Tín chỉ Carbon: Cơ hội và thách thức trên đường đổi mới công nghệ xanh của Việt Nam

Từ ngày 1-1-2022, thị trường carbon chính thức ra đời tại Việt Nam theo Luật Bảo vệ Môi trường sửa đổi, đây là bước đi quan trọng của Chính phủ nhằm đạt các mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính, thúc đẩy sự đổi mới công nghệ sạch và tăng cường đóng góp vào nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế về biến đổi khí hậu.

Nghị định 06/2022/NĐ-CP ngày 7-1-2022 của Chính phủ đưa ra quy định triển khai sàn giao dịch tín chỉ carbon từ năm 2028, là một bước tiến xa hơn trong việc điều chỉnh thị trường. Hiện tại, Việt Nam tập trung vào hai cơ chế chính là Cơ chế phát triển sạch (CDM - Clean Development Mechanism) và Cơ chế tín dụng chung (JCM - Joint Credit Mechanism) để giảm phát thải và hợp tác với các quốc gia khác.

Tạo ra và bán tín chỉ carbon không chỉ mang lại nguồn thu nhập mà còn giúp bù đắp chi phí đầu tư vào công nghệ xanh, đồng thời tăng cường uy tín và hình ảnh của doanh nghiệp. Điều này cũng thúc đẩy sự nghiên cứu và sáng tạo, bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học trong khu vực.

Trên thực tế, Việt Nam, với lợi thế về nguồn lực thiên nhiên, đang thu hút sự quan tâm lớn từ các nhóm tín dụng. Ví dụ, Tập đoàn Meta đang tìm mua 6,75 triệu tín chỉ carbon để đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0. Đấu giá kỷ lục ở Nairobi cũng là minh chứng cho sự cạnh tranh giữa các công ty Ả Rập Xê Út để mua hai triệu tín chỉ carbon từ các dự án trồng rừng và sử dụng nhiên liệu sạch.

Việc sớm thiết lập sàn giao dịch tín chỉ carbon là cực kỳ quan trọng, đặc biệt khi các doanh nghiệp Việt Nam không chỉ cung cấp tín chỉ mà còn có nhu cầu mua. Điều này đặc biệt cần thiết cho việc giảm dấu ấn carbon của các doanh nghiệp trong nước, giúp họ dễ dàng xuất khẩu sản phẩm của mình.

Thị trường tín chỉ carbon ở Việt Nam đang trở nên sôi động khi các địa phương, tổ chức và doanh nghiệp đều đang chú ý, xây dựng chiến lược, đăng ký quota và tìm kiếm đối tác hoặc khách hàng. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo rằng tín chỉ carbon là một loại hàng hóa, do đó có nguy cơ bị mua bán không cân nhắc với số lượng quá lớn. Điều này có thể dẫn đến việc phải mua lại với giá cao gấp nhiều lần khi cần sử dụng tín chỉ carbon để xuất khẩu sản phẩm hoặc dịch vụ. Tóm lại, tín chỉ carbon không phải là một ưu đãi và thị trường carbon sẽ trở thành một trận chiến thực sự.