Lãnh đạo và Quản trị giáo dục trong bối cảnh đổi mới sáng tạo

Nhằm trao đổi học thuật về lãnh đạo và quản trị giáo dục trong bối cảnh đổi mới, ngày 2/10, Học viện Quản lý giáo dục tổ chức Hội thảo Quốc tế với chủ đề: “Lãnh đạo và Quản trị giáo dục trong bối cảnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: Chính sách, Công nghệ và Giáo dục con người vì sự phát triển bền vững”. Đây cũng là hoạt động thiết thực kỷ niệm 50 năm thành lập Học viện Quản lý Giáo dục.

Kiến tạo phát triển, quản trị sự thay đổi

Hội thảo Quốc tế với chủ đề: “Lãnh đạo và Quản trị giáo dục trong bối cảnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: Chính sách, Công nghệ và Giáo dục con người vì sự phát triển bền vững” tập trung 4 nội dung chính: Lãnh đạo, quản trị và chính sách giáo dục; Tâm lý giáo dục và phát triển con người toàn diện; Công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong giáo dục; Ngôn ngữ, giao tiếp và giáo dục trong bối cảnh toàn cầu.

Theo đánh giá của các chuyên gia tại Hội thảo, giáo dục đang đứng trước những thay đổi nhanh chóng dưới tác động của khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và chuyển đổi số. Những thay đổi này không chỉ tác động đến phương thức dạy và học mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới căn bản về lãnh đạo và quản trị giáo dục.

PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hằng, Giám đốc Học viện Quản lý giáo dục cho biết, chuyển đổi số không nên được nhìn nhận đơn thuần là quá trình số hóa hoạt động quản lý, mà cần gắn với đổi mới phương thức lãnh đạo, quản trị và tổ chức giáo dục. Dữ liệu phải được chuyển hóa thành thông tin có giá trị cho quyết định; công nghệ phải phục vụ con người; còn các quyết định quản trị cần hướng tới cải thiện chất lượng giáo dục và cơ hội học tập của người học.

PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hằng, Giám đốc Học viện Quản lý giáo dục phát biểu tại hội thảo. Ảnh: BTC

Quản trị giáo dục trong bối cảnh mới cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý theo quy trình sang tư duy kiến tạo phát triển, quản trị sự thay đổi, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và dựa trên dữ liệu, bằng chứng. Người lãnh đạo giáo dục không chỉ cần năng lực quản lý mà còn phải có tầm nhìn, khả năng dự báo, năng lực số, khả năng huy động nguồn lực và năng lực dẫn dắt đội ngũ trong quá trình đổi mới.

Chuyển đổi số vì vậy không chỉ là số hóa hồ sơ hay đưa một số hoạt động lên môi trường trực tuyến. Quan trọng hơn, đó là đổi mới phương thức quản trị, đổi mới quy trình, nâng cao chất lượng ra quyết định và tạo ra những phương thức giáo dục phù hợp hơn với nhu cầu của người học và xã hội. Trong quá trình đó, dữ liệu giáo dục cần được khai thác hiệu quả để phục vụ quản lý, dự báo và hoạch định chính sách. Các cơ quan quản lý giáo dục, các cơ sở giáo dục đại học và các nhà trường cần từng bước hình thành văn hóa quản trị dựa trên dữ liệu và bằng chứng.

Đổi mới cách thức quản trị và phát triển nguồn nhân lực

Ông Vũ Thanh Bình, Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ GD&ĐT) cho biết, một định hướng có ý nghĩa chiến lược đối trong bối cảnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Nghị quyết đặt ra yêu cầu thúc đẩy mạnh mẽ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới.

Ông Gonzalo Serrano, Tham tán, Phó Ban Hợp tác, Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam.

Đối với giáo dục, tinh thần của Nghị quyết 57 đặt ra yêu cầu vừa phải làm chủ công nghệ, vừa phải đổi mới cách thức quản trị và phát triển nguồn nhân lực. Công nghệ phải trở thành công cụ hỗ trợ nâng cao chất lượng giáo dục, chứ không phải là mục tiêu tự thân.

Đặc biệt, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo đang mở ra nhiều cơ hội mới cho giáo dục: hỗ trợ cá nhân hóa học tập, xây dựng học liệu, phân tích dữ liệu, nghiên cứu khoa học và quản lý giáo dục. Tuy nhiên, việc ứng dụng AI cũng đặt ra những yêu cầu về bảo vệ dữ liệu, đạo đức, bản quyền, liêm chính học thuật, an toàn thông tin và bảo đảm cơ hội tiếp cận công bằng.

Hội thảo Quốc tế với chủ đề “Lãnh đạo và Quản trị giáo dục trong bối cảnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: Chính sách, Công nghệ và Giáo dục con người vì sự phát triển bền vững” cũng nhận được sự quan tâm của các cán bộ quản lý, chuyên gia giáo dục, giảng viên một số trường đại học đến từ New Zealand, Nhật Bản, Hàn Quốc... và một số đại sứ quán các nước tại Hà Nội, tổ chức quốc tế như Đại diện Liên minh châu Âu tại Việt Nam, WB, ADB, UNESCO...

Các đại biểu tham dự hội thảo.

Ông Gonzalo Serrano, Tham tán, Phó Ban Hợp tác, Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam nhận định, Việt Nam đã xác định những định hướng phát triển đầy tham vọng. Cách tiếp cận này đặt giáo dục trong mối quan hệ trực tiếp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy đổi mới và nâng cao năng lực thích ứng của hệ thống trong bối cảnh mới.

Trong giai đoạn mới, hợp tác EU và Việt Nam cần hướng tới những chuyển dịch rõ hơn: Từ các dự án riêng lẻ sang hỗ trợ chuyển đổi hệ thống; từ các hoạt động sang những kết quả cụ thể; từ trao đổi ở cấp cá nhân sang thúc đẩy chuyển đổi ở cấp độ thể chế. Đáng chú ý, giáo dục cũng cần được nhìn nhận không chỉ như một lĩnh vực hợp tác độc lập mà còn là nền tảng cho năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.