 Gen Z làm "Đường Táo Quân" gìn giữ Tết xưa |
 Xu hướng tìm kiếm của người Việt liên quan đến Tết Nguyên đán |
 Lời chúc Tết Bính Ngọ 2026 hay và ý nghĩa nhất |
 |
| Giao thừa luôn là lúc chúng ta muốn được sum họp bên gia đình, người thân đón chào thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới thì ngày nay nhiều người lại chọn đi du lịch và đón giao thừa tại đó. |
Mỗi năm Tết đến, xuân về để lại trong lòng mỗi thế hệ những cảm xúc, dư vị rất khác. Trong nhịp sống hối hả của thời đại số, con người bị cuốn vào dòng chảy biến đổi không ngừng của công nghệ thông tin, không ít người chợt lặng nhìn, nhớ về những dư vị đậm đà của Tết xưa — nơi khói bếp quyện mùi lá dong, nơi tiếng cười rộn rã của đại gia đình quanh mâm cỗ, nơi thời gian dường như chậm lại để con người kịp yêu thương nhau nhiều hơn, quan tâm nhau nhiều hơn.
Tết Nguyên đán của người Việt vẫn còn đó, những giá trị truyền thống ngàn đời của dân tộc vẫn vẹn nguyên, nhưng cách đón Tết đã và đang thay đổi rõ rệt theo dòng chảy của thời đại mới. Nếu Tết xưa là câu chuyện của nghi lễ và sự chuẩn bị công phu, của không khí đoàn tụ bên mâm cơm gia đình, thì Tết hiện đại lại mang hơi thở của công nghệ, của dịch chuyển và của những lựa chọn sống linh hoạt hơn. Tết là lễ hội truyền thống dân tộc. Tết xưa coi trọng chữ “lễ”, còn Tết nay, có lẽ chữ “hội” được ưu tiên thêm. Hai bức tranh ấy đặt cạnh nhau vừa tạo nên cảm giác hoài niệm, vừa cho thấy sức sống đồng điệu của văn hóa Tết Việt.
 |
| Chỉ cần một cú nhấp trên điện thoại thông minh, chúng ta có thể thoả sức lựa chọn thực phẩm cho ngày Tết mà không cần phải đi đến chợ để mua sắm và cảm nhận khung cảnh chợ xuân. |
Những ngày cận Tết bây giờ, thay vì cảnh chen chúc mua sắm ở chợ hoa hay siêu thị, nhiều gia đình trẻ thường sắm đồ online. Với một chiếc điện thoại thông minh, chỉ vài cú chạm màn hình, những vật phẩm ngày tết như: bánh chưng, giò chả, mâm ngũ quả đến cành đào, cây quất, cây cảnh, quà tặng đều có thể được đặt mua và giao đến tận nhà. Mua sắm Tết online đã trở thành xu hướng phổ biến của mọi nhà, nhất là gia đình trẻ ở các đô thị lớn như Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh. Người đi sắm tết không còn phải dậy từ tinh mơ đi chợ, không phải lo gửi xe hay xách túi nặng trĩu, tất bật chuẩn bị. Sự tiện lợi của thương mại điện tử giúp việc chuẩn bị Tết trở nên tiện lợi hơn, tiết kiệm thời gian và công sức hơn. Mua sắm tết thời nay nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Khi ngày Tết đến, phong tục mừng tuổi online dần xuất hiện và trở thành thói quen của giới trẻ. Tất nhiên, những phong bao lì xì đỏ truyền thống vẫn còn, nhưng bên cạnh đó là “bao lì xì điện tử” - chuyển khoản kèm lời chúc, được gửi qua ví số. Hình thức này mang tính công nghệ, mới mẻ và phù hợp khi mọi người ở khoảng cách xa. Đối với nhiều người trẻ sống xa nhà, thậm chí ở nước ngoài, đây là cách để vẫn giữ được nét văn hóa “lì xì”, trao lộc đầu năm dù không thể trực tiếp gặp mặt.
Một thay đổi rõ rệt khác trong dịp Tết là cách nghỉ Tết của giới trẻ, trong đó có nhiều gia đình trẻ. Nếu trước đây, mỗi dịp Tết đến là dịp về quê, thăm người thân, họ hàng, thì nay bên cạnh việc thăm gia đình, những chuyến du lịch, du xuân dịp Tết được nhiều người lựa chọn, và dần trở thành trào lưu trong giới trẻ. Nhiều bạn trẻ xem dịp nghỉ Tết là kỳ nghỉ dưỡng sau một năm làm việc vất vả. Họ chọn xách ba lô lên đường, khám phá những vùng đất mới, thậm chí ra nước ngoài du lịch trải nghiệm.
Trong dịp Tết những năm gần đây, các khu vui chơi, giải trí hay khu nghỉ dưỡng, bãi biển luôn đông khách tham quan, những tour du lịch “cháy vé” trước và sau Tết nhiều tháng. Điều đó cho thấy, quan niệm về kỳ nghỉ Tết đang dịch chuyển từ “lễ” sang “hội”, hoặc cùng song hành, đồng điệu. Tết không chỉ để sum họp gia đình, ăn uống cả ngày, mà còn là dịp để tận hưởng, nghỉ dưỡng và trải nghiệm lễ hội mùa xuân.
Nhịp sống hiện đại cũng khiến thời gian dành cho việc ăn Tết rút ngắn lại. Nhiều gia đình không còn nấu nướng nhiều ngày liền, mâm cỗ có thể đặt sẵn, mua sắm lễ Tết gọn gàng hơn. Việc thăm hỏi họ hàng được giản lược hoặc linh hoạt qua hình thức liên lạc online. Tết vì thế trở nên gọn nhẹ, thực dụng và phù hợp với nhịp sống thời đại số.
Nhắc đến Tết xưa, ký ức của nhiều người Việt lập tức hiện về với nỗi niềm khắc khoải riêng. Đó là không khí truyền thống gia đình Việt. Mọi người hối hả chuẩn bị Tết, tất bật mà vui, ấm áp. Không khí Tết không đến trong một sớm một chiều, mà bắt đầu từ rất sớm — có khi từ rằm tháng Chạp. Cả gia đình cùng nhau dọn dẹp nhà cửa, lau bàn thờ, sửa sang lại từng góc nhỏ. Việc chuẩn bị Tết là một quá trình, và chính quá trình ấy tạo nên cảm xúc khó tả, là kỷ niệm gắn bó, thân thuộc của biết bao thế hệ người Việt. Và khoảnh khắc cả nhà sum vầy đón giao thừa là đặc biệt nhất, đáng nhớ nhất.
 |
| Hoa địa lan cũng được ưu tiên là sự lựa chọn số một bên cạnh kí ức Tết xưa chỉ có hoa đào, hoa mai và cây quất. |
Mâm cơm ngày Tết là trung tâm của đời sống gia đình Việt ngày Tết. Tất cả các món ăn đều được chuẩn bị công phu: Từ gạo nếp ngon, thịt lợn tươi, cá trắm to, đỗ xanh đãi sạch; những sản vật quê hương hay những đặc sản vùng miền được mang ra thiết đãi cả nhà. Bánh chưng xanh được cả nhà gói, nấu bếp than truyền thống. Những đêm thức canh nồi bánh chưng không chỉ để nấu bánh mà còn là dịp sum họp hiếm hoi khi mọi người quây quần bên bếp lửa, kể chuyện năm cũ và mong muốn trong năm mới.
Trên bàn thờ gia tiên, mâm ngũ quả được bày biện cẩn thận, trang trọng, đẹp đẽ, thể hiện lòng thành kính của con cháu đối với tổ tiên. Mỗi loại quả mang một ý nghĩa, một ước vọng cho năm mới. Người lớn trong nhà thường rất coi trọng việc lựa chọn và sắp xếp mâm ngũ quả sao cho hợp phong thuỷ và hợp thuần phong mỹ tục địa phương.
Tết xưa xem trọng sự sum vầy, có mặt đầy đủ các thành viên trong đại gia đình. Con cháu dù làm ăn xa đến đâu cũng cố gắng trở về quê hương. Bởi vì người xưa quan niệm rằng, con người có tổ có tông, cho nên dịp lễ Tết, con cháu phải về lễ bái tổ tiên. Tết đến, những nhà đình có đông con cháu trở về, tiếng nói cười rộn ràng từ sáng đến khuya, là hình ảnh của sự phồn thịnh, hạnh phúc, ấm no. Người lớn chuyện trò, trẻ con chạy nhảy, không khí sum vầy lan tỏa trong từng gian bếp, góc sân.
Tết xưa thường xem trọng việc ăn Tết. Mâm cỗ gần như được chuẩn bị liên tục trong vài ngày: Từ lễ cúng tất niên, cỗ giao thừa, đến lễ cúng mùng Một, mùng Hai, mùng Ba… Mỗi nhà một mâm, mỗi họ một bữa. Việc đi chúc Tết họ hàng là nghi thức quan trọng, thể hiện sự gắn kết cộng đồng. Có thể nói, Tết xưa là tổng hòa các giá trị văn hoá cổ truyền của gia đình Việt - nơi nghi lễ, ẩm thực, tình thân và ký ức đan xen vào nhau. Ở đó, người ta không chỉ “nghỉ Tết” mà còn “ăn Tết” và thực sự sống, chung vui bên gia đình trong ngày Tết.
So sánh hai dư vị Tết xưa và nay không phải để nói cái nào hay hơn, mà để thấy xã hội đã thay đổi và con người cũng đang dần thích nghi, thay đổi cho phù hợp với thời đại. Đón Tết thời hiện đại mang đến sự tiện lợi, giải phóng sức lao động và tiếp cận theo cách hưởng thụ đời sống mới, mà vẫn giữ được truyền thống dân tộc. Nhờ công nghệ thông tin, nhiều người ở xa vẫn có thể gửi lời chúc, gửi lì xì, vẫn giữ được sợi dây kết nối tình thân, với quê hương đất nước.
 |
| Phong tục lì xì online kèm theo lời chúc được gợi ý dần hình thành trong nếp sống hiện đại. |
Tết xưa nhắc chúng ta về giá trị của sự sum họp, đoàn viên, của việc dành thời gian cho gia đình, của những nghi lễ tưởng nhỏ mà lại nuôi dưỡng trí tuệ, hình thành cốt cách dòng tộc và bản sắc dân tộc.
Trong đời sống hôm nay, hai kiểu đón Tết này không tách rời hoàn toàn mà đang đan xen, đồng điệu với nhau, làm phong phú, đa dạng hơn nét văn hoá Tết Việt. Nhiều gia đình vừa đặt hàng Tết trực tuyến, vừa vẫn gói, nấu bánh chưng theo cách truyền thống. Nhiều bạn trẻ đi du lịch nhưng vẫn thu xếp về thăm nhà trước giao thừa. Những phong bao lì xì điện tử tồn tại song song với bao lì xì đỏ truyền thống. Điều đó cho thấy văn hóa Tết của người Việt không mất đi, mà đang chuyển mình để phù hợp với thời đại.
Đâu đó có người tự hỏi là “Tết có còn như xưa không”, có người thì quan tâm đến việc “chúng ta giữ được gì từ Tết xưa”. Thực ra, Tết không nằm ở việc nấu bao nhiêu món ăn hay đi thăm bao nhiêu nhà, mà nằm ở tinh thần đoàn viên và hướng về cội nguồn. Đó là giá trị tâm linh, là hiếu nghĩa của mỗi người hướng về tiên tổ, dòng tộc, về dòng giống dân tộc Việt Nam.
Có thể chúng ta sắm Tết online, nhưng vẫn có thể cùng nhau bày mâm cơm.
Trong nhịp sống hiện đại, có thể chúng ta mừng tuổi qua điện thoại, nhưng vẫn có thể gọi một cuộc gọi hỏi thăm chân thành. Có thể giới trẻ thích đi du lịch trải nghiệm, nhưng khoảnh khắc giao thừa trở về bên gia đình vẫn luôn thiêng liêng. Tết hiện đại vì thế không hẳn là sự phai nhạt truyền thống, mà là sự cân bằng hiện tại - giữa tiện nghi và cảm xúc, giữa cá nhân và gia đình, giữa ký ức hiện tại.
Mỗi thế hệ người Việt đều có một cái Tết của riêng mình. Tết xưa đầy ắp khói bếp và tiếng cười đông đủ. Tết nay gọn nhẹ, linh hoạt và mang hơi thở công nghệ. Nhưng dù hình thức có thay đổi thế nào, sâu trong tâm thức người Việt, Tết vẫn là thời khắc thiêng liêng nhất của năm. Đó là thời khắc để trở về, để yêu thương và để bắt đầu lại, với mong ước ấm no, hạnh phúc. Tết không chỉ nằm ở cách chúng ta đón - mà nằm ở giá trị chúng ta hướng tới - giữ gìn cội nguồn tiên tổ và bản sắc văn hoá dân tộc Việt.
