 |
| Ông Young Liu, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Foxconn. Ảnh: Nikkei. |
Tập đoàn Foxconn đang mở rộng hoạt động sản xuất linh kiện và hệ thống máy chủ trí tuệ nhân tạo (AI) tại Việt Nam, Đài Loan (Trung Quốc), Mexico và Mỹ nhằm đáp ứng nhu cầu đầu tư ngày càng lớn vào các trung tâm dữ liệu trên toàn cầu. Việc Việt Nam có mặt trong mạng lưới sản xuất này cho thấy vai trò của các cơ sở sản xuất trong nước đang gắn với một trong những lĩnh vực phát triển nhanh của ngành công nghệ, thay vì chỉ tập trung vào các sản phẩm điện tử tiêu dùng truyền thống.
Thông tin được ông Young Liu, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Foxconn, công bố tại sự kiện Ngày Công nghệ Hon Hai tổ chức ở Đài Bắc. Theo lãnh đạo tập đoàn, Foxconn đang mở rộng năng lực sản xuất trên nhiều công đoạn, từ linh kiện, bảng mạch đến những hệ thống hoàn chỉnh phục vụ trung tâm dữ liệu AI.
Máy chủ AI là hệ thống máy tính có năng lực xử lý lớn, được thiết kế để huấn luyện và vận hành các mô hình trí tuệ nhân tạo. Khác với máy chủ thông thường, những hệ thống này thường sử dụng nhiều bộ xử lý đồ họa (GPU), bộ nhớ tốc độ cao, kết nối dữ liệu chuyên dụng và giải pháp làm mát hiệu suất lớn nhằm đáp ứng khối lượng tính toán liên tục.
 |
| Làn sóng dịch chuyển sản xuất điện tử sang Việt Nam: Cơ hội và thách thức |
Khi các doanh nghiệp công nghệ đầu tư vào AI tạo sinh, điện toán đám mây và các ứng dụng xử lý dữ liệu quy mô lớn, nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu cũng gia tăng. Điều này kéo theo nhu cầu đối với nhiều loại thiết bị, từ bảng mạch, dây cáp, đầu nối đến tủ máy chủ, hệ thống cấp điện và làm mát.
Foxconn đang tận dụng xu hướng đó để mở rộng hoạt động sản xuất tại nhiều quốc gia. Theo thông tin được VietnamFinance dẫn lại, tập đoàn hiện có 241 nhà máy sản xuất và văn phòng tại 24 quốc gia, trong đó 56 nhà máy đặt tại khu vực châu Mỹ. Riêng tại Houston, bang Texas của Mỹ, Foxconn có 6 nhà máy đang hoạt động và tiếp tục phát triển năng lực sản xuất phục vụ hạ tầng AI.
Tại Việt Nam, thông tin Foxconn tham gia sản xuất linh kiện và hệ thống máy chủ AI cho thấy các cơ sở sản xuất trong nước đã được đưa vào kế hoạch cung ứng thiết bị phục vụ ngành công nghiệp trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, tập đoàn chưa công bố cụ thể công suất, danh mục sản phẩm được sản xuất tại Việt Nam hoặc giá trị đầu tư bổ sung dành riêng cho hoạt động này.
Đây là điểm cần phân biệt khi đánh giá tác động của kế hoạch mở rộng. Việc một quốc gia tham gia chuỗi sản xuất máy chủ AI chưa đồng nghĩa với việc quốc gia đó đã làm chủ công nghệ thiết kế chip, bộ xử lý hoặc toàn bộ hệ thống máy chủ. Giá trị mà nền kinh tế thu được còn phụ thuộc vào công đoạn sản xuất, tỷ lệ linh kiện nội địa, năng lực kỹ thuật và mức độ tham gia của doanh nghiệp trong nước.
Đối với Việt Nam, sự hiện diện của Foxconn trong lĩnh vực này mở ra khả năng tiếp cận các đơn hàng công nghệ cao hơn, song cơ hội đó chỉ có thể chuyển thành giá trị thực tế khi các doanh nghiệp nội địa đáp ứng được yêu cầu của chuỗi cung ứng quốc tế.
Một trong những thay đổi quan trọng trong chiến lược của Foxconn là mở rộng vai trò từ nhà sản xuất thiết bị điện tử theo hợp đồng sang cung cấp các giải pháp thiết kế, sản xuất và tích hợp hệ thống.
Theo ông Young Liu, Foxconn hiện chiếm khoảng 40% thị phần sản xuất sản phẩm công nghệ theo hợp đồng trên thế giới. Tập đoàn có khả năng cung cấp hơn một nửa số linh kiện và phụ tùng trong một chiếc điện thoại thông minh, đồng thời tham gia nhiều công đoạn của quá trình sản xuất máy chủ AI.
Danh mục sản phẩm dành cho lĩnh vực này bao gồm tủ máy chủ, dây cáp, đầu nối, bo mạch GPU, khay tính toán, khay chuyển mạch, bảng mạch in và hệ thống làm mát bằng chất lỏng. Những cấu phần này giữ vai trò quan trọng trong việc vận hành các trung tâm dữ liệu có mật độ tính toán lớn, nơi thiết bị phải hoạt động liên tục và kiểm soát nhiệt độ nghiêm ngặt.
Việc tham gia nhiều công đoạn giúp Foxconn cung cấp dịch vụ từ thiết kế, kiểm định, sản xuất hàng loạt đến tổ chức mạng lưới cung ứng trên phạm vi toàn cầu. Đây cũng là cơ sở để tập đoàn phát triển quan hệ với những khách hàng công nghệ lớn như Nvidia, Apple, Google, Amazon và Cisco.
Tại sự kiện Ngày Công nghệ Hon Hai, Foxconn giới thiệu khay thiết bị sử dụng công nghệ quang học đồng đóng gói (CPO) Spectrum-X của Nvidia. Công nghệ này đưa các thành phần kết nối quang đến gần chip chuyển mạch hơn, nhằm cải thiện khả năng truyền dữ liệu trong hệ thống tính toán quy mô lớn.
Foxconn cũng trình diễn DSX POD của Nvidia, một hệ thống hạ tầng AI dạng mô-đun có kích thước tương đương container. Theo công bố của tập đoàn, giải pháp có thể rút ngắn thời gian triển khai hạ tầng từ khoảng 6 tháng xuống còn 2 tuần. Đây là tuyên bố về khả năng triển khai của giải pháp, chưa phải kết quả kiểm chứng độc lập tại các dự án cụ thể.
Các sản phẩm trên cho thấy thị trường máy chủ AI đang phát triển theo hướng tích hợp sâu giữa năng lực tính toán, kết nối dữ liệu, cấp điện và làm mát. Với doanh nghiệp sản xuất điện tử, cơ hội không còn giới hạn ở lắp ráp thiết bị hoàn chỉnh mà mở rộng sang nhiều nhóm linh kiện và giải pháp kỹ thuật chuyên biệt.
 |
| Foxconn đưa Việt Nam vào mạng lưới sản xuất máy chủ trí tuệ nhân tạo toàn cầu. Ảnh Nhà máy Foxconn tại Bắc Ninh. |
Việc Foxconn mở rộng hoạt động sản xuất máy chủ AI tại Việt Nam đặt ra một vấn đề lớn hơn câu chuyện thu hút vốn đầu tư nước ngoài: Doanh nghiệp trong nước có thể tham gia vào những công đoạn nào của chuỗi giá trị đang hình thành?
Như vậy trước mắt, cơ hội có thể xuất hiện ở các lĩnh vực sản xuất bảng mạch in, linh kiện cơ khí chính xác, dây cáp, đầu nối, thiết bị điện và giải pháp làm mát. Đây đều là những nhóm sản phẩm nằm trong hệ thống máy chủ AI mà Foxconn đang phát triển. Tuy nhiên, khả năng trở thành nhà cung cấp còn phụ thuộc vào tiêu chuẩn kỹ thuật, năng lực kiểm soát chất lượng, khả năng giao hàng ổn định và yêu cầu bảo mật của từng khách hàng.
Thách thức lớn nằm ở khoảng cách giữa năng lực gia công, lắp ráp với năng lực thiết kế và phát triển sản phẩm. Trong lĩnh vực máy chủ AI, doanh nghiệp tham gia sâu vào khâu thiết kế, kiểm định, tích hợp hệ thống hoặc phát triển công nghệ làm mát có thể đảm nhận những công đoạn khác với nhà cung cấp linh kiện thông thường. Điều này đòi hỏi đầu tư vào đội ngũ kỹ sư, thiết bị đo kiểm, nghiên cứu vật liệu và quy trình sản xuất có độ chính xác cao.
Một yếu tố khác là hạ tầng năng lượng. Trung tâm dữ liệu AI sử dụng lượng điện lớn và yêu cầu hệ thống làm mát hoạt động ổn định. Trong thông cáo ngày 30/10/2026, Foxconn nhấn mạnh việc phối hợp thiết kế hệ thống tính toán, mạng truyền dữ liệu, nguồn điện và làm mát để nâng cao hiệu quả vận hành hạ tầng AI. Tập đoàn cũng giới thiệu giải pháp phân phối điện một chiều 800 V của Nvidia trong mô hình trung tâm dữ liệu trình diễn.
Như vậy đối với Việt Nam, những yêu cầu này cho thấy cơ hội phát triển công nghiệp hỗ trợ AI cần được xem xét đồng thời với năng lực cung ứng điện, đào tạo nhân lực và hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ. Nếu chỉ mở rộng diện tích nhà xưởng mà thiếu khả năng tham gia thiết kế, kiểm định và cung ứng linh kiện có hàm lượng kỹ thuật cao, phần giá trị gia tăng giữ lại trong nước có thể vẫn hạn chế.
Trong khi mở rộng năng lực sản xuất, Foxconn cũng đưa ra triển vọng tích cực đối với nhu cầu hạ tầng AI. Chủ tịch Young Liu dự báo doanh thu tập đoàn sẽ tăng trưởng hai chữ số trong năm 2027 và bác bỏ nhận định cho rằng ngành AI đang hình thành bong bóng đầu tư.
Theo Reuters, các sản phẩm điện toán đám mây và mạng, bao gồm máy chủ AI, đã chiếm 51% doanh thu Foxconn trong quý II/2026. Con số này cho thấy lĩnh vực hạ tầng tính toán đang giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh doanh của tập đoàn.
Tuy nhiên, sự gia tăng nhu cầu cũng tạo sức ép đối với nguồn cung chip nhớ, bảng mạch, thiết bị điện và các thành phần công nghệ chuyên dụng. Khi nhiều doanh nghiệp cùng mở rộng đầu tư trung tâm dữ liệu, khả năng đáp ứng đơn hàng phụ thuộc vào năng lực sản xuất của toàn bộ hệ thống nhà cung cấp.
Foxconn đang tìm cách giải quyết bài toán này bằng cách phát triển mạng lưới sản xuất ở nhiều khu vực và tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp công nghệ. Tập đoàn đã công bố hợp tác với Intel trong phát triển hạ tầng AI thế hệ mới, đồng thời trao đổi với SK Group về các cơ hội liên quan đến máy chủ, trung tâm dữ liệu và giải pháp năng lượng.
Đối với OpenAI, ông Young Liu cho biết hai bên đang xúc tiến một chương trình hợp tác mới liên quan đến phần cứng hạ tầng AI, tiếp nối thỏa thuận năm 2025 về thiết kế và phát triển thiết bị trung tâm dữ liệu. Chi tiết hợp tác mới chưa được công bố.
Dù vậy, triển vọng tăng trưởng của Foxconn không đồng nghĩa mọi doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng đều được hưởng lợi như nhau. Nhu cầu máy chủ AI còn chịu ảnh hưởng từ tốc độ đầu tư trung tâm dữ liệu, hiệu quả thương mại của các dịch vụ AI và chi phí triển khai hạ tầng.
Với Việt Nam, việc được Foxconn đưa vào mạng lưới sản xuất máy chủ AI toàn cầu là tín hiệu tích cực đối với ngành công nghiệp điện tử. Nhưng thước đo quan trọng trong những năm tới sẽ là tỷ lệ tham gia của nhà cung cấp nội địa, số lượng công đoạn kỹ thuật được thực hiện trong nước và khả năng hình thành đội ngũ nhân lực có trình độ cao.
Có thể nhận định, nếu tận dụng được cơ hội này, Việt Nam có thể từng bước mở rộng vai trò từ địa điểm sản xuất thiết bị điện tử sang một mắt xích có giá trị cao hơn trong chuỗi cung ứng hạ tầng trí tuệ nhân tạo. Ngược lại, nếu thiếu sự liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, phần lớn lợi ích về công nghệ và giá trị gia tăng có nguy cơ tiếp tục tập trung ở các khâu ngoài lãnh thổ Việt Nam.
