Bộ Y tế yêu cầu rà soát giá thiết bị y tế trên toàn quốc

Bộ Y tế yêu cầu rà soát giá thiết bị y tế trên toàn quốc.

Bộ Y tế vừa đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo cơ quan chuyên môn khẩn trương rà soát việc kê khai giá thiết bị y tế, niêm yết và bán hàng theo giá niêm yết trên địa bàn.

Theo yêu cầu của Bộ Y tế, các địa phương cần rà soát tổ chức kinh doanh thiết bị y tế thuộc đối tượng phải kê khai giá, từ đó ban hành mới hoặc cập nhật, bổ sung danh sách theo quy định.

Những doanh nghiệp nằm trong danh sách phải kê khai đầy đủ thông tin, đúng biểu mẫu và thời hạn. Đây là cơ sở để cơ quan quản lý theo dõi biến động giá, phát hiện trường hợp tăng giá bất thường và phục vụ công tác hậu kiểm.

Quy định hiện hành đã chuyển một phần trách nhiệm tiếp nhận kê khai giá thiết bị y tế về địa phương. Theo Nghị định 148/2025/NĐ-CP, cơ quan tiếp nhận phải rà soát, lựa chọn doanh nghiệp có trụ sở chính trên địa bàn để đưa vào danh sách kê khai giá. Doanh nghiệp thuộc diện kê khai có trách nhiệm gửi văn bản kê khai trong thời gian tối đa 5 ngày làm việc kể từ ngày quyết định giá.

Bộ Y tế đồng thời yêu cầu tăng quản lý hoạt động niêm yết giá. Tổ chức, cá nhân kinh doanh thiết bị y tế phải thực hiện đúng quy định của Luật Giá. Giá công khai phải là giá bán đã bao gồm thuế, phí và lệ phí nếu có, gắn với số lượng hoặc khối lượng hàng hóa.

Bộ Y tế chưa cấp phép làm đẹp bằng tế bào gốc người

Giá phải được đặt ở vị trí rõ ràng, giúp người mua dễ quan sát và nhận biết tại địa điểm kinh doanh, cơ sở bán lẻ, phòng trưng bày, hội chợ, triển lãm cũng như trên trang thông tin điện tử, sàn thương mại điện tử và những hình thức bán hàng khác.

Doanh nghiệp không được bán thiết bị y tế cao hơn giá đã niêm yết. Khi thay đổi giá, đơn vị kinh doanh phải điều chỉnh thông tin công khai tương ứng.

Nghị định 85/2024/NĐ-CP cũng quy định tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thiết bị y tế phải niêm yết giá tại các địa điểm theo Luật Giá hoặc trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Y tế. Danh mục thiết bị, đối tượng và cách thức kê khai thực hiện theo pháp luật về giá.

Quy định này giúp người mua có thêm cơ sở so sánh trước khi quyết định giao dịch, đồng thời tạo dữ liệu để cơ quan chức năng kiểm tra khi xuất hiện chênh lệch giá bất thường.

Phải tách rõ giá thiết bị và chi phí dịch vụ đi kèm

Một nội dung được Bộ Y tế nhấn mạnh liên quan đến thiết bị được bán theo gói. Trên thực tế, một thiết bị y tế có thể đi kèm vận chuyển, lắp đặt, bảo trì, đào tạo sử dụng, vật tư tiêu hao hoặc nhiều dịch vụ khác. Khi các khoản này được gộp chung vào một mức giá, người mua khó xác định đâu là giá thiết bị, đâu là chi phí dịch vụ.

Bộ Y tế yêu cầu tổ chức, cá nhân kinh doanh phải công khai rõ giá thiết bị và từng khoản chi phí đi kèm. Cách công khai này giúp cơ quan quản lý có cơ sở đối chiếu giữa giá kê khai, giá niêm yết và số tiền người mua thực tế phải trả. Với người tiêu dùng, việc tách từng khoản chi phí cũng giúp họ biết chính xác mình đang thanh toán cho sản phẩm và dịch vụ nào.

Theo quy định về kê khai hiện hành, bảng kê khai còn thể hiện giá kỳ liền kề trước, giá kỳ này, mức tăng giảm, tỷ lệ tăng giảm và nguyên nhân điều chỉnh. Giá kê khai là mức giá bán ghi trên hóa đơn sau khi trừ chiết khấu, giảm giá nếu có và bao gồm thuế giá trị gia tăng nếu có.

Như vậy, dữ liệu giá không đơn thuần là một con số được doanh nghiệp công bố. Cơ quan quản lý có thể sử dụng chuỗi dữ liệu này để theo dõi lịch sử điều chỉnh và nhận diện những biến động cần kiểm tra.

Tập trung kiểm tra nơi có dấu hiệu giá bất thường

Bộ Y tế đề nghị cơ quan chuyên môn về y tế tại địa phương chủ trì hoặc phối hợp với cơ quan tài chính, lực lượng quản lý thị trường và các đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch kiểm tra.

Hoạt động kiểm tra tập trung vào doanh nghiệp chưa thực hiện kê khai giá, kê khai chậm hoặc thiếu nội dung theo quy định. Các trường hợp không niêm yết, niêm yết không rõ ràng hoặc đưa thông tin khiến khách hàng dễ nhầm lẫn cũng thuộc nhóm cần kiểm tra.

Cơ quan chức năng sẽ chú ý những trường hợp bán cao hơn giá niêm yết hoặc có dấu hiệu lợi dụng tình trạng khan hiếm hàng hóa để tăng giá bất hợp lý. Khi phát hiện vi phạm, cơ quan chức năng xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý.

Nếu quá trình kiểm tra xuất hiện dấu hiệu vi phạm trong lĩnh vực cạnh tranh, thương mại, thuế, hóa đơn, đấu thầu hoặc lĩnh vực khác, hồ sơ và thông tin liên quan phải được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền xem xét.

Cách quản lý này mở rộng phạm vi giám sát từ câu chuyện giá bán sang cả chuỗi giao dịch. Một mức giá bất thường có thể liên quan đến hóa đơn, thuế, hoạt động phân phối hoặc mua sắm, đấu thầu. Vì vậy, phối hợp dữ liệu giữa các cơ quan có thể giúp phát hiện vấn đề sớm hơn so với việc mỗi đơn vị kiểm tra riêng lẻ.

Chuẩn hóa dữ liệu để quản lý giá trên môi trường số

Một điểm quan trọng trong yêu cầu lần này là việc Bộ Y tế đề nghị các địa phương đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong tiếp nhận, quản lý, tổng hợp và khai thác dữ liệu kê khai giá thiết bị y tế.

Dữ liệu sẽ từng bước được chuẩn hóa để phục vụ kết nối, chia sẻ với cơ sở dữ liệu về giá theo quy định. Đây là thay đổi có ý nghĩa với công tác hậu kiểm. Khi thông tin được lưu trữ theo cấu trúc thống nhất, cơ quan quản lý có thể so sánh giá giữa các thời điểm, doanh nghiệp hoặc nhóm thiết bị thuận lợi hơn, thay vì xử lý nhiều bộ hồ sơ rời rạc.

Nghị định 148/2025/NĐ-CP đã cho phép tiếp nhận kê khai giá qua môi trường mạng, gồm dịch vụ công trực tuyến, phần mềm cơ sở dữ liệu về giá và những hình thức điện tử khác được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Danh sách tổ chức thuộc diện kê khai cũng phải được công khai và gửi Bộ Tài chính để cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về giá.

Thông tư 29/2024/TT-BYT, có hiệu lực từ đầu năm 2025, cũng giao cơ quan chuyên môn của Bộ Y tế phối hợp xây dựng hệ thống công nghệ thông tin phục vụ kê khai giá thiết bị y tế.

Nếu dữ liệu giữa địa phương, ngành y tế và cơ sở dữ liệu quốc gia được kết nối đồng bộ, cơ quan quản lý có thêm công cụ nhận diện mức tăng giá bất thường, đối chiếu lịch sử kê khai và phục vụ thanh tra, kiểm tra.

Với doanh nghiệp, hệ thống số hóa cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về tính nhất quán của thông tin. Giá kê khai, giá niêm yết, hóa đơn và giá thực tế bán cho khách hàng cần khớp với nhau hoặc có căn cứ giải thích rõ ràng khi phát sinh chênh lệch.

Bộ Y tế cũng đề nghị địa phương tiếp nhận và xử lý kịp thời phản ánh của người dân, doanh nghiệp liên quan đến hành vi không kê khai, không niêm yết, bán cao hơn giá niêm yết hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường về giá.

Việc siết quản lý vì thế không chỉ nằm ở tăng số cuộc kiểm tra. Trọng tâm dài hạn là tạo ra dữ liệu giá minh bạch, có thể đối chiếu và chia sẻ giữa các cơ quan quản lý. Khi thông tin về giá được số hóa và cập nhật đầy đủ, khả năng phát hiện bất thường có thể được cải thiện, đồng thời người mua có thêm căn cứ để kiểm tra giá trước khi giao dịch.