Từ tháng 8/2026, hàng loạt chính sách mới bắt đầu có hiệu lực, liên quan trực tiếp đến việc đi lại, nuôi thú cưng, đăng ký tài sản trên môi trường số, xử lý vi phạm đất đai và sử dụng trí tuệ nhân tạo. Trong đó, một số quy định người dân cần lưu ý vì có thể làm thay đổi thói quen hằng ngày.
 |
| Dùng VNeID có thể được giảm 50% lệ phí trước bạ ôtô. |
Một chính sách gắn trực tiếp với chuyển đổi số bắt đầu được áp dụng từ ngày 15/8/2026.
Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP về phát triển công dân số quy định nhiều ưu đãi về phí và lệ phí cho công dân đáp ứng điều kiện trên VNeID. Nghị quyết được ban hành ngày 9/7/2026, có hiệu lực từ 15/8/2026.
Đối với ôtô thuộc trường hợp áp dụng, mức lệ phí trước bạ được giảm 50%. Đối với xe mô tô, mức giảm là 100%. Mỗi chính sách ưu đãi chỉ áp dụng một lần trong một năm và mức giảm tối đa không quá 5 lần mức lương cơ sở tại thời điểm kê khai lệ phí trước bạ.
Nghị quyết còn có ưu đãi đối với nhà, đất. Người đáp ứng đủ điều kiện được giảm 10% mức thu lệ phí trước bạ đối với nhà, đất nhận chuyển nhượng khi đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng.
Điểm quan trọng là người dân không tự động được giảm phí chỉ vì đã cài VNeID.
Để hưởng ưu đãi, công dân phải sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2, khai và nộp lệ phí trước bạ bằng phương thức điện tử theo hướng dẫn của cơ quan thuế, đồng thời đáp ứng yêu cầu tích hợp thông tin, giấy tờ theo Nghị quyết.
Đối với ôtô, xe máy, người dân cần tích hợp thành công các thông tin liên quan như mã số thuế cá nhân, đăng ký xe, quyền sở hữu tài sản của bên chuyển nhượng và các thông tin, giấy tờ cơ bản theo quy định.
Chính sách này cho thấy VNeID đang chuyển từ công cụ định danh sang nền tảng gắn trực tiếp với quyền lợi kinh tế của công dân. Người hoàn thiện dữ liệu và thực hiện thủ tục trực tuyến có thể nhận ưu đãi bằng tiền khi thực hiện một số giao dịch hành chính.
Một thay đổi lớn khác có hiệu lực từ ngày 31/8/2026 liên quan đến thẩm quyền xử phạt vi phạm đất đai tại cấp xã.
Nghị định 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 123/2024/NĐ-CP quy định Chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt tiền đến 250 triệu đồng trong lĩnh vực đất đai.
Theo quy định trước đây, Chủ tịch UBND cấp xã chỉ có quyền phạt tiền đến 5 triệu đồng. Như vậy, mức trần thẩm quyền xử phạt được nâng lên gấp 50 lần.
Chủ tịch UBND cấp xã còn có quyền phạt cảnh cáo, đình chỉ hoạt động dịch vụ tư vấn trong lĩnh vực đất đai có thời hạn 3 tháng và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
Nghị định 281/2026/NĐ-CP được ban hành trong bối cảnh mô hình tổ chức chính quyền địa phương đã thay đổi. Việc tăng mạnh thẩm quyền cho cấp xã giúp nhiều vụ vi phạm có thể được xử lý ngay tại cấp chính quyền gần người dân và địa bàn xảy ra vi phạm.
Đối với người dân và doanh nghiệp, thay đổi này cũng đồng nghĩa cơ quan cấp xã có vai trò lớn hơn trong kiểm tra và xử lý vi phạm về đất đai. Nghị định chính thức có hiệu lực từ ngày 31/8/2026.
Tháng 8/2026 cũng đánh dấu một thay đổi quan trọng đối với lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
Quyết định 33/2026/QĐ-TTg ngày 30/6/2026 ban hành danh mục 46 hệ thống AI có rủi ro cao, có hiệu lực từ ngày 15/8/2026. Danh mục bao phủ 6 lĩnh vực gồm giáo dục, dân tộc và tôn giáo, y tế, ngân hàng, tố tụng và giao thông vận tải.
Các hệ thống nằm trong danh mục này có khả năng gây tác động lớn đến tính mạng, sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, lợi ích công cộng hoặc an ninh quốc gia nên phải đáp ứng yêu cầu quản lý chặt chẽ hơn.
Trong giáo dục, danh mục có AI tự động kiểm tra, đánh giá và xếp hạng người học, AI cung cấp nội dung tự học từ nguồn dữ liệu không được kiểm soát, cùng các hệ thống phân tích hành vi học sinh bằng dữ liệu sinh trắc học.
Trong y tế, các hệ thống AI tích hợp vào robot phẫu thuật và trực tiếp tham gia quá trình can thiệp thuộc nhóm rủi ro cao.
Trong ngân hàng, AI tự động thực hiện giao dịch điện tử giá trị lớn mà không qua kiểm tra, phê duyệt của con người và AI tự quyết định cấp tín dụng cũng nằm trong danh mục.
Lĩnh vực giao thông có các hệ thống điều khiển phương tiện tự hành cấp độ cao, vận hành tín hiệu giao thông, quản lý không lưu tự động, dự báo xung đột quỹ đạo tàu bay và điều phối hoạt động cất, hạ cánh.
Một nguyên tắc xuyên suốt của quy định mới là con người vẫn phải giữ vai trò giám sát và có khả năng can thiệp vào quá trình vận hành AI. Việc sử dụng AI không làm thay đổi, chuyển giao hoặc loại trừ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và cá nhân có thẩm quyền.
Đây cũng là điểm doanh nghiệp cần lưu ý. Một hệ thống có khả năng tự động hóa cao không đồng nghĩa đơn vị triển khai có thể chuyển trách nhiệm pháp lý cho thuật toán.
 |
| 5 chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 8/2026. |
Một trong những thay đổi được nhiều gia đình quan tâm liên quan đến việc bảo đảm an toàn cho trẻ em trên ôtô.
Theo Nghị định 238/2026/NĐ-CP của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 15/8/2026, người điều khiển ôtô chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 m mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em theo quy định sẽ bị phạt cảnh cáo, trừ xe ôtô kinh doanh vận tải hành khách.
Quy định này thay đổi chế tài so với mức phạt tiền được quy định trước đó tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Nghị định 238/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 26/6/2026 và chính thức có hiệu lực từ 15/8. Tuy nhiên, cha mẹ cần phân biệt giữa hai hành vi.
Việc không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ thuộc nhóm đối tượng trên bị phạt cảnh cáo. Trong khi đó, hành vi để trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 m ngồi cùng hàng ghế với người lái, trừ ôtô chỉ có một hàng ghế, vẫn thuộc trường hợp bị xử phạt tiền theo quy định.
Thiết bị an toàn dành cho trẻ em cũng không đơn thuần là một chiếc ghế kê thêm trên ôtô. Theo quy chuẩn kỹ thuật, thiết bị này gồm hệ thống ghế trẻ em CRS và hệ thống ghế trẻ em nâng cao ECRS. Ghế đạt chuẩn phải thể hiện các thông tin cần thiết như giới hạn cân nặng hoặc chiều cao phù hợp, hướng lắp đặt và cảnh báo an toàn.
Với các gia đình thường xuyên chở trẻ nhỏ bằng ôtô, quy định mới đặt ra yêu cầu hình thành thói quen sử dụng thiết bị bảo vệ trẻ thay vì chỉ dựa vào dây an toàn được thiết kế cho người lớn.
 |
| Từ 1/8/2026: Hàng loạt chính sách mới chính thức có hiệu lực, người dân cần biết |
Từ ngày 1/8/2026, Nghị định 204/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y chính thức có hiệu lực. Văn bản được Chính phủ ban hành ngày 11/6/2026.
Theo quy định mới, hành vi không đeo rọ mõm cho chó hoặc không xích giữ chó, không có người dắt khi đưa chó ra nơi công cộng có thể bị phạt từ 1 đến 2 triệu đồng.
Đây là quy định người nuôi chó cần lưu ý khi đưa vật nuôi ra đường, công viên và các khu vực công cộng.
Mức phạt từ 1 đến 2 triệu đồng cũng áp dụng đối với hành vi không thực hiện tiêm phòng vaccine dại cho động vật thuộc diện phải tiêm phòng.
Các hành vi liên quan đến phòng, chống dịch bệnh động vật có mức xử phạt cao hơn. Người không thực hiện đúng quy định về xử lý động vật mắc bệnh hoặc sản phẩm động vật mang mầm bệnh thuộc diện phải tiêu hủy có thể bị phạt đến 8 triệu đồng.
Đối với hành vi vận chuyển động vật mắc bệnh, sản phẩm hoặc chất thải động vật mang mầm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ra khỏi vùng có dịch trái phép, mức phạt có thể lên tới 15 đến 20 triệu đồng.
Quy định mới cho thấy trách nhiệm của chủ vật nuôi không dừng ở việc chăm sóc con vật trong gia đình. Khi đưa vật nuôi vào không gian chung, người nuôi phải kiểm soát nguy cơ gây mất an toàn và thực hiện các yêu cầu phòng bệnh.
Năm chính sách có hiệu lực trong tháng 8/2026 tác động đến những nhóm rất khác nhau, nhưng có một điểm chung là tăng trách nhiệm của người sử dụng công nghệ, phương tiện và tài sản trong đời sống hằng ngày.
Người lái xe phải quan tâm đến thiết bị bảo vệ trẻ nhỏ. Người nuôi chó phải kiểm soát vật nuôi khi ra nơi công cộng. Người sử dụng VNeID được khuyến khích hoàn thiện dữ liệu bằng lợi ích kinh tế cụ thể. Chính quyền cấp xã có thêm thẩm quyền xử lý vi phạm đất đai, trong khi tổ chức triển khai AI phải duy trì sự kiểm soát của con người đối với những hệ thống có nguy cơ tác động lớn đến xã hội.
Với người dân, điều cần làm không phải chờ đến khi phát sinh thủ tục hoặc vi phạm mới tìm hiểu quy định. Việc kiểm tra thiết bị an toàn trên xe, tiêm phòng và quản lý vật nuôi, hoàn thiện dữ liệu VNeID hay kiểm tra hồ sơ đất đai từ sớm có thể giúp tránh rủi ro pháp lý và tận dụng các quyền lợi mới ngay khi chính sách có hiệu lực.
