DeepSeek, Alibaba, Baidu và Moonshot chạy đua ra mô hình AI mới, thu hẹp khoảng cách với Mỹ

Một năm sau DeepSeek, Alibaba, Baidu và Moonshot tăng tốc tung mô hình AI mới, thu hẹp khoảng cách với Mỹ

Thị trường AI Trung Quốc trở nên sôi động trong tuần qua khi hàng loạt “ông lớn” và startup đồng loạt công bố sản phẩm mới. Hôm thứ Ba, Moonshot AI có trụ sở tại Bắc Kinh giới thiệu Kimi K2.5 – phiên bản được quảng bá có khả năng tạo video và hoạt động như một “tác nhân AI” vượt trội so với ba mô hình hàng đầu của Mỹ.

AI tác nhân, hay agentic AI, là thế hệ hệ thống có thể tự động thực hiện nhiệm vụ thay con người với mức độ can thiệp tối thiểu. Moonshot cho biết Kimi K2.5 được phát hành chỉ ba tháng sau khi mẫu K2 ra mắt, cho thấy tốc độ phát triển ngày càng gấp gáp của các công ty Trung Quốc.

Vài giờ trước thông báo của Moonshot, Alibaba cũng công bố mô hình tạo sinh mới nhất mang tên Qwen3 Max Thinking. Tập đoàn thương mại điện tử này khẳng định mô hình của họ vượt trội hơn các đối thủ Mỹ trong một bài kiểm tra tổng hợp có tên “Kỳ thi cuối cùng của nhân loại”.

Theo Alibaba, Qwen3 Max Thinking có thể tự động lựa chọn công cụ AI phù hợp cho từng nhiệm vụ, tận dụng các cuộc hội thoại trước đó làm ngữ cảnh và vận hành với chi phí bổ sung rất thấp.

Trước đó một tuần, Z.ai phát hành miễn phí mô hình GLM 4.7, nhưng chỉ hai ngày sau đã phải hạn chế người dùng mới do nhu cầu vượt quá năng lực tính toán. Trong khi đó, cổ phiếu Baidu tại Hong Kong tăng mạnh sau khi hãng tung ra Ernie 5.0 - phiên bản mà công ty tuyên bố vượt Gemini 2.5 Pro của Google, dù không so sánh với Gemini 3 Pro mới nhất.

Giám đốc điều hành Google DeepMind Demis Hassabis nhận định với CNBC rằng các mô hình AI Trung Quốc hiện chỉ chậm hơn Mỹ “vài tháng”.

Đẩy mạnh mã nguồn mở và giá rẻ để mở rộng ảnh hưởng

Bên cạnh việc chạy đua công nghệ, các doanh nghiệp Trung Quốc đang theo đuổi chiến lược khác biệt: mở rộng thị phần thông qua các mô hình mã nguồn mở và chi phí thấp, đặc biệt tại các nền kinh tế đang phát triển.

Không giống nhiều mô hình AI hàng đầu của Mỹ vốn khép kín và đắt đỏ, các sản phẩm Trung Quốc thường cho phép truy cập miễn phí hoặc giá rẻ, đồng thời dễ dàng tùy chỉnh.

“Hy vọng là các quốc gia ngoài Trung Quốc sẽ sử dụng những mô hình này để xây dựng hệ sinh thái ứng dụng rộng lớn dựa trên AI Trung Quốc,” ông Alex Lu, nhà sáng lập LSY Consulting, nhận định. “Đây là một cách để thâm nhập thị trường toàn cầu.”

Microsoft gần đây cho biết mức độ sử dụng DeepSeek tại châu Phi cao gấp hai đến bốn lần so với các khu vực khác, đây là một tín hiệu cho thấy chiến lược giá thấp đang phát huy hiệu quả.

Theo Ivan Su, nhà phân tích tại Morningstar, việc chỉ tập trung vào các chỉ số hiệu năng có thể che mờ giá trị thật sự của AI, đặc biệt khi công nghệ này được tích hợp sâu vào các hệ sinh thái trò chơi, mạng xã hội và giải trí như của Tencent.

Tencent, ByteDance và Alibaba đổ tiền giữ chân người dùng

Tencent - đơn vị vận hành WeChat đang tận dụng mùa Tết Nguyên đán để quảng bá chatbot Yuanbao AI bằng chương trình phát thưởng trị giá 1 tỷ nhân dân tệ, mô phỏng các chiến dịch “lì xì điện tử” từng giúp WeChat bùng nổ thanh toán di động hơn một thập kỷ trước.

ByteDance và Baidu cũng triển khai các ưu đãi liên quan đến AI trong dịp lễ nhằm giữ chân người dùng.

Alibaba thì cập nhật ứng dụng Qwen, tích hợp trực tiếp với Taobao và các nền tảng thương mại điện tử khác, cho phép người dùng mua sắm, đặt đồ ăn và thanh toán ngay trong chatbot. Công ty cho biết Qwen đã vượt 100 triệu người dùng hoạt động hàng tháng.

Theo ông Lu, việc kết nối AI với hệ sinh thái thương mại điện tử có thể tạo thêm doanh thu cho Alibaba, bù đắp chi phí huấn luyện và vận hành các mô hình nền tảng.

“Các công ty Trung Quốc hiện cạnh tranh chủ yếu về lượng người dùng và khả năng triển khai nhanh, hơn là chỉ tập trung vào việc tạo ra mô hình tiên tiến nhất,” ông kết luận.