Ngày 5/8/2026, Nội các Thái Lan thông qua quy chế thành lập Ủy ban chính sách hoạt động kinh doanh trung tâm dữ liệu do một Phó thủ tướng đứng đầu. Ủy ban có nhiệm vụ đề xuất chính sách, tiêu chuẩn và hướng dẫn cấp quốc gia, làm căn cứ để các cơ quan quản lý xét duyệt dự án, cấp phép, ưu đãi đầu tư và cung cấp dịch vụ cho doanh nghiệp trong lĩnh vực này.
Tham gia Ủy ban có Tổng thư ký BOI, cơ quan xúc tiến đầu tư của Thái Lan được thành lập năm 1966. Việc đưa BOI vào cơ cấu cho thấy Thái Lan đang tăng cường phối hợp giữa quản lý nhà nước và xúc tiến đầu tư, thiết lập một đầu mối định hướng hoạt động phát triển trung tâm dữ liệu trên toàn quốc.
Trong thông báo mới nhất, ông Narit Therdsteerasukdi, Tổng thư ký BOI, cho biết cơ quan này đang chuẩn bị rà soát quy trình xét duyệt và siết chặt tiêu chí lựa chọn dự án để phù hợp với định hướng của ủy ban mới. Việc đánh giá sẽ xem xét đồng thời hiệu quả kinh tế, lợi ích quốc gia, mức tiêu thụ điện, nước và tác động đến môi trường, cộng đồng cũng như các ngành kinh tế khác.
 |
| Trung tâm dữ liệu GSA 01 của Gulf Development, doanh nghiệp niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thái Lan (SET), tại tỉnh Samut Prakan. Ảnh: Gulf Development Plc |
Theo ông Narit, Thái Lan không nên chọn giữa hai thái cực là từ chối mọi dự án trung tâm dữ liệu hoặc chấp nhận tất cả mà không kèm điều kiện. Vấn đề cốt lõi là xác định loại trung tâm dữ liệu đất nước cần thu hút, những cam kết nhà đầu tư phải thực hiện và cách xây dựng quy định để bảo đảm lợi ích hài hòa giữa doanh nghiệp, người dân và quốc gia.
Trung tâm dữ liệu trở thành hạ tầng thiết yếu cho chuyển đổi số và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) tại Thái Lan. Tuy nhiên, tốc độ mở rộng lĩnh vực này cũng làm dấy lên lo ngại về mức tiêu thụ điện, nước, tác động môi trường và lợi ích kinh tế thực tế mà mỗi dự án mang lại. Dư luận đặc biệt quan tâm đến nguồn gốc dòng vốn và quốc tịch của các nhà đầu tư.
Theo thông báo của BOI, cơ quan xúc tiến đầu tư Thái Lan đã truy xét đến công ty mẹ hoặc chủ thể nắm quyền kiểm soát cao nhất của từng dự án. Kết quả cho thấy, giai đoạn 2024-2026, Thái Lan phê duyệt ưu đãi đầu tư cho 42 dự án trung tâm dữ liệu, với tổng công suất xử lý (IT Load) 3.400 MW và tổng vốn 750 tỷ baht (khoảng 568.000 tỷ đồng).
Doanh nghiệp Thái Lan chiếm 15 dự án, trong khi 27 dự án còn lại thuộc về các tập đoàn nước ngoài. Trong nhóm này, nhà đầu tư Trung Quốc có 10 dự án, Mỹ 5 dự án, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) 4 dự án, Nhật Bản 2 dự án. Malaysia và Hong Kong mỗi bên có một dự án. Năm dự án còn lại thuộc về các nhà đầu tư đến từ Hong Kong, Singapore, Ấn Độ, Australia và Pháp.
Tính theo cơ cấu trên, doanh nghiệp Thái Lan chiếm khoảng 36% tổng số dự án, nhà đầu tư Trung Quốc chiếm gần 24%. Dòng vốn từ Đông Nam Á ngoài Thái Lan có sự góp mặt của Malaysia và Singapore. BOI cho rằng cơ cấu này phản ánh sự đa dạng về nguồn vốn đầu tư trung tâm dữ liệu tại nước này. Cơ quan cũng cho biết từ tháng 4/2026 đến thời điểm công bố thông báo, chưa nhận thêm hồ sơ xin ưu đãi cho dự án trung tâm dữ liệu mới.
Theo BOI, giới chuyên gia công nghệ toàn cầu xem trung tâm dữ liệu là hạ tầng thiết yếu để cung cấp dịch vụ đám mây (Cloud), xử lý khối lượng dữ liệu lớn với tốc độ cao và lưu trữ trong nước những thông tin cần bảo mật nghiêm ngặt của ngân hàng, bệnh viện, cơ quan an ninh. Hạ tầng này còn phục vụ tài chính số, thương mại trực tuyến, nhà máy thông minh, y tế, dịch vụ công và an ninh mạng. Nhờ đó, doanh nghiệp ở mọi quy mô có thể khai thác Cloud và AI với độ trễ thấp hơn, giảm chi phí truyền dữ liệu quốc tế. Trung tâm dữ liệu cũng góp phần thu hút các nhà đầu tư công nghệ và nhân lực trình độ cao.
Amazon Web Services (AWS) và Google đã đầu tư xây dựng trung tâm dữ liệu, mở vùng dịch vụ đám mây (Cloud Region) tại Thái Lan, đồng thời triển khai các chương trình đào tạo nhân lực địa phương. AWS phối hợp với Viện Công nghệ King Mongkut Ladkrabang (KMITL) mở chương trình thạc sĩ Kỹ thuật trung tâm dữ liệu đầu tiên tại Thái Lan và cấp học bổng cho học viên. Doanh nghiệp cũng triển khai dự án ThaksaAI, giúp hơn 23.000 học sinh tại 50 tỉnh tiếp cận điện toán đám mây và AI tạo sinh.
 |
| Phối cảnh khu công nghệ Chonburi của DayOne, dự kiến trở thành một trong những nền tảng trung tâm dữ liệu lớn nhất Thái Lan. Ảnh: DayOne |
Trong hơn một năm qua, BOI nhiều lần điều chỉnh chính sách đối với các dự án trung tâm dữ liệu, lần lượt bổ sung yêu cầu xác nhận nguồn điện đáp ứng nhu cầu mà không ảnh hưởng đến hoạt động của các ngành khác, chỉ số hiệu quả sử dụng năng lượng (PUE), quản lý nguồn nước, tuyển dụng và đào tạo nhân lực. Trước những diễn biến mới và ý kiến lo ngại trong xã hội, Hội đồng BOI do Phó thủ tướng Ekniti Nitithanprapas làm chủ tịch đã thống nhất rà soát khung đánh giá theo hướng toàn diện, chặt chẽ hơn. BOI đang nghiên cứu ít nhất bốn nhóm vấn đề, cung cấp dữ liệu cho ủy ban chính sách. Định hướng của ủy ban sẽ làm căn cứ để BOI sàng lọc dự án từ trước khi nhà đầu tư nộp hồ sơ xin ưu đãi.
Nhóm tiêu chí thứ nhất tập trung vào lợi ích kinh tế và phát triển nhân lực cho Thái Lan. Nhà đầu tư cần tạo việc làm đòi hỏi tay nghề cao, đào tạo kỹ sư, kỹ thuật viên người Thái, xây dựng trung tâm huấn luyện và tạo điều kiện để nhân sự bản địa đảm nhiệm các vị trí quản lý, kỹ thuật chủ chốt.
Các dự án cũng được khuyến khích sử dụng thiết bị sản xuất trong nước, hỗ trợ nhà cung cấp Thái Lan đạt chứng nhận và tham gia chuỗi cung ứng, đồng thời mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Nhà đầu tư cần xây dựng nhóm nghiên cứu hoặc phòng thí nghiệm tại chỗ, hợp tác với trường đại học trong các lĩnh vực AI, năng lượng, công nghệ làm mát, điện toán đám mây và an ninh mạng. Một yêu cầu khác là tạo điều kiện để doanh nghiệp khởi nghiệp và trường đại học tiếp cận năng lực tính toán, công cụ AI nhằm nâng cao năng suất.
Nhóm tiêu chí thứ hai đánh giá khả năng đáp ứng nhu cầu và bảo đảm an ninh năng lượng, từ công suất phát điện, lưới truyền tải đến hiệu suất sử dụng điện. Nhà đầu tư phải tự chi trả các khoản phát sinh khi xây dựng hạ tầng điện, tránh chuyển chi phí sang những khách hàng sử dụng điện khác.
Hội đồng Chính sách Năng lượng Quốc gia Thái Lan vừa đồng ý xếp trung tâm dữ liệu vào nhóm khách hàng sử dụng điện riêng, áp dụng mức giá cao hơn các nhóm khác để phản ánh đúng chi phí cung ứng và mở rộng lưới điện. Các dự án cũng phải nộp khoản bảo đảm khi xin cấp điện nhằm sàng lọc những nhà đầu tư chưa sẵn sàng triển khai. Bên cạnh đó, nhà chức trách khuyến khích tăng tỷ trọng năng lượng sạch và phát triển mô hình trung tâm dữ liệu xanh.
Nhóm tiêu chí thứ ba tập trung vào quản lý nguồn nước, xem xét nguồn cấp, công nghệ làm mát, khả năng tái sử dụng nước, mức giá nước áp dụng riêng và phương án bảo đảm nguồn cung trong mùa khô. Các dự án phải tính đến nhu cầu của nông nghiệp và người dân địa phương, tránh để hoạt động của trung tâm dữ liệu ảnh hưởng đến sinh hoạt và sản xuất.
Nhóm tiêu chí thứ tư đánh giá tác động môi trường trong suốt vòng đời dự án, từ quy hoạch đô thị, phòng cháy chữa cháy đến kiểm soát nhiệt thải, tiếng ồn và nước thải, đồng thời xem xét ảnh hưởng đối với cộng đồng xung quanh.
Song song với quá trình xây dựng tiêu chí, các cơ quan Thái Lan đang thu thập dữ liệu để lập bản đồ năng lực cung ứng điện trên toàn quốc (Power Map) và bản đồ nguồn nước, thủy lợi (Water Map). Đây sẽ là cơ sở để xác định những khu vực phù hợp cho các dự án trung tâm dữ liệu trong thời gian tới.
| Trước lo ngại các dự án trung tâm dữ liệu chủ yếu nhập khẩu thiết bị, BOI dẫn số liệu cho thấy nhiều tập đoàn công nghệ lớn đã xây dựng cơ sở sản xuất linh kiện tại Thái Lan trong ba năm qua, đưa nước này trở thành một trong những nguồn cung thiết bị quan trọng trên thế giới. Cụ thể, Seagate và Western Digital sản xuất ổ cứng; Inventec chế tạo máy chủ AI; Innolight, Eoptolink và Fabrinet sản xuất bộ thu phát quang tốc độ cao. Hơn 50 nhà sản xuất hàng đầu thế giới đã tham gia lĩnh vực bảng mạch in (PCB), trong khi Delta Electronics cung cấp hệ thống làm mát. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp trong nước sản xuất thiết bị mạng, bộ chuyển mạch và bộ điều khiển điện. |
Chuỗi cung ứng trung tâm dữ liệu tại Thái Lan vẫn trong giai đoạn hình thành. Dù nhiều sản phẩm đã được giao dịch trực tiếp trong nước, một số linh kiện vẫn phải chuyển đến các trung tâm đóng gói, phân phối theo chính sách của công ty mẹ hoặc đưa ra nước ngoài để lắp ráp hoàn chỉnh trước khi quay lại Thái Lan phục vụ lắp đặt. BOI cho biết sẽ thúc đẩy đầu tư vào toàn bộ chuỗi cung ứng, đồng thời tăng tỷ lệ giao dịch thiết bị ngay tại thị trường nội địa.
Tại Malaysia, Cơ quan Phát triển Đầu tư Malaysia (MIDA) tổ chức diễn đàn Data Centre Nexus (DCN) 2026 ngày 14/9/2026 tại Kuala Lumpur, đánh dấu năm thứ hai liên tiếp sự kiện được tổ chức. Với chủ đề thúc đẩy hạ tầng số ứng dụng AI và hệ sinh thái bền vững, diễn đàn quy tụ các doanh nghiệp vận hành trung tâm dữ liệu, công ty công nghệ, cơ quan nhà nước, tổ chức tài chính và nhà cung ứng trong nước để thảo luận về định hướng phát triển tiếp theo của ngành.
 |
| Thứ trưởng Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp Malaysia Sim Tze Tzin phát biểu tại diễn đàn Data Centre Nexus 2026 ở Kuala Lumpur ngày 14/9/2026. Ảnh: MIDA |
Giai đoạn 2021 đến nửa đầu năm 2026, Malaysia thu hút 385,7 tỷ ringgit (khoảng 2,45 triệu tỷ đồng) vốn đầu tư liên quan đến trung tâm dữ liệu. Nhiều tập đoàn như AWS, Microsoft, Google, Bridge Data Centres, DayOne, AirTrunk và Vantage Data Centres đã hiện diện hoặc mở rộng hoạt động tại nước này, tập trung chủ yếu ở vùng Đại Kuala Lumpur và bang Johor.
Thứ trưởng Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp Malaysia Sim Tze Tzin cho rằng quy mô vốn đầu tư càng lớn, định hướng phát triển càng cần chuyển trọng tâm. Thành công trong giai đoạn tiếp theo phải được đánh giá qua giá trị mà công suất trung tâm dữ liệu tạo ra, từ thúc đẩy ứng dụng AI, đổi mới sáng tạo trong nước đến đào tạo nhân lực có tay nghề và tạo việc làm chất lượng cao.
| "Chặng kế tiếp phải đưa chúng ta từ xây công suất sang xây năng lực, từ thu hút đầu tư sang tạo giá trị, từ từng dự án đơn lẻ sang cả một hệ sinh thái", ông Sim Tze Tzin nói. |
Chủ tịch MIDA Tengku Zafrul Tengku Abdul Aziz cho rằng thu hút vốn đầu tư mới chỉ là bước khởi đầu. Thành công cần được đo bằng năng lực phát triển của doanh nghiệp Malaysia, mức độ làm chủ công nghệ trong nước và những cơ hội việc làm lâu dài dành cho người dân.
Theo thông báo của MIDA, hệ sinh thái trung tâm dữ liệu bao gồm nhiều lĩnh vực như kỹ thuật, xây dựng, hệ thống điện, làm mát, viễn thông, an ninh mạng và hậu cần. Đây là những lĩnh vực tạo cơ hội để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Tổng giám đốc MIDA Datuk Sikh Shamsul Ibrahim Sikh Abdul Majid nhấn mạnh Malaysia hướng tới xây dựng một hệ sinh thái trung tâm dữ liệu có năng lực cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững, đồng thời bảo đảm trách nhiệm quản lý tài nguyên năng lượng, nước và đất đai.
Chương trình DCN 2026 tập trung vào bốn trụ cột gồm phát triển hạ tầng số phục vụ AI, xây dựng trung tâm dữ liệu tiết kiệm tài nguyên, tăng cường liên kết với hệ sinh thái công nghiệp trong nước và mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ số cho doanh nghiệp, cộng đồng. Các phiên thảo luận có sự tham gia của đại diện Google, Bridge Data Centres, YTL AI Labs, Tenaga Nasional Berhad, Citi và AmBank Group.
Malaysia đang mở rộng kết nối giữa các doanh nghiệp vận hành trung tâm dữ liệu và nhà cung ứng trong nước. Năm nay, hoạt động kết nối ghi nhận sự tham gia của 14 doanh nghiệp trung tâm dữ liệu và 51 nhà cung ứng nội địa, so với lần lượt 8 và 17 doanh nghiệp tại DCN 2025. Sau một năm, số doanh nghiệp vận hành tham gia tăng 75%, còn số nhà cung ứng tăng gấp ba.
Trong số các đơn vị tham gia có những nhà sản xuất thiết bị chủ chốt như Panasonic, Delta Electronics, Dunham-Bush, Powerwell International, Cipta Industrial cùng các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ như Gading Kencana, Ancom Energy, Northern Solar và Ditrolic Energy. Việc mở rộng kết nối giúp doanh nghiệp Malaysia có thêm cơ hội tham gia chuỗi cung ứng, từ sản xuất thiết bị đến cung cấp dịch vụ cho các dự án trung tâm dữ liệu.
Nhu cầu điện dành cho các trung tâm dữ liệu tại Malaysia được dự báo vượt 5.000 MW vào năm 2035. Trước mức tiêu thụ dự kiến này, chính phủ tăng cường yêu cầu về hiệu quả sử dụng năng lượng và nước thông qua hai chỉ số PUE và WUE, đồng thời thúc đẩy các chương trình phát triển năng lượng tái tạo như CGPP, điện mặt trời quy mô lớn (LSS) và CRESS.
Để điều phối hoạt động đầu tư, Malaysia thành lập Lực lượng đặc nhiệm trung tâm dữ liệu (DCTF), do Bộ Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp cùng Bộ Kỹ thuật số đồng chủ trì. MIDA giữ vai trò đầu mối tiếp nhận hồ sơ dự án trung tâm dữ liệu mới và mở rộng, đồng thời triển khai sáng kiến #InvestLokal nhằm kết nối nhà đầu tư quốc tế với doanh nghiệp Malaysia.
Đặt cạnh nhau, Thái Lan và Malaysia cho thấy xu hướng chuyển từ thu hút vốn đầu tư sang đánh giá giá trị kinh tế mà ngành trung tâm dữ liệu mang lại. Thái Lan tập trung kiểm soát đầu vào bằng cách thành lập ủy ban cấp quốc gia, áp dụng giá điện riêng, yêu cầu nhà đầu tư đặt khoản bảo đảm khi xin cấp điện và lập bản đồ nguồn cung điện, nước trước khi xác định khu vực phát triển dự án. Trong khi đó, Malaysia chú trọng kết nối các mắt xích trong chuỗi giá trị, tập trung đầu mối tiếp nhận hồ sơ tại MIDA và tạo điều kiện để nhà cung ứng trong nước hợp tác trực tiếp với các tập đoàn công nghệ toàn cầu.
 |
| Khu trung tâm dữ liệu JH1 gồm bốn tòa nhà trong Khu Công nghệ Sedenak (STeP) rộng 300 ha tại Kulai, bang Johor, Malaysia. Ảnh: Princeton Digital Group |
Tuy nhiên, hai con số về công suất tại hai thị trường cần được phân biệt rõ về bản chất. Mức 3.400 MW của Thái Lan là tổng công suất xử lý (IT Load) của các dự án đã được phê duyệt ưu đãi đầu tư trong giai đoạn 2024-2026. Trong khi đó, hơn 5.000 MW của Malaysia là nhu cầu điện dự báo dành cho trung tâm dữ liệu vào năm 2035. Hai chỉ số phản ánh những khía cạnh khác nhau nên không thể so sánh trực tiếp.
Thái Lan và Malaysia cùng hướng tới ba mục tiêu trong phát triển trung tâm dữ liệu, gồm bảo đảm nguồn điện, quản lý tài nguyên nước và giữ lại nhiều giá trị kinh tế hơn cho doanh nghiệp, người lao động trong nước. Định hướng này thể hiện qua việc cả hai cùng áp dụng chỉ số hiệu quả sử dụng điện (PUE), triển khai các chương trình đào tạo nhân lực và phát triển chuỗi cung ứng nội địa với sự tham gia của những tập đoàn như AWS, Google và Delta Electronics.
Với các quốc gia đi sau trong khu vực, kinh nghiệm từ hai thị trường cho thấy thu hút được nhà đầu tư mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng hơn là xây dựng chính sách để mỗi MW điện và mỗi mét khối nước phục vụ trung tâm dữ liệu tạo ra giá trị tương xứng, từ đội ngũ kỹ sư có chuyên môn, doanh nghiệp nội địa tham gia sâu vào chuỗi cung ứng đến năng lực làm chủ công nghệ của người dân trong nước.
| "Trung tâm dữ liệu là hạ tầng số thiết yếu của thế giới hiện đại, nhưng mỗi dự án phải bảo đảm chất lượng, mức độ sẵn sàng và trách nhiệm trong sử dụng tài nguyên quốc gia", ông Narit nhấn mạnh. |
Theo ông Narit , BOI sẽ không còn lấy quy mô vốn làm thước đo duy nhất mà chuyển sang đánh giá giá trị mỗi dự án mang lại cho Thái Lan, từ số lượng nhân lực được đào tạo, doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng đến năng lực phát triển AI và cơ hội kinh tế mới. Các cơ quan liên quan cũng phối hợp điều chỉnh chính sách nhằm cân bằng nhu cầu phát triển hạ tầng số với an ninh năng lượng, khả năng cung ứng tài nguyên và lợi ích của người dân. Đây cũng là vấn đề mà nhiều nền kinh tế Đông Nam Á đang phải giải quyết khi thu hút đầu tư trung tâm dữ liệu.
