| CXMT lập kỷ lục IPO, cổ phiếu tăng gần 470% ngay phiên chào sàn Doanh thu Anthropic vượt 65 tỷ USD, chuẩn bị IPO kỷ lục Firmus hủy IPO vì biến động thị trường, Nvidia liên quan gì? |
 |
| Jio Platforms IPO 3,2 tỷ USD tại Ấn Độ |
Jio Platforms, doanh nghiệp viễn thông lớn nhất Ấn Độ được Meta và Google hậu thuẫn, dự kiến huy động tối đa 3,2 tỷ USD qua IPO. Thương vụ đặt ra câu hỏi về định giá công nghệ và triển vọng Internet vệ tinh tại thị trường tỷ dân.
Jio Platforms, doanh nghiệp viễn thông và dịch vụ số thuộc tập đoàn Reliance Industries của tỷ phú Ấn Độ Mukesh Ambani, đang chuẩn bị thực hiện một trong những đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất lịch sử thị trường chứng khoán nước này.
 |
| Đợt IPO lớn nhất năm nay của Ấn Độ thu hút các lệnh mua lên tới 31 tỷ USD |
Theo thông báo của Reliance Industries gửi Sở Giao dịch Chứng khoán Bombay (BSE), Jio Platforms dự kiến chào bán 270 triệu cổ phiếu với mức giá từ 1.065 đến 1.119 rupee mỗi cổ phiếu. Thời gian nhận đăng ký mua cổ phiếu dự kiến diễn ra từ ngày 21 đến 23/10/2026. Với mức giá cao nhất, thương vụ có thể huy động khoảng 302 tỷ rupee, tương đương 3,2 tỷ USD. Đây là một trong những đợt IPO có quy mô lớn nhất từng được thực hiện tại Ấn Độ.
Thương vụ thu hút sự quan tâm của giới đầu tư quốc tế bởi Jio Platforms đang giữ vai trò quan trọng trong hệ sinh thái số của Reliance Industries, đồng thời có sự hiện diện của hai tập đoàn công nghệ Mỹ là Meta Platforms và Google.
Theo thông tin được công bố, đợt IPO của Jio Platforms có thể lập kỷ lục về giá trị huy động nếu tính bằng đồng rupee. Tuy nhiên, khi quy đổi sang USD, thương vụ vẫn thấp hơn mức 3,3 tỷ USD mà Hyundai Motor India huy động trong đợt IPO năm 2024.
Ở mức giá chào bán cao nhất, Jio Platforms được định giá khoảng 108 tỷ USD. Con số này thấp hơn những kỳ vọng trước đó về giá trị của doanh nghiệp viễn thông và công nghệ thuộc hệ sinh thái Reliance Industries.
Sự chênh lệch cho thấy một vấn đề quan trọng trong cách nhà đầu tư đánh giá doanh nghiệp số. Dù sở hữu lượng khách hàng lớn, hạ tầng viễn thông rộng khắp và nhiều nền tảng trực tuyến, Jio vẫn phải chứng minh khả năng chuyển những lợi thế này thành lợi nhuận từ các dịch vụ công nghệ. Trao đổi với CNBC, ông Deven Choksey, Giám đốc điều hành DRChoksey Finserv, công ty dịch vụ tài chính có trụ sở tại Mumbai, nhận định bản chất hoạt động kinh doanh của Jio Platforms vẫn là viễn thông.
Theo ông Choksey, những ứng dụng giải trí và trò chơi trong hệ sinh thái Jio giúp thúc đẩy nhu cầu sử dụng dữ liệu. Tuy nhiên, phần lớn doanh thu của doanh nghiệp vẫn gắn với việc cung cấp kết nối Internet. Nhận định này phản ánh sự khác biệt giữa mô hình kinh doanh viễn thông truyền thống và mô hình nền tảng công nghệ.
Các công ty công nghệ thường được nhà đầu tư đánh giá dựa trên khả năng mở rộng dịch vụ, khai thác dữ liệu và tạo ra nguồn thu mới. Trong khi đó, doanh nghiệp viễn thông phải duy trì chi phí lớn cho hạ tầng mạng, phổ tần và vận hành, khiến biên lợi nhuận chịu nhiều áp lực.
Với Jio Platforms, câu hỏi đặt ra là liệu hệ sinh thái hàng trăm triệu khách hàng có đủ sức tạo ra những nguồn doanh thu mới, ngoài dịch vụ kết nối, để hỗ trợ mức định giá trên 100 tỷ USD.
Cơ cấu cổ đông của Jio Platforms là một trong những yếu tố khiến đợt IPO thu hút sự chú ý. Theo dữ liệu của LSEG, Reliance Industries hiện sở hữu hơn 66% cổ phần tại Jio Platforms. Jaadhu Holdings, công ty con của Meta Platforms, nắm gần 10%, trong khi Google International sở hữu khoảng 7,7%.
Hai tập đoàn công nghệ Mỹ đã đầu tư vào Jio trong quá trình doanh nghiệp Ấn Độ mở rộng hạ tầng viễn thông và phát triển hệ sinh thái dịch vụ số. Theo hồ sơ IPO, Meta và Google không có kế hoạch bán cổ phần trong đợt chào bán lần này.
Điều đó đồng nghĩa hai nhà đầu tư chiến lược tiếp tục duy trì lợi ích tài chính gắn với triển vọng dài hạn của Jio Platforms. Sự hiện diện của Meta và Google cũng cho thấy sức hấp dẫn của thị trường dịch vụ số Ấn Độ, nơi hạ tầng kết nối di động đóng vai trò quan trọng đối với thương mại điện tử, thanh toán số, nội dung trực tuyến và các ứng dụng công nghệ.
Tuy nhiên, việc hai cổ đông lớn không bán cổ phần không đồng nghĩa với cam kết đầu tư thêm vốn. Khả năng mở rộng hợp tác trong tương lai còn phụ thuộc vào chiến lược kinh doanh và các thỏa thuận cụ thể giữa các bên. Trong bối cảnh đó, IPO có thể trở thành phép thử đối với khả năng thuyết phục nhà đầu tư của Jio Platforms, nhất là khi doanh nghiệp muốn được nhìn nhận như một nền tảng công nghệ thay vì một nhà mạng đơn thuần.
Song song với kế hoạch niêm yết, Jio Platforms đang tìm kiếm cơ hội mở rộng hoạt động sang lĩnh vực truyền thông vệ tinh. Theo các thông tin được truyền thông quốc tế dẫn lại, doanh nghiệp có kế hoạch phát triển mạng lưới khoảng 1.600 vệ tinh quỹ đạo Trái đất thấp (LEO) cùng 23 trạm mặt đất để cung cấp kết nối trên phạm vi rộng.
Vệ tinh LEO hoạt động ở độ cao thấp hơn nhiều so với vệ tinh địa tĩnh truyền thống. Nhờ khoảng cách truyền tín hiệu ngắn hơn, công nghệ này có thể giảm độ trễ, qua đó hỗ trợ các dịch vụ Internet yêu cầu phản hồi nhanh.
 |
| Hải Phòng thêm kênh liên lạc dự phòng bằng Internet vệ tinh Starlink |
Mô hình kết nối vệ tinh được kỳ vọng bổ sung khả năng phủ sóng tại những khu vực vùng sâu, vùng xa, nơi việc triển khai cáp quang hoặc xây dựng trạm phát sóng di động gặp khó khăn về địa hình và chi phí.
Tuy nhiên, triển khai mạng vệ tinh đòi hỏi nguồn vốn lớn, năng lực vận hành phức tạp và sự chấp thuận của cơ quan quản lý về tần số, quỹ đạo cũng như cung cấp dịch vụ. Tham vọng này đưa Jio Platforms vào cuộc cạnh tranh với Starlink, dịch vụ Internet vệ tinh thuộc SpaceX của tỷ phú Elon Musk.
Trong những ngày gần đây, mâu thuẫn giữa hai tỷ phú Mukesh Ambani và Elon Musk tiếp tục thu hút sự chú ý. Theo thông tin được dẫn từ bài đăng trên mạng xã hội X, ông Musk cáo buộc phía Ambani tìm cách cản trở việc Starlink gia nhập thị trường Ấn Độ nhằm bảo vệ vị thế của Jio.
Đây là cáo buộc từ một phía, chưa đủ cơ sở để kết luận Jio Platforms có hành vi hạn chế cạnh tranh. Cuộc cạnh tranh giữa Jio và Starlink phản ánh sự thay đổi trong ngành viễn thông toàn cầu. Các doanh nghiệp cung cấp kết nối mặt đất đang phải tính đến sự xuất hiện của những hệ thống Internet vệ tinh có khả năng cung cấp dịch vụ trực tiếp tại các khu vực khó tiếp cận.
Đối với Jio Platforms, mở rộng sang Internet vệ tinh có thể tạo thêm dư địa tăng trưởng, nhưng cũng đặt ra yêu cầu lớn về vốn đầu tư và hiệu quả thương mại.
Đợt IPO của Jio Platforms diễn ra trong bối cảnh các doanh nghiệp viễn thông ngày càng mở rộng sang dịch vụ số, điện toán đám mây, nội dung trực tuyến và các công nghệ kết nối mới.
Theo dữ liệu LSEG được CNBC dẫn lại, Bharti Airtel, đối thủ viễn thông lớn của Jio tại Ấn Độ, có vốn hóa thị trường khoảng 117,5 tỷ USD, cao hơn mức định giá 108 tỷ USD dự kiến của Jio Platforms. Tuy nhiên, việc so sánh trực tiếp giá trị hai doanh nghiệp cần tính đến sự khác biệt về cơ cấu tài sản, phạm vi hoạt động, nợ vay và lợi nhuận.
Đối với nhà đầu tư, quy mô thuê bao là một lợi thế cạnh tranh, nhưng chưa đủ để quyết định giá trị của một doanh nghiệp công nghệ. Khả năng tăng doanh thu trên mỗi khách hàng, kiểm soát chi phí đầu tư hạ tầng và phát triển các dịch vụ có biên lợi nhuận cao sẽ ảnh hưởng đến triển vọng kinh doanh dài hạn.
Ở góc độ thị trường, thương vụ Jio Platforms còn cho thấy các doanh nghiệp viễn thông đang đứng trước yêu cầu thay đổi mô hình tăng trưởng. Hạ tầng kết nối tạo nền tảng để phát triển dịch vụ số, nhưng khả năng thương mại hóa những dịch vụ này mới quyết định hiệu quả đầu tư. Diễn biến IPO của Jio có thể cung cấp thêm một trường hợp tham khảo cho doanh nghiệp viễn thông Việt Nam trong quá trình phát triển hệ sinh thái số, khi thị trường ngày càng quan tâm đến doanh thu và lợi nhuận thực tế thay vì chỉ dựa trên số lượng người dùng. Với Jio Platforms, thương vụ IPO dự kiến diễn ra từ ngày 21 đến 23/10 sẽ là phép thử quan trọng đối với mức định giá của doanh nghiệp và niềm tin của nhà đầu tư vào chiến lược mở rộng từ viễn thông sang công nghệ.
