm trường xa hơn.
Sau sáp nhập, một trường có thể quản lý nhiều điểm trường hoặc phân hiệu, trong khi số hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và cán bộ quản lý giảm xuống. Mô hình này giúp tinh gọn đầu mối nhưng đồng thời tạo áp lực lớn hơn đối với bộ máy điều hành.
Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, các trường quy mô lớn không thể tiếp tục vận hành hoàn toàn theo phương thức quản lý hành chính truyền thống. Hiệu trưởng cần được phân quyền rõ, các phó hiệu trưởng phải có phạm vi trách nhiệm cụ thể và hoạt động điều phối giáo viên phải dựa trên dữ liệu.
 |
| Bộ GD&ĐT thử nghiệm thi tốt nghiệp THPT trên máy tính |
Bộ GD&ĐT đã ban hành văn bản hướng dẫn, đóng vai trò như khung quản trị đối với trường phổ thông quy mô lớn. Khung này bao gồm mục tiêu hoạt động, phương thức điều phối giáo viên, phân cấp trách nhiệm và quản lý chuyên môn, cơ sở vật chất, tài chính.
Bước tiếp theo là đưa hoạt động quản trị lên môi trường số. Theo kế hoạch, Bộ GD&ĐT sẽ triển khai nền tảng số quản trị giáo dục quốc gia để các cơ sở giáo dục cùng sử dụng.
Nền tảng chung có thể giúp cơ quan quản lý theo dõi số lượng giáo viên, nhu cầu từng môn học, tình trạng phòng học, thiết bị và nguồn lực tài chính tại mỗi điểm trường. Dữ liệu tập trung cũng hỗ trợ hiệu trưởng phân công nhân sự, kiểm tra tiến độ và xử lý chênh lệch giữa các phân hiệu.
Tuy nhiên, hiệu quả của nền tảng còn phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu, khả năng kết nối giữa các hệ thống và năng lực sử dụng công nghệ của cán bộ tại cơ sở. Bộ GD&ĐT chưa công bố thời điểm vận hành, phạm vi thí điểm và tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể của nền tảng này.
Một vấn đề phát sinh trong giai đoạn đầu là một số hiệu trưởng, phó hiệu trưởng phải chuyển sang làm giáo viên. Việc thay đổi vị trí công tác có thể gây xáo trộn về tâm lý, thu nhập và môi trường làm việc.
 |
| Bộ GD&ĐT trình Đề án thi tốt nghiệp THPT trên máy tính, AI sẽ tham gia xây dựng ngân hàng đề |
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết Bộ GD&ĐT và Bộ Nội vụ đã tham mưu Chính phủ ban hành chính sách đối với đội ngũ chịu tác động từ quá trình sắp xếp. Các địa phương có trách nhiệm điều chỉnh, bố trí giáo viên phù hợp, đồng thời có thể áp dụng chính sách riêng để động viên nhà giáo.
Việc tổ chức lại đội ngũ cũng mở ra khả năng bố trí giáo viên làm việc gần nơi cư trú hơn. Tuy nhiên, địa phương cần dựa trên nhu cầu thực tế của từng trường, từng môn học, tránh sắp xếp cơ học theo số lượng biên chế.
Bộ GD&ĐT dự kiến tiếp tục tham mưu ban hành chính sách đối với nhà giáo theo Luật Nhà giáo, trong đó có chủ trương xếp lương nhà giáo cao nhất trong hệ thống thang bảng lương hành chính, sự nghiệp.
Quá trình sắp xếp không dừng ở bậc phổ thông. Chính phủ đã giao Bộ GD&ĐT chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.
Đối với giáo dục nghề nghiệp, mục tiêu được đặt ra là giảm tối thiểu 30% đầu mối và chuyển hoạt động quản lý về địa phương. Bộ GD&ĐT đã phối hợp với các cơ quan liên quan, tổng hợp và đề xuất phương án triển khai trong tháng 9/2026, sớm hơn một tháng so với yêu cầu trong kết luận của Bộ Chính trị.
Việc chuyển quản lý về địa phương có thể giúp chương trình đào tạo nghề bám sát nhu cầu lao động tại từng khu vực. Song quá trình này cũng đặt ra bài toán về chuẩn đào tạo, phân bổ tài sản, đội ngũ giảng viên và khả năng duy trì những ngành có chi phí đào tạo cao.
Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, sắp xếp các cơ sở giáo dục đại học phức tạp hơn do mỗi trường có quy mô, ngành nghề đào tạo, phân khúc, sứ mạng và chiến lược phát triển khác nhau.
Vì vậy, Bộ GD&ĐT đang hoàn thiện đề án và phối hợp với các bộ, ngành để thực hiện theo nguyên tắc “đến đâu chắc đến đó”. Mục tiêu dài hạn là hình thành mạng lưới đại học hoạt động hiệu quả, nâng chất lượng đào tạo và xử lý các cơ sở hoạt động kém hiệu quả.
Việc sắp xếp đại học không đơn thuần là giảm số trường hoặc hợp nhất đầu mối hành chính. Quá trình này còn phải giải quyết quyền tự chủ, tài sản công, nhân sự, chương trình đào tạo, quyền lợi của người học và giá trị văn bằng.
Nếu thực hiện thiếu thận trọng, một cuộc sáp nhập có thể làm tăng quy mô tổ chức nhưng chưa chắc cải thiện chất lượng. Ngược lại, khi mô hình quản trị, dữ liệu và cơ chế phân quyền được chuẩn bị đầy đủ, việc tổ chức lại có thể giúp các trường tập trung nguồn lực cho đào tạo, nghiên cứu và phát triển nhân lực chất lượng cao.
Theo chia sẻ của Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, Bộ GD&ĐT đang hoàn thiện đề án để xây dựng hệ thống giáo dục đại học có chất lượng và hiệu quả hơn.
