 |
| Rò rỉ đề thi NEET phơi bày cuộc khủng hoảng việc làm của Gen Z Ấn Độ |
Vụ rò rỉ đề thi tuyển sinh y khoa quốc gia NEET đã trở thành một trong những bê bối giáo dục lớn nhất tại Ấn Độ trong năm 2026. Hơn 2,2 triệu thí sinh phải trải qua kỳ thi vốn được xem là cánh cửa quan trọng để bước vào ngành y. Sau khi đề thi bị rò rỉ, kỳ thi buộc phải tổ chức lại, kéo theo các cuộc biểu tình của sinh viên trên khắp cả nước. Hơn 20 sinh viên được ghi nhận đã tự tử sau vụ việc, làm dấy lên làn sóng phẫn nộ trong xã hội.
Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia kinh tế, vụ rò rỉ đề thi chỉ là nguyên nhân trực tiếp khiến sự bất mãn bùng phát. Gốc rễ của vấn đề nằm ở thị trường lao động ngày càng thiếu những công việc ổn định và có thu nhập đủ sống đối với người trẻ.
Đối với hàng triệu thanh niên Ấn Độ, việc vượt qua các kỳ thi như NEET, JEE hay UPSC không đơn thuần là mục tiêu học tập. Đây gần như là con đường hiếm hoi để tiếp cận những nghề nghiệp được xã hội đánh giá là ổn định, có thu nhập tốt và bảo đảm tương lai.
Khi ngay cả "cánh cửa hẹp" ấy cũng bị nghi ngờ vì rò rỉ đề thi, niềm tin của cả một thế hệ vào sự công bằng bắt đầu lung lay.
Trong nhiều năm qua, số lượng học sinh đăng ký dự thi NEET tăng rất nhanh. Dữ liệu của Cơ quan Khảo thí Quốc gia Ấn Độ cho thấy lượng thí sinh đã tăng khoảng 50% trong giai đoạn 2019 đến 2026, lên hơn 2,2 triệu người.
Hiện tượng tương tự cũng diễn ra với kỳ thi tuyển sinh Viện Công nghệ Ấn Độ (IIT), kỳ thi tuyển sinh đại học chung (CUET) và kỳ thi công chức UPSC.
Sự cạnh tranh không xuất phát từ việc người trẻ chỉ yêu thích ngành y hay kỹ thuật. Điều họ thực sự tìm kiếm là cơ hội việc làm ổn định trong bối cảnh khu vực tư nhân không tạo đủ vị trí có mức lương hấp dẫn.
Nhiều sinh viên chấp nhận dành thêm một hoặc hai năm chỉ để luyện thi lại, bởi họ cho rằng nếu thất bại, triển vọng nghề nghiệp sẽ trở nên rất bấp bênh.
 |
| Vì sao Gen Z Ấn Độ ngày càng khó tìm việc? |
Một trong những số liệu gây chú ý nhất là tỷ lệ thất nghiệp của nhóm sinh viên tốt nghiệp từ 15 đến 25 tuổi đã lên gần 40%. Trong khi đó, sinh viên tốt nghiệp chiếm khoảng hai phần ba tổng số người thất nghiệp tại Ấn Độ vào năm 2023. Điều này phản ánh nghịch lý của nền kinh tế Ấn Độ.
Số lượng trường đại học tăng nhanh, mỗi năm khoảng 5 triệu sinh viên tốt nghiệp bước vào thị trường lao động. Tuy nhiên, chỉ khoảng 2,8 triệu người tìm được việc làm và số có việc làm hưởng lương còn ít hơn.
Khoảng cách giữa giáo dục và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp ngày càng lớn.
 |
| Các thị trấn nhỏ trở thành động lực mới của thương mại điện tử Ấn Độ |
Không ít người trẻ chấp nhận mức lương thấp hoặc thất nghiệp kéo dài dù sở hữu bằng đại học, thậm chí bằng thạc sĩ.
Abheet Mohanty, một thanh niên 27 tuổi tại Mumbai, chia sẻ rằng anh từng thi NEET nhưng không đỗ. Sau đó, anh chuyển sang học truyền thông và mất gần một năm mới tìm được việc làm với mức lương khoảng 20.000 rupee mỗi tháng. Gia đình vẫn muốn anh tiếp tục thi lại vì cho rằng mức thu nhập này không đủ để sống tại Mumbai.
Một trường hợp khác là Aditi Garg, nhà thiết kế đồ họa tại Bengaluru. Cô cho biết đã gửi rất nhiều hồ sơ xin việc nhưng doanh nghiệp luôn có hàng trăm ứng viên khác sẵn sàng chấp nhận mức lương thấp hơn.
Ấn Độ hiện là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng GDP chưa chuyển hóa thành tốc độ tạo việc làm tương ứng.
Theo Oxford Economics, vấn đề cốt lõi nằm ở việc nền kinh tế chưa tạo đủ các công việc có năng suất và thu nhập cao dành cho lao động có trình độ.
Trong khi đó, báo cáo của Bernstein chỉ ra gần 45% lực lượng lao động Ấn Độ vẫn làm việc trong nông nghiệp, lĩnh vực chỉ đóng góp khoảng 15 đến 16% GDP. Ngành sản xuất công nghiệp chưa phát triển đủ mạnh để hấp thụ lượng lao động trẻ, còn trí tuệ nhân tạo lại bắt đầu tạo áp lực lên các ngành dịch vụ CNTT và gia công quy trình kinh doanh, vốn từng là động lực tạo việc làm trong nhiều năm.
Điều này khiến nền kinh tế rơi vào trạng thái nhiều người có bằng cấp nhưng thiếu vị trí việc làm phù hợp.
Trong hơn một thập kỷ cầm quyền, Thủ tướng Narendra Modi nhiều lần nhấn mạnh mục tiêu đưa Ấn Độ trở thành trung tâm sản xuất và đổi mới của thế giới.
Tuy nhiên, vấn đề việc làm đang trở thành phép thử lớn nhất đối với chính phủ.
Sau các cuộc biểu tình, Bộ trưởng Giáo dục Dharmendra Pradhan đã từ chức. Chính phủ nhanh chóng bổ nhiệm Bộ trưởng mới, thành lập lực lượng đặc nhiệm cải cách giáo dục do doanh nhân công nghệ Nandan Nilekani đứng đầu, đồng thời thông qua luật sửa đổi với mức phạt lên tới 10 năm tù đối với các hành vi làm rò rỉ đề thi.
Dù vậy, nhiều nhà kinh tế nhận định các biện pháp này chỉ xử lý phần ngọn.
Nếu nền kinh tế không tạo thêm việc làm chất lượng, áp lực xã hội sẽ tiếp tục gia tăng.
Câu chuyện của Ấn Độ mang đến nhiều bài học cho các nền kinh tế đang bước vào thời kỳ dân số vàng.
Lợi thế dân số chỉ phát huy hiệu quả khi hệ thống giáo dục, đào tạo kỹ năng và thị trường lao động phát triển đồng bộ.
Nếu tốc độ mở rộng giáo dục vượt xa tốc độ tạo việc làm, bằng cấp sẽ dần mất giá trị, trong khi sự kỳ vọng của người trẻ lại ngày càng lớn. Khoảng cách này có thể dẫn tới bất mãn xã hội, làm giảm niềm tin vào các kỳ thi tuyển dụng và cơ hội thăng tiến.
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi nhu cầu nhân lực toàn cầu, các quốc gia không chỉ cần tạo thêm việc làm mà còn phải nâng cao chất lượng việc làm, tăng khả năng thích ứng của lực lượng lao động và gắn đào tạo với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Vụ rò rỉ đề thi NEET có thể sớm khép lại sau khi những người liên quan bị xử lý. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng việc làm của thế hệ Z tại Ấn Độ sẽ không thể giải quyết chỉ bằng việc tổ chức lại một kỳ thi hay siết chặt chế tài.
Thách thức lớn nhất hiện nay không nằm trong phòng thi mà ở thị trường lao động. Khi hàng triệu người trẻ cùng theo đuổi một số ít công việc ổn định, mọi sai sót trong hệ thống giáo dục đều có thể trở thành chất xúc tác cho những bất ổn xã hội lớn hơn.
