 |
| Ảnh minh họa: Wikimedia Commons |
Theo thông báo đăng trên Federal Register, EPA đang xem xét đơn xin cấp giấy phép thử nghiệm cho phép Google thả tối đa 16 triệu con muỗi mỗi năm trong hai năm liên tiếp. Thời hạn lấy ý kiến cộng đồng kéo dài đến ngày 5 tháng 6, sau đó cơ quan này mới đưa ra quyết định.
Phương pháp Google sử dụng dựa trên vi khuẩn Wolbachia, một loại vi khuẩn tồn tại trong tự nhiên. Muỗi đực mang Wolbachia được thả ra môi trường sẽ giao phối với muỗi cái hoang dã, nhưng trứng từ những lần giao phối đó sẽ không nở được. Qua nhiều thế hệ sinh sản bị triệt tiêu liên tiếp, mật độ quần thể muỗi trong khu vực giảm dần theo từng chu kỳ. Google giải thích trong một bài đăng chính thức rằng "quần thể thu nhỏ lại theo từng thế hệ."
Muỗi đực không cắn người và không truyền bệnh, nên toàn bộ số muỗi được thả ra đều phải là con đực. Đây là điểm mấu chốt quyết định tính an toàn của chương trình. Đối tượng nhắm đến là loài Aedes aegypti, vốn chịu trách nhiệm cho phần lớn ca bệnh sốt xuất huyết, Zika, sốt vàng da và chikungunya trên toàn thế giới.
Thách thức lớn nhất trong việc triển khai quy mô hàng triệu con là bước tách muỗi đực ra khỏi muỗi cái trước khi thả. Google giải quyết vấn đề này bằng hệ thống thị giác máy tính có khả năng nhận diện và phân loại côn trùng với độ chính xác cao. Hệ thống nuôi muỗi tự động cũng được phát triển để xử lý số lượng lớn mà không làm hư hại những con vật mỏng manh này. Google cho biết công nghệ giúp đảm bảo chỉ thả muỗi đực và triển khai "đúng nơi, đúng số lượng."
Phương pháp dùng côn trùng vô sinh để kiểm soát dịch hại đã tồn tại hàng thập kỷ trong nông nghiệp và y tế công cộng, không phải sáng kiến mới của Google. Điểm khác biệt là tập đoàn này tích hợp tự động hóa, cảm biến và phân tích dữ liệu để đưa sản xuất muỗi lên quy mô công nghiệp, điều mà các phòng thí nghiệm truyền thống khó thực hiện được.
Chương trình mang tên Debug được khởi nguồn từ Verily Health, bộ phận khoa học sức khỏe của Alphabet, vốn bắt đầu như một dự án thử nghiệm trong Google X. Đầu năm nay, Google mua lại toàn bộ Debug từ Verily và đưa về trực tiếp dưới mái nhà tập đoàn.
Google lập luận rằng các phương pháp kiểm soát muỗi hiện tại đang bộc lộ giới hạn rõ ràng. Thuốc trừ sâu hóa học mất dần tác dụng theo thời gian khi muỗi phát triển khả năng kháng thuốc, còn việc xác định và loại bỏ toàn bộ ổ sinh sản trong môi trường đô thị là bài toán gần như không có lời giải hoàn chỉnh.
Cách tiếp cận sinh học dùng vi khuẩn Wolbachia, theo lập luận này, cung cấp một hướng đi bổ sung không phụ thuộc vào hóa chất. Quyết định cuối cùng thuộc về EPA khi cơ quan này hoàn tất quá trình xem xét và tổng hợp phản hồi từ cộng đồng trước ngày 5 tháng 6.
