Cổ phiếu AI châu Âu tăng tốc nhờ 'cơn khát' hạ tầng

Cổ phiếu AI châu Âu tăng mạnh nhờ trung tâm dữ liệu.

Cổ phiếu AI châu Âu tăng tốc nhờ “cơn khát” hạ tầng

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra một chu kỳ tăng giá mới trên thị trường chứng khoán châu Âu, nơi nhiều doanh nghiệp công nghệ vốn ít được chú ý đã bất ngờ trở thành tâm điểm của dòng tiền toàn cầu.

Khác với Mỹ và Trung Quốc, nơi các công ty phát triển mô hình AI và chip xử lý thống trị thị trường, đợt tăng giá tại châu Âu lại tập trung vào nhóm doanh nghiệp xây dựng “hạ tầng nền” cho AI, gồm thiết bị bán dẫn, mạng quang học, trung tâm dữ liệu và hệ thống kết nối tốc độ cao.

Công ty sản xuất thiết bị chip Aixtron của Đức tăng 189% từ đầu năm. Technoprobe của Italy tăng 129%, trong khi nhà sản xuất chip STMicroelectronics tăng 133% trong năm 2026. Nokia, doanh nghiệp từng nổi tiếng với điện thoại di động, cũng tăng 108% sau khi chuyển hướng sang hạ tầng AI.

Đà tăng này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu điện toán AI bùng nổ trên toàn cầu. Các tập đoàn công nghệ đang đẩy mạnh xây dựng trung tâm dữ liệu quy mô lớn để phục vụ mô hình AI tạo sinh, kéo theo nhu cầu tăng mạnh đối với chip, mạng quang học, điện năng và hệ thống làm mát.

Fabio Bassi, Giám đốc chiến lược đa tài sản tại JPMorgan Chase, nhận định dòng tiền hiện không còn chỉ tập trung vào các hãng phát triển AI mà đã mở rộng sang các “yếu tố hỗ trợ” cho toàn bộ hệ sinh thái.

Theo ông Bassi, châu Âu có rất ít doanh nghiệp công nghệ quy mô lớn liên quan đến AI nên dòng vốn đang dồn vào một nhóm nhỏ cổ phiếu được xem là “đại diện AI”. Điều này khiến giá cổ phiếu tăng nhanh hơn nhiều thị trường khác.

Aixtron và STMicroelectronics hưởng lợi từ nhu cầu chip AI

Trong nhóm tăng mạnh nhất, Aixtron nổi lên như một hiện tượng. Công ty Đức này chuyên sản xuất thiết bị lắng đọng vật liệu siêu mỏng lên wafer silicon, công đoạn quan trọng trong quy trình chế tạo chip bán dẫn.

Cổ phiếu Aixtron đã tăng hơn 300% trong vòng 12 tháng, trở thành một trong những mã tăng mạnh nhất chỉ số STOXX Europe 600.

Ngân hàng Citi hồi tháng 4 đã nâng giá mục tiêu đối với Aixtron thêm hơn 66%, cho rằng AI đang trở thành động lực doanh thu chính của doanh nghiệp trong năm 2026.

Trong khi đó, STMicroelectronics hưởng lợi từ hai xu hướng lớn của ngành AI. Thứ nhất là quá trình chuyển đổi sang hệ thống điện 800 volt nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu thụ điện ngày càng lớn của trung tâm dữ liệu. Thứ hai là nhu cầu kết nối quang học tốc độ cao giữa các cụm máy chủ AI.

Brian Colello, chuyên gia phân tích cấp cao tại Morningstar, cho rằng sự phát triển của AI đang kéo theo nhu cầu chưa từng có đối với các loại bán dẫn công suất và linh kiện quang học.

“Việc phát triển AI đang tiêu thụ lượng chất bán dẫn khổng lồ và điều đó có lợi cho STMicroelectronics cùng các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng”, ông nói.

Nokia hồi sinh nhờ mạng quang học cho AI

Một trong những câu chuyện đáng chú ý nhất là sự trở lại của Nokia. Sau nhiều năm đánh mất vị thế trên thị trường điện thoại di động, doanh nghiệp Phần Lan đang tái định vị thành nhà cung cấp hạ tầng cho trung tâm dữ liệu AI.

Nokia hiện cung cấp thiết bị mạng và công nghệ quang học cho các trung tâm dữ liệu quy mô lớn. Công ty cũng hoàn tất thương vụ mua lại Infinera vào năm ngoái để mở rộng năng lực trong lĩnh vực mạng quang học.

Đáng chú ý, NVIDIA hồi tháng 10/2025 công bố mua 1 tỷ USD cổ phiếu Nokia, giúp giá cổ phiếu doanh nghiệp này tăng hơn 22% chỉ trong thời gian ngắn.

Theo giới phân tích, đây là tín hiệu cho thấy các hãng AI Mỹ đang cần thêm nhà cung cấp hạ tầng mạng nhằm đáp ứng tốc độ mở rộng trung tâm dữ liệu.

Trung tâm dữ liệu trở thành “mỏ vàng” mới của AI

Cơn sốt AI hiện không còn giới hạn ở phần mềm hay chatbot. Trọng tâm đang chuyển mạnh sang hạ tầng vật lý, nơi hàng nghìn tỷ USD có thể được đổ vào xây dựng trung tâm dữ liệu, hệ thống điện và mạng kết nối.

Chỉ số Stoxx Europe Total Market Semiconductor đã tăng 84% từ đầu năm, vượt xa mức tăng 3% của chỉ số Stoxx 600.

Nhiều chuyên gia cho rằng đây mới chỉ là giai đoạn đầu của một chu kỳ đầu tư lớn hơn nhiều.

Technoprobe, công ty Italy chuyên sản xuất probe card dùng để kiểm tra wafer bán dẫn, cũng đang hưởng lợi trực tiếp từ nhu cầu GPU AI. Bank of America đã nâng hạng cổ phiếu doanh nghiệp này lên mức “mua” sau khi dự báo lợi nhuận sẽ tăng mạnh trong các năm tới.

Không chỉ các công ty bán dẫn, nhóm doanh nghiệp điện lực, làm mát, truyền tải dữ liệu và hạ tầng năng lượng cũng bắt đầu thu hút dòng tiền đầu tư.

Châu Âu vẫn đối mặt nhiều rào cản phát triển AI

Dù cổ phiếu tăng mạnh, nhiều chuyên gia cho rằng còn quá sớm để coi đây là dấu hiệu của một cuộc phục hưng công nghệ diện rộng tại châu Âu.

Martin Szumski, chuyên gia phân tích tại Morningstar, cảnh báo khu vực này vẫn đối mặt hàng loạt rào cản như thiếu đất xây trung tâm dữ liệu, hạn chế lưới điện và các quy định khắt khe từ Đạo luật AI của Liên minh châu Âu.

Theo ông, châu Âu hiện có rất ít địa điểm đủ điều kiện về điện và nước để xây dựng các trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn như tại Mỹ.

Điều này khiến phần lớn doanh nghiệp châu Âu hưởng lợi hiện nay chủ yếu là các công ty xuất khẩu thiết bị sang thị trường Mỹ thay vì phục vụ nhu cầu nội địa.

Fabio Bassi của JPMorgan cũng cho rằng đợt tăng giá hiện tại chưa phản ánh một “cuộc phục hưng công nghệ” toàn diện tại châu Âu mà mới chỉ là “kênh truyền dẫn hẹp” tập trung vào vài doanh nghiệp có vị thế đặc biệt trong chuỗi cung ứng AI.

Tuy nhiên, ông nhận định nếu AI tiếp tục mở rộng trong các lĩnh vực phần mềm, tài chính, robot và y tế, châu Âu vẫn có cơ hội xuất hiện các doanh nghiệp AI nội địa đủ sức cạnh tranh toàn cầu.