 |
| Meta hủy thương vụ Manus 2 tỷ USD theo lệnh Trung Quốc. Ảnh: Getty. |
Meta Platforms đã bắt đầu quá trình hủy bỏ thương vụ mua lại startup trí tuệ nhân tạo Manus trị giá khoảng 2 tỷ USD sau khi nhận yêu cầu từ phía cơ quan quản lý Trung Quốc.
Theo Bloomberg, Meta đã hoàn tất việc tách biệt hoạt động giữa hai bên. Nhân viên của Meta được yêu cầu dừng sử dụng các công cụ của Manus trong các dự án nội bộ, đồng thời quyền truy cập của đội ngũ Manus tại Singapore vào hệ thống dữ liệu nội bộ của Meta cũng bị chặn từ đầu tháng này.
Đây được xem là một trong những trường hợp hiếm hoi mà một thương vụ mua bán doanh nghiệp đã hoàn tất nhưng vẫn bị yêu cầu đảo ngược thông qua cơ chế rà soát an ninh đầu tư của Trung Quốc.
 |
| Trung Quốc ra tay, thương vụ AI tỷ USD giữa Meta và Manus đổ vỡ phút chót |
Theo các chuyên gia, thương vụ Manus đang trở thành phép thử cho chiến lược mới của Bắc Kinh nhằm bảo vệ công nghệ lõi và nguồn nhân lực AI.
Hãng luật Zhonglun cho biết các cơ quan quản lý Trung Quốc đã yêu cầu hủy giao dịch từ tháng 4, mở đầu cho quá trình giải thể một thương vụ xuyên biên giới vốn đã hoàn tất.
Song song với đó, Trung Quốc liên tục siết chặt quy định về xuất khẩu công nghệ, dữ liệu và đầu tư nước ngoài. Những lĩnh vực liên quan đến AI, bán dẫn và dữ liệu được xếp vào nhóm tài sản chiến lược cần được bảo vệ.
Theo Matthias Hendrichs, cố vấn về AI tại Singapore, vấn đề nằm ở chỗ kiến thức kỹ thuật đã được tiếp cận.
Ông nhận định khi các kỹ sư của một công ty đã tham gia vào hệ thống của đối tác thì việc xóa dữ liệu hay đóng kho lưu trữ cũng không thể xóa bỏ những kiến thức mà họ đã tiếp cận trước đó.
Manus từng được xem là một trong những startup AI triển vọng của Trung Quốc khi cạnh tranh với các đối thủ Mỹ.
Để giảm rủi ro địa chính trị, công ty đã chuyển trụ sở và đội ngũ chủ chốt sang Singapore từ năm ngoái trước khi Meta công bố thương vụ mua lại vào tháng 12.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng việc đặt trụ sở tại Singapore không còn đủ để giúp các doanh nghiệp AI có nguồn gốc Trung Quốc tránh khỏi sự giám sát của Bắc Kinh.
Han Shen Lin, Giám đốc điều hành khu vực Trung Quốc của The Asia Group, nhận định vụ việc gửi đi thông điệp rõ ràng rằng mô hình chuyển đổi pháp nhân sang Singapore có giới hạn và không thể loại bỏ hoàn toàn quyền tài phán của Trung Quốc đối với công nghệ và nguồn vốn có nguồn gốc trong nước.
Đầu tháng này, Trung Quốc ban hành khung quy định mới về đầu tư ra nước ngoài, mở rộng phạm vi kiểm soát đối với công nghệ, dữ liệu, nhà đầu tư và các giao dịch liên quan đến an ninh quốc gia.
Quy định mới có hiệu lực từ ngày 1/7 cho phép Bắc Kinh có cơ sở pháp lý để yêu cầu hủy bỏ các giao dịch đã hoàn tất, đồng thời hạn chế việc chuyển giao nhân lực trong các lĩnh vực nhạy cảm nếu chưa được phê duyệt.
Trong khi đó, phía Mỹ cũng đang mở rộng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip AI và tăng cường giám sát các công ty công nghệ Trung Quốc hoạt động trên phạm vi toàn cầu.
Theo giới phân tích, cuộc cạnh tranh AI giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đang bước sang giai đoạn mới. Nếu trước đây trọng tâm là phần cứng và chip bán dẫn thì hiện nay dữ liệu, nhân tài và quyền sở hữu công nghệ trở thành những tài sản chiến lược có giá trị không kém.
Vụ Meta và Manus cho thấy ngay cả những thương vụ đã hoàn tất cũng có thể bị đảo ngược bởi yếu tố địa chính trị, làm gia tăng rủi ro đối với các tập đoàn công nghệ quốc tế và các startup AI đang tìm kiếm nguồn vốn xuyên biên giới.
