 |
| Vụ Mr Pips và Mr Hunter xuất hiện thêm đồng phạm? |
Phiên tòa xét xử đường dây lừa đảo hơn 1.500 tỷ đồng do Phó Đức Nam (Mr Pips) cầm đầu tiếp tục thu hút sự chú ý khi xuất hiện thông tin về những người có thể liên quan nhưng chưa được làm rõ vai trò. Những lời khai của Mr Pips và Lê Khắc Ngọ (Mr Hunter) đặt ra vấn đề liệu mạng lưới đứng sau vụ án còn những mắt xích khác.
Vụ án lừa đảo đầu tư tài chính do Phó Đức Nam, thường được biết đến với biệt danh Mr Pips, cầm đầu đang được TAND TP Hà Nội đưa ra xét xử với quy mô lớn. Theo cáo trạng, đường dây này đã thực hiện 920 vụ lừa đảo, chiếm đoạt hơn 1.568 tỷ đồng của các nhà đầu tư thông qua hệ thống giao dịch chứng khoán và ngoại hối giả mạo.
 |
| Triệt phá đường dây lừa đảo công nghệ cao xuyên biên giới, thu giữ và phong tỏa hơn 5.300 tỷ đồng |
Trong số những người bị đưa ra xét xử có Phó Đức Nam, Lê Khắc Ngọ, Nguyễn Hòa Bình (Shark Bình) cùng nhiều bị cáo từng tham gia vận hành, quản lý, hỗ trợ dòng tiền và tuyển dụng nhân viên cho hệ thống. Tổng cộng 188 người bị truy tố về các tội danh liên quan đến lừa đảo chiếm đoạt tài sản, rửa tiền, chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có và trốn thuế.
Tuy nhiên, khi phiên tòa đi sâu vào phần xét hỏi, vấn đề được quan tâm không còn dừng lại ở quy mô số tiền bị chiếm đoạt hay vai trò của những người đã có tên trong cáo trạng. Thông tin về những cá nhân khác có thể liên quan đến hoạt động của đường dây tiếp tục trở thành nội dung cần được làm rõ.
Về mặt tố tụng, việc một bị cáo khai báo hoặc tố cáo thêm người có liên quan không đồng nghĩa người được nhắc đến đã trở thành đồng phạm. Cơ quan có thẩm quyền phải kiểm tra chứng cứ, xác định hành vi, mức độ nhận thức và sự tham gia của từng cá nhân trước khi có thể đưa ra kết luận về trách nhiệm hình sự.
Điều này càng có ý nghĩa trong một vụ án mà hoạt động lừa đảo được tổ chức thành nhiều bộ phận, từ xây dựng nền tảng giao dịch, tuyển dụng nhân viên, tiếp cận nhà đầu tư đến thu nhận, chuyển dịch và che giấu dòng tiền.
Một trong những nội dung được chú ý tại phiên xét hỏi là lời khai của Phó Đức Nam về phạm vi điều hành các sàn giao dịch. Theo thông tin Báo Nhân Dân đăng tải ngày 31/10, Nam không đồng tình với nội dung cáo trạng xác định bị cáo độc quyền quản lý 36 sàn giao dịch chứng khoán, ngoại hối.
Nam cho rằng có những sàn giao dịch mà bản thân không trực tiếp điều hành, trong đó có GKFX. Bị cáo đề nghị cơ quan tố tụng xác định rõ thời gian thực tế tham gia quản lý từng sàn, qua đó làm rõ trách nhiệm của mình đối với các hoạt động bị cáo buộc là lừa đảo.
Đối với nhóm gần 920 bị hại được đề cập trong vụ án, Nam cho rằng nhân viên kinh doanh và nhân viên chăm sóc khách hàng là những người có thể cung cấp thông tin cụ thể về quá trình tiếp xúc, hướng dẫn nhà đầu tư tham gia giao dịch.
Ở một diễn biến khác, Lê Khắc Ngọ cũng đề nghị Hội đồng xét xử xem xét lại phạm vi trách nhiệm của mình. Theo lời khai, có những bị hại được thống kê trong vụ án nhưng không thuộc nhóm do Ngọ trực tiếp quản lý, đồng thời nhân viên dưới quyền bị cáo không hưởng lợi từ các trường hợp này.
Ngọ còn đề cập đến vai trò của những người phụ trách bộ phận chăm sóc khách hàng qua từng giai đoạn. Theo bị cáo, Bùi Trung Đức từng đảm nhiệm công việc này trong thời gian dài. Sau khi Nam sang Campuchia, bộ phận chăm sóc khách hàng do những người tên Khanh và Khánh phụ trách.
Những thông tin trên cho thấy lời khai tại tòa đang đặt ra yêu cầu phân định cụ thể hơn trách nhiệm giữa các cá nhân trong hệ thống. Tuy nhiên, việc một người được nhắc tên trong lời khai chưa đủ cơ sở xác định người đó thực hiện hành vi phạm tội.
Để làm rõ các nghi vấn, cơ quan tố tụng cần đối chiếu lời khai với dữ liệu giao dịch, tài liệu quản lý, thông tin liên lạc và những chứng cứ khác đã thu thập được trong quá trình điều tra.
Theo cáo trạng, hệ thống do Phó Đức Nam tổ chức hoạt động thông qua nhiều trang web giao dịch được thiết kế có giao diện và tên gọi tương tự các sàn đầu tư quốc tế. Các trang web này liên kết với ứng dụng MT4, MT5 nhưng không thực hiện giao dịch đối ứng với thị trường thế giới như nhà đầu tư tưởng.
Thay vì giao dịch trên thị trường quốc tế, người tham gia thực chất thực hiện các lệnh trên hệ thống do phía tổ chức sàn kiểm soát. Khi khách hàng thua lỗ, số tiền bị mất trở thành khoản thu của phía vận hành hệ thống.
Cáo trạng cũng xác định Nam đã bàn bạc với Lê Khắc Ngọ và Bùi Trung Đức về việc mở rộng mạng lưới tại Việt Nam, sử dụng danh nghĩa các doanh nghiệp tiếp thị, tư vấn đầu tư để tuyển dụng nhân viên, tiếp cận khách hàng và thu hút tiền đầu tư.
Với cách thức tổ chức như vậy, việc xác định đầy đủ những người tham gia điều hành, kiểm soát hệ thống kỹ thuật và quản lý dòng tiền có ý nghĩa quan trọng trong quá trình giải quyết vụ án.
Theo nguyên tắc của pháp luật hình sự, đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm. Vì vậy, không phải mọi cá nhân từng làm việc, cung cấp dịch vụ hoặc có quan hệ giao dịch với hệ thống đều đương nhiên phải chịu trách nhiệm hình sự.
Nếu xuất hiện tài liệu, chứng cứ cho thấy những người khác có hành vi phạm tội chưa được xử lý, cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm xem xét theo quy định của pháp luật. Việc có khởi tố bổ sung, điều tra riêng hay áp dụng biện pháp tố tụng khác hay không phải căn cứ vào chứng cứ và quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng.
Đối với hàng trăm người bị hại, vấn đề này còn liên quan trực tiếp đến việc xác định trách nhiệm bồi thường và khả năng thu hồi tài sản. Làm rõ toàn bộ dòng tiền, người nhận tiền và tài sản có nguồn gốc từ hành vi phạm tội sẽ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các nạn nhân.
Phiên tòa xét xử vụ Mr Pips vì thế tiếp tục được quan tâm, nhất là trước những lời khai đặt ra nghi vấn về phạm vi điều hành của các bị cáo và vai trò của những người khác trong đường dây. Dù vậy, mọi thông tin mới được nêu tại tòa vẫn cần được kiểm chứng trước khi có thể trở thành căn cứ xác định trách nhiệm hình sự.
