 |
| Hình ảnh giao thông đi qua vòng xoay Old Street, còn được gọi là “Vòng xoay Silicon”, vào năm 2013. Ảnh: Getty. |
Trong nhiều năm, Vòng xoay Silicon được xem là biểu tượng cho tham vọng đưa Anh Quốc trở thành trung tâm công nghệ của châu Âu. Thuật ngữ này xuất hiện từ năm 2008 để chỉ khu vực tập trung các doanh nghiệp công nghệ quanh giao lộ City Road và Old Street ở phía bắc khu City of London, nhưng chỉ thực sự được biết đến rộng rãi sau bài phát biểu của Thủ tướng David Cameron vào tháng 11 năm 2010.
Ông David Cameron khi đó khẳng định: "Thung lũng Silicon là nơi dẫn đầu thế giới về tăng trưởng và đổi mới công nghệ cao, nhưng không có lý do gì khiến nó phải chiếm ưu thế đến vậy". Ông cũng nhấn mạnh: "Có điều gì đó đang diễn ra ở Đông London. Chỉ ba năm trước, chỉ có 15 công ty khởi nghiệp công nghệ quanh khu Old Street và Shoreditch, giờ đây đã có hơn 100 công ty công nghệ cao trong khu vực này".
Phát biểu này mở đầu cho chiến lược xây dựng một trung tâm đổi mới mới tại Anh và tạo động lực cho chương trình Tech Nation. Trong hơn một thập kỷ hoạt động, chương trình đã hỗ trợ hàng trăm doanh nghiệp khởi nghiệp, trong đó có khoảng một phần ba số công ty kỳ lân của Anh.
Tham vọng ban đầu không diễn ra theo đúng kỳ vọng. Sau cuộc trưng cầu Brexit năm 2016, Chính phủ Anh dưới thời Thủ tướng Theresa May đã chấp thuận để SoftBank của Nhật Bản mua lại Arm Holdings, doanh nghiệp công nghệ được xem là niềm tự hào của nước này. Đại dịch Covid cùng xu hướng làm việc từ xa tiếp tục làm giảm sức hút của khu vực Silicon Roundabout, trong khi Tech Nation cũng chấm dứt vai trò là cơ quan chính phủ từ tháng 3 năm 2023.
Dù vậy, bức tranh công nghệ của Anh vẫn duy trì nhiều điểm sáng. Tuần lễ Công nghệ London năm nay thu hút hơn 30.000 người tham dự, trong đó có 8.250 công ty khởi nghiệp và 1.500 nhà đầu tư, cho thấy sức hấp dẫn của hệ sinh thái đổi mới vẫn rất lớn.
Theo Chỉ số Hệ sinh thái Công nghệ Toàn cầu 2026 do Dealroom công bố, London đã giành lại vị trí hệ sinh thái công nghệ lớn thứ tư thế giới và lấy lại ngôi đầu châu Âu từ Paris. Cambridge đứng thứ ba trong bảng xếp hạng Lãnh đạo Mật độ toàn cầu, chỉ sau Vùng Vịnh San Francisco và Boston, khi xét trên sản lượng đổi mới so với quy mô dân số.
Dealroom nhận định London lấy lại vị trí dẫn đầu nhờ "đầu tư vốn mạo hiểm mạnh mẽ hơn, sự xuất hiện liên tục của các công ty kỳ lân và sự đa dạng về lĩnh vực". Các doanh nghiệp công nghệ tại thành phố này đã huy động được 17,7 tỷ USD trong năm vừa qua và hiện có 138 công ty kỳ lân, trong đó nổi bật có Wayve, Granola, OLIX và ElevenLabs.
 |
| Trung Quốc đang định hình lại mô hình Thung lũng Silicon, bắt đầu từ Hồng Kông |
Thành công của London lại đặt ra một câu hỏi khác về sự phát triển cân bằng của ngành công nghệ Anh Quốc. Liệu quốc gia này có đang phụ thuộc quá nhiều vào ba trung tâm London, Cambridge và Oxford hay không.
Cựu Thủ tướng Rishi Sunak, hiện là cố vấn của Microsoft và OpenAI, cho rằng câu trả lời là không. Ông dẫn chứng Sage tại Newcastle đã trở thành nhà cung cấp phần mềm cho doanh nghiệp nhỏ trên toàn cầu, trong khi loạt trò chơi Grand Theft Auto được phát triển tại Dundee. Ông cũng đánh giá điện toán lượng tử đang trở thành một thế mạnh mới của Anh.
Ngay tại London, khu vực King's Cross đang nổi lên như một điểm đến mới của các doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo. OpenAI và Anthropic chuẩn bị mở văn phòng tại đây, gia nhập cộng đồng công nghệ gồm Google DeepMind, Meta, Wayve, ScaleAI và Synthesia.
Saul Klein, nhà sáng lập quỹ đầu tư Phoenix Court, nhận định với Daily Telegraph vào tháng 4 rằng khu vực quanh King's Cross hiện sở hữu mật độ doanh nghiệp công nghệ cao lớn nhất bên ngoài Thung lũng Silicon và Bắc Kinh. Ông cho biết: "Khi nhìn vào mật độ nhân tài trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và các ngành công nghiệp sáng tạo, thực sự không nơi nào khác trên hành tinh này có được điều tương tự".
Trong khi đó, vòng xoay Silicon Roundabout nổi tiếng đã không còn tồn tại sau dự án cải tạo của Cơ quan Giao thông Vận tải London. Khu vực này được thay bằng hệ thống đường bộ và làn xe đạp mới với nhiều đèn tín hiệu, nhưng lại thường xuyên xảy ra ùn tắc.
Hình ảnh ấy giống như một lời nhắc nhở rằng lợi thế công nghệ không thể chỉ dựa trên một biểu tượng hay một địa điểm. Nếu muốn duy trì vị trí trong cuộc cạnh tranh trí tuệ nhân tạo toàn cầu, Anh Quốc cần mở rộng mạng lưới đổi mới ra nhiều địa phương, kết nối các trung tâm nghiên cứu, doanh nghiệp và nguồn vốn đầu tư thành một hệ sinh thái thống nhất. Khi đó, sức mạnh của ngành công nghệ sẽ không còn phụ thuộc vào một "Vòng xoay Silicon" mà được tạo nên từ năng lực đổi mới trên toàn bộ nền kinh tế số.
