Luật Thủ đô năm 2026 bổ sung nhiều cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tăng năng lực hệ thống y tế Hà Nội, trong đó y tế cơ sở giữ vai trò nền tảng của chăm sóc sức khỏe ban đầu. Luật cũng trao thêm thẩm quyền cho chính quyền thành phố trong tài chính y tế, cấp cứu ngoại viện, khám chữa bệnh lưu động, khám chữa bệnh từ xa và ứng dụng công nghệ số.
Những quy định này thể chế hóa định hướng phát triển hệ thống y tế Thủ đô hiện đại, tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân và tạo điều kiện để Hà Nội phát triển thành trung tâm y tế lớn, giữ vai trò hạt nhân của Vùng Thủ đô và cả nước.
Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới xác định nhiều định hướng liên quan đến y tế. Hà Nội được định hướng phát triển dịch vụ y tế hiện đại, khuyến khích y tế tư nhân chất lượng cao, phát triển y tế kỹ thuật cao và chuyên sâu, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong y tế và quản lý sức khỏe người dân bằng dữ liệu số.
Nghị quyết cũng đặt ra yêu cầu thúc đẩy phát triển du lịch, y tế, kinh tế bạc và các khu phức hợp chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Cùng với đó, thành phố cần phát triển hệ thống an sinh xã hội bao trùm, bảo đảm người dân tiếp cận các dịch vụ cơ bản với chất lượng cao.
Luật Thủ đô năm 2026 đã bổ sung các quy định để thể chế hóa những chủ trương t. So với việc chỉ xác lập mục tiêu phát triển, luật đưa thêm thẩm quyền cho chính quyền thành phố để Hà Nội chủ động xây dựng và tổ chức thực hiện các chính sách phù hợp với điều kiện thực tế của Thủ đô.
Đây cũng là cơ sở để thành phố phát triển hệ thống y tế theo hướng kết hợp giữa năng lực chuyên môn, chính sách tài chính và ứng dụng công nghệ số. Từ đó, y tế cơ sở tiếp tục giữ vai trò nền tảng, trong khi các dịch vụ cấp cứu, khám chữa bệnh từ xa và các hình thức chăm sóc sức khỏe mới có thêm điều kiện để mở rộng.
Một nội dung mới của Luật Thủ đô năm 2026 là trao cho HĐND thành phố Hà Nội thẩm quyền quy định một số chính sách về tài chính và dịch vụ y tế tại điểm a, b, c khoản 1 Điều 17. Theo đó, HĐND Thành phố được quy định chính sách hỗ trợ từ ngân sách thành phố để chi trả chi phí khám bệnh, chữa bệnh ngoài phạm vi chi trả của quỹ bảo hiểm y tế; quy định các dịch vụ, giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh lưu động, từ xa, ứng dụng công nghệ số; đồng thời quy định chính sách phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện, vận chuyển y tế, giá dịch vụ cấp cứu ngoại viện và tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh khi sử dụng dịch vụ này.
Những quy định trên tạo cơ sở để Hà Nội chủ động xây dựng chính sách phù hợp với nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân, từ hỗ trợ một số chi phí khám, chữa bệnh đến mở rộng các hình thức cung cấp dịch vụ y tế. Thay vì chỉ tập trung vào hoạt động khám chữa bệnh trực tiếp tại cơ sở y tế, thành phố có thêm cơ sở pháp lý để phát triển khám chữa bệnh lưu động, khám chữa bệnh từ xa và các dịch vụ ứng dụng công nghệ số. Đối với cấp cứu ngoại viện, luật cũng tạo hành lang để Hà Nội tổ chức mạng lưới cấp cứu, vận chuyển y tế và xây dựng cơ chế giá, đồng chi trả phù hợp.
Trên cơ sở các quy định của Luật Thủ đô năm 2026, HĐND thành phố Hà Nội đã ban hành các chính sách cụ thể trong lĩnh vực y tế. Đây là cơ sở để thành phố từng bước chuyển các quy định của luật thành những cơ chế có thể triển khai trong thực tế, đồng thời tạo điều kiện để hệ thống y tế đáp ứng linh hoạt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.
Về chuyển đổi số, điểm b khoản 1 Điều 17 tạo cơ sở pháp lý để Hà Nội quy định về dịch vụ và giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh từ xa, ứng dụng công nghệ số. Các chính sách được trao thẩm quyền phù hợp với định hướng phát triển y tế hiện đại và quản lý sức khỏe người dân bằng dữ liệu số được đặt ra trong Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 của Bộ Chính trị. Từ góc độ người dân, điểm quan trọng của cơ chế mới nằm ở việc thành phố có thêm thẩm quyền để thiết kế chính sách sát với điều kiện thực tế của Thủ đô. Khi các chính sách được triển khai đồng bộ, người dân có thêm khả năng tiếp cận các hình thức chăm sóc sức khỏe phù hợp, trong khi hệ thống y tế có thêm công cụ để phát triển dịch vụ lưu động, từ xa, ứng dụng công nghệ số và cấp cứu ngoại viện. Đây là cơ sở để Hà Nội từng bước nâng cao năng lực của hệ thống y tế, với y tế cơ sở là nền tảng của chăm sóc sức khỏe ban đầu.
 |
| Trạm y tế phường Bồ Đề, thành phố Hà Nội. |
Cụ thể hóa Điểm c, d Khoản 1 Điều 17 Luật Thủ đô năm 2026, ngày 15-6-2026, HĐND thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết số 29/2026/NQ-HĐND quy định một số chính sách phát triển hệ thống y tế thành phố.
Điều 3 của nghị quyết quy định chính sách phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện và vận chuyển y tế trên địa bàn Thủ đô. Hệ thống cấp cứu ngoại viện của thành phố gồm Trung tâm cấp cứu 115, các trạm cấp cứu vệ tinh thuộc Trung tâm cấp cứu 115, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và các cơ sở cấp cứu ngoại viện thuộc phạm vi nghị quyết.
Trung tâm cấp cứu 115 giữ vai trò trực tiếp tham gia cấp cứu ngoại viện và điều phối toàn bộ hệ thống cấp cứu ngoại viện của thành phố. Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được quy định trong nghị quyết có trách nhiệm thành lập tổ cấp cứu ngoại viện, tham gia thường trực cấp cứu và thực hiện nhiệm vụ cấp cứu người bệnh theo sự điều phối của Trung tâm cấp cứu 115.
Cách tổ chức này tạo ra một mạng lưới có đầu mối điều phối thống nhất thay vì để từng cơ sở y tế xử lý hoạt động cấp cứu ngoại viện một cách riêng lẻ. Khi người dân cần cấp cứu, khả năng điều phối giữa trung tâm, trạm vệ tinh và các cơ sở khám chữa bệnh trở thành yếu tố quan trọng quyết định khả năng đáp ứng của toàn hệ thống.
Ngân sách thành phố chi trả kinh phí cấp cứu ngoại viện theo hợp đồng đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ. Mức thanh toán thực hiện theo nghị quyết của HĐND thành phố về giá dịch vụ cấp cứu ngoại viện và tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh khi sử dụng dịch vụ cấp cứu ngoại viện tại Hà Nội.
Theo Giám đốc Trung tâm cấp cứu 115 Nguyễn Thành, Trung tâm hiện có 8 trạm cấp cứu vệ tinh trực thuộc được bố trí tại các địa điểm trên địa bàn thành phố.
Trung tâm hoạt động liên tục 24 giờ mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần với 15 kíp cấp cứu và 15 xe cứu thương thường trực. Lực lượng này gồm 45 nhân viên y tế, trong đó có 15 y, bác sĩ, 15 điều dưỡng và 15 lái xe cứu thương.
Mỗi năm, Trung tâm điều động hơn 40.000 chuyến cấp cứu và xử lý cấp cứu ngoại viện cho xấp xỉ 30.000 người bệnh, người bị tai nạn. Từ năm 2026, mạng lưới cấp cứu được mở rộng gần 7 lần và có thể đáp ứng khoảng 70% nhu cầu cấp cứu ngoại viện của người dân, theo thông tin được cung cấp trong tài liệu nguồn.
Mỗi trạm cấp cứu 115 được bố trí xe cứu thương trực 24 giờ mỗi ngày, trang bị thiết bị y tế chuyên dụng và cơ số thuốc theo quy định. Nhân lực tại mỗi trạm có khoảng 3 đến 4 cán bộ y tế được đào tạo để xử lý các tình huống cấp cứu ngoại viện phức tạp như ngừng tim, ngừng thở, đột quỵ và tai nạn giao thông.
Việc mở rộng các trạm cấp cứu vệ tinh giúp đưa năng lực cấp cứu đến gần khu dân cư hơn. Đây là yếu tố có ý nghĩa trực tiếp với người bệnh trong những tình huống cần xử lý khẩn cấp, bởi hệ thống cấp cứu ngoại viện phải đưa nhân lực và phương tiện đến hiện trường trước khi người bệnh được chuyển đến cơ sở khám chữa bệnh.
Từ góc độ tổ chức hệ thống, Trung tâm cấp cứu 115 đóng vai trò đầu mối điều phối, trong khi các trạm vệ tinh và cơ sở khám chữa bệnh tạo thành mạng lưới thực thi. Cách tiếp cận này giúp thành phố phân bổ nguồn lực cấp cứu theo mạng lưới thay vì chỉ tập trung tại một đầu mối.
Luật Thủ đô năm 2026 đưa khám chữa bệnh từ xa và ứng dụng công nghệ số vào nhóm chính sách mà HĐND thành phố Hà Nội được quy định, tạo cơ sở pháp lý để thành phố phát triển các mô hình cung cấp dịch vụ y tế phù hợp với quá trình chuyển đổi số. Định hướng này cũng phù hợp với Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị, trong đó xác định Hà Nội cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong y tế, quản lý sức khỏe người dân bằng dữ liệu số, phát triển y tế kỹ thuật cao, chuyên sâu và y tế thông minh.
Trong lĩnh vực cấp cứu ngoại viện, công nghệ số đang được đưa vào khâu tiếp nhận và điều phối. Quyết định số 3138/QĐ-UBND năm 2026 của UBND thành phố Hà Nội nêu mô hình Trung tâm điều phối cấp cứu thông minh đặt tại Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội. Hệ thống gồm màn hình hiển thị, hệ thống tổng đài, trạm điều phối viên cùng hệ thống mạng, lưu trữ dữ liệu, tường lửa và bảo mật. Bản đồ số GIS tích hợp GPS cho phép theo dõi vị trí thực tế của xe cứu thương và các đội cấp cứu đang làm nhiệm vụ, đồng thời hệ thống hiển thị các chỉ số vận hành như số cuộc gọi đang chờ và thời gian phản hồi trung bình.
Việc ứng dụng những giải pháp công nghệ giúp hoạt động điều phối có thêm dữ liệu để theo dõi vị trí phương tiện và tình trạng vận hành của mạng lưới cấp cứu. Sở Y tế Hà Nội cho biết Trung tâm Cấp cứu 115 giữ vai trò đầu mối tiếp nhận và điều phối cấp cứu trên địa bàn, đồng thời phối hợp với các bệnh viện trên địa bàn thành phố; nguyên tắc điều phối là bảo đảm lực lượng y tế tiếp cận người bệnh nhanh nhất, gần nhất để rút ngắn thời gian cấp cứu.
 |
| Cán bộ y tế Bệnh viện Nhi Hà Nội cơ sở 2 tham gia Hội thảo nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong thực hành nghiên cứu y học. |
Với người dân, việc Hà Nội mở rộng hệ thống cấp cứu ngoại viện tạo thêm điều kiện để tiếp cận dịch vụ cấp cứu ngay tại nơi xảy ra sự cố. Theo Nghị quyết số 29/2026/NQ-HĐND ngày 15/6/2026, Trung tâm Cấp cứu 115 giữ vai trò trực tiếp tham gia và điều phối hệ thống cấp cứu ngoại viện của thành phố. Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thuộc phạm vi nghị quyết thành lập tổ cấp cứu ngoại viện, tham gia thường trực và thực hiện nhiệm vụ theo sự điều phối của Trung tâm Cấp cứu 115.
Chính sách hỗ trợ từ ngân sách thành phố cũng được Hà Nội quy định cụ thể. Theo thông tin của Sở Y tế Hà Nội về Nghị quyết được HĐND Thành phố thông qua ngày 2/6/2026, ngân sách thành phố hỗ trợ dịch vụ cấp cứu ngoại viện, trong đó một số nhóm đối tượng được hỗ trợ 100%, các trường hợp còn lại được hỗ trợ tới 80% và người bệnh đồng chi trả 20% theo mức giá dịch vụ tương ứng. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Quy định giúp xác định rõ trách nhiệm hỗ trợ từ ngân sách và phần chi phí người bệnh phải đồng chi trả khi sử dụng dịch vụ cấp cứu ngoại viện. Theo quy định được công bố, người dân có thể sử dụng dịch vụ cấp cứu ngoại viện tại các cơ sở y tế công lập thuộc thành phố, các bệnh viện thuộc bộ, ngành trên địa bàn và các cơ sở y tế tư nhân trong trường hợp đáp ứng yêu cầu về tiếp cận nhanh, gần và kịp thời.
Hà Nội cũng đã phê duyệt Đề án định vị, kết nối và ứng dụng công nghệ Internet vạn vật trong điều phối phương tiện vận chuyển cấp cứu, xây dựng Trung tâm điều hành cấp cứu thông minh giai đoạn 2026 đến 2030. Quyết định số 3138/QĐ-UBND ngày 22/6/2026 xác lập cơ sở triển khai mô hình này trên địa bàn thành phố.
Luật Thủ đô năm 2026 và Nghị quyết số 29/2026/NQ-HĐND tạo cơ sở pháp lý để Hà Nội tổ chức và phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện trên địa bàn. Theo quy định, Trung tâm Cấp cứu 115 trực tiếp tham gia cấp cứu ngoại viện và điều phối toàn bộ hệ thống. Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thuộc phạm vi nghị quyết thành lập tổ cấp cứu ngoại viện, tham gia thường trực cấp cứu và thực hiện nhiệm vụ theo sự điều phối của Trung tâm Cấp cứu 115.
Theo thông tin được cung cấp từ Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội, đơn vị có 8 trạm cấp cứu vệ tinh trực thuộc, hoạt động 24 giờ mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần với 15 kíp cấp cứu và 15 xe cứu thương thường trực. Mỗi năm, Trung tâm điều động hơn 40.000 chuyến cấp cứu và xử lý cấp cứu ngoại viện cho khoảng 30.000 người bệnh, người bị tai nạn. Các trạm cấp cứu được bố trí xe cứu thương, thiết bị y tế chuyên dụng và cơ số thuốc theo quy định, cùng nhân lực được đào tạo để xử lý các tình huống cấp cứu ngoại viện.
Từ năm 2026, Hà Nội tiếp tục mở rộng mạng lưới cấp cứu ngoại viện. Theo số liệu được Trung tâm Cấp cứu 115 cung cấp, mạng lưới được mở rộng gần 7 lần và có khả năng đáp ứng khoảng 70% nhu cầu cấp cứu ngoại viện của người dân. Đây là số liệu về năng lực đáp ứng được đơn vị cung cấp, vì vậy khi sử dụng trong bài cần ghi rõ nguồn và không diễn giải thành tỷ lệ cấp cứu thành công hoặc mức độ giảm tử vong khi chưa có số liệu đánh giá tương ứng.
Cùng với việc mở rộng mạng lưới, Hà Nội đã phê duyệt Đề án định vị, kết nối và ứng dụng công nghệ Internet vạn vật trong điều phối phương tiện vận chuyển cấp cứu, xây dựng Trung tâm điều hành cấp cứu thông minh giai đoạn 2026-2030 theo Quyết định số 3138/QĐ-UBND ngày 22/6/2026. Đề án đưa công nghệ vào hoạt động điều phối phương tiện cấp cứu, qua đó bổ sung một cấu phần số cho hệ thống cấp cứu ngoại viện của thành phố.
Bên cạnh mạng lưới và công nghệ điều phối, Hà Nội đã có cơ chế quy định giá dịch vụ cấp cứu ngoại viện và tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh. Nghị quyết số 61/2025/NQ-HĐND ngày 27/11/2025 quy định mức giá dịch vụ cấp cứu ngoại viện và tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh khi sử dụng dịch vụ cấp cứu ngoại viện trên địa bàn thành phố, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
Như vậy, hệ thống cấp cứu ngoại viện của Hà Nội đang được tổ chức trên ba nhóm nội dung gồm mạng lưới cung cấp dịch vụ, cơ chế điều phối và cơ chế tài chính. Việc thành phố tiếp tục mở rộng trạm cấp cứu vệ tinh, tổ chức điều phối thống nhất và xây dựng Trung tâm điều hành cấp cứu thông minh cho thấy cấp cứu ngoại viện đang được đặt trong một mô hình quản lý có sự kết hợp giữa nhân lực y tế, phương tiện vận chuyển và công nghệ. Với những cơ chế đã được ban hành, Hà Nội đã có thêm cơ sở pháp lý và tổ chức để mở rộng khả năng cung cấp dịch vụ cấp cứu ngoại viện. Hiệu quả thực tế của mô hình sẽ cần được đánh giá tiếp bằng các chỉ số vận hành và kết quả cấp cứu trong quá trình triển khai.
