Vì sao ngành công nghệ muốn con người rời mắt khỏi màn hình
Apple được cho là đang chuẩn bị tung ra thị trường mẫu AirPods gắn camera sớm nhất vào năm sau. Theo nguồn tin của Bloomberg, camera trên tai nghe này không dùng để chụp ảnh mà truyền dữ liệu về khung cảnh xung quanh cho trợ lý ảo Siri xử lý, từ đó mở ra hàng loạt cách thức mới để người dùng điều khiển thiết bị mà không cần nhìn vào màn hình. Apple chưa xác nhận hay bác bỏ thông tin này.
Diễn biến trên nằm trong một xu hướng lớn hơn nhiều. Suốt sáu mươi năm qua, màn hình luôn là phương tiện chủ đạo để con người giao tiếp với máy tính. Giờ đây thiết bị ấy có thể dần lùi về phía sau. Cùng với kính thông minh và các thiết bị đeo khác như vòng cổ tích hợp trí tuệ nhân tạo, nhiều tập đoàn công nghệ lớn nhất thế giới đang xây dựng một hệ sinh thái thiết bị có thể giúp con người giảm hẳn thời gian nhìn vào màn hình. Nếu viễn cảnh này thành hiện thực, cách con người sử dụng máy tính sẽ thay đổi tận gốc.
![]() |
| Ảnh: BBC/ Serenity Strull/ Getty Images |
Cuộc rút lui thầm lặng khỏi màn hình
Tuần trước, Snap, công ty sở hữu ứng dụng Snapchat, giới thiệu mẫu kính thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo mang tên Specs, với mức giá 1.995 bảng Anh tại Anh và 2.195 đô la Mỹ tại Mỹ. Sự kiện ra mắt gây chú ý vì một lý do khác thường, khi hình ảnh trên truyền hình cho thấy chiếc kính có vẻ bóp chặt vào tai của giám đốc điều hành Evan Spiegel. Ông sau đó giải thích trên mạng xã hội X rằng đôi tai của mình vốn trông như vậy. Kính Specs cũng cồng kềnh và nặng hơn phần lớn kính thông minh cùng phân khúc, dù người phát ngôn của Snap khẳng định với BBC rằng sản phẩm vẫn đủ thoải mái để đeo trong nhiều giờ liền.
Điểm khác biệt lớn nhất của Specs nằm ở khả năng hoạt động độc lập, không cần kết nối với điện thoại như đa số kính thông minh khác trên thị trường. Ông Spiegel mô tả trong thông cáo báo chí rằng suốt nhiều thập kỷ, máy tính luôn buộc con người phải cúi đầu, ngồi yên hoặc bước ra khỏi khoảnh khắc thực tại, và Specs chính là khởi đầu cho một kỷ nguyên điện toán mới.
Thị trường kính thông minh và các thiết bị đeo trên cơ thể đang tăng trưởng mạnh. Kính thông minh của Meta hiện phổ biến nhất với khoảng bảy triệu chiếc đã bán ra, và ngay trong tuần này hãng vừa công bố thêm dòng sản phẩm giá rẻ hơn. Tuy vậy, những thiết bị này cũng kéo theo lo ngại nghiêm trọng về quyền riêng tư. Trên internet đã hình thành cả một nhóm người kiếm tiền bằng cách dùng camera tích hợp trên kính Meta để quấy rối người lạ và quay lén họ, trong khi việc nhận biết ai đó có đang quay phim hay không thường rất khó khăn. Meta và Snap đều trang bị đèn báo nhỏ để cảnh báo người xung quanh, nhưng nhiều ý kiến cho rằng biện pháp này chưa đủ.
Nhà báo công nghệ Brandy Zadrozny của CNBC, trong cuộc trò chuyện trên podcast The Interface của BBC, kể lại trải nghiệm của chính mình khi chạy bộ buổi sáng và hỏi một nhân viên công viên về thời điểm vòi nước công cộng được bật lên, người này lúc đó đang đeo kính Meta. Bà mô tả cảm giác ấy gây khó chịu ngay cả với một phóng viên chuyên viết về công nghệ như bà, và dự đoán làn sóng phản đối từ công chúng sẽ còn lớn hơn nữa trong thời gian tới.
![]() |
| Ảnh: Getty Images |
Giấc mơ tiện lợi hay cạm bẫy mới của ngành công nghệ
Trước áp lực về quyền riêng tư, Meta được cho là đang cân nhắc phát triển dòng kính thông minh chỉ dùng âm thanh, không tích hợp camera. Trong khi đó, Apple với thế mạnh truyền thống về bảo mật có thể tìm ra lối đi riêng để tránh vùng tranh cãi này. Theo thông tin được tiết lộ, camera trên AirPods sẽ không cho phép chụp ảnh hay quay video thông thường, và về lý thuyết toàn bộ dữ liệu hình ảnh có thể được xử lý ngay trên điện thoại của người dùng mà không cần gửi lên máy chủ đám mây hay lưu trữ lại.
Nếu gạt lo ngại về quyền riêng tư sang một bên, những ứng dụng tiềm năng của công nghệ này khá phong phú. Người dùng có thể đặt câu hỏi về những vật đang nhìn thấy trước mắt, mở tủ lạnh và nhận gợi ý công thức nấu ăn dựa trên nguyên liệu sẵn có mà không cần gõ chữ, hoặc nhận chỉ dẫn đường đi dựa trên khung cảnh thực tế xung quanh. Cách điều khiển thiết bị bằng cử chỉ tay cũng trở nên khả thi hơn nhiều so với việc phải chạm liên tục vào màn hình điện thoại.
Ông Ben Wood, chuyên gia phân tích trưởng tại hãng nghiên cứu thị trường công nghệ CCS Insight, nhận định Apple sẽ không tích hợp một công nghệ như vậy nếu không có sẵn những kịch bản sử dụng đủ thuyết phục, và giới hạn của công nghệ này gần như chỉ nằm ở trí tưởng tượng của người dùng về những gì họ có thể làm với thiết bị.
Nhận định này gắn liền với một trong những lời hứa hấp dẫn nhất của trí tuệ nhân tạo hiện nay, đó là khả năng giao tiếp với máy tính tự nhiên như nói chuyện với một trợ lý thực thụ có thể thay mặt người dùng thao tác thiết bị. Apple cũng vừa công bố phiên bản Siri được nâng cấp bằng trí tuệ nhân tạo, được xem là bước khởi động đầu tiên theo hướng này.
Tuy nhiên, viễn cảnh lạc quan không phải là khả năng duy nhất. Ngành công nghệ vốn gắn bó sâu sắc với màn hình, và bản thân Apple kiếm phần lớn doanh thu từ những sản phẩm có màn hình. Nếu thiết bị không màn hình trở nên phổ biến, đó hoàn toàn có thể chỉ là một cách khác để kéo con người tương tác với công nghệ nhiều hơn nữa, thay vì ít đi. Người dùng có thể vẫn dán mắt vào màn hình nhiều như hiện tại, đồng thời có thêm thiết bị không màn hình cho những lúc cần dùng mắt vào việc khác, chẳng hạn khi đang di chuyển ngoài đường.
Ông Wood cho rằng điện thoại thông minh sẽ không biến mất, bởi nó đã trở thành một phần không thể tách rời của đời sống xã hội, nhưng ông cũng tin cả ngành công nghệ lẫn một bộ phận người dùng đều có mong muốn được ngẩng đầu lên nhiều hơn. Có hai cách nhìn về tương lai này. Cách nhìn tích cực cho rằng camera trên AirPods có thể giúp con người tương tác với môi trường xung quanh mà không cần chạm hay nhìn vào bất kỳ màn hình nào.
Có thể bạn quan tâm
Meta công bố các giải pháp AI mới cho nhà quảng cáo và nhà sáng tạo toàn cầu
Xu hướng
Công nghệ chiến lược và bài toán tăng trưởng mới của Việt Nam
Xu hướng
Gặp gỡ những người đang dạy robot thực hiện các nhiệm vụ thường nhật
Xu hướng

