 Khuyến nghị cho hộ kinh doanh về Nghị định 70/2025/ND-CP |
 Hộ kinh doanh 'chạy đua' trước Nghị định 70 của Chính phủ |
 Hoá đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền: Giải pháp chống thất thu thuế |
Nhiều hộ kinh doanh tại Việt Nam đang chuẩn bị cho Nghị định 70/2025/ND-CP có hiệu lực từ ngày 1/6/2025. Quy định yêu cầu tất cả hộ khoán có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm và các cơ sở kinh doanh dịch vụ phải sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều người vẫn giữ tâm lý "nước đến chân mới nhảy", chờ cán bộ thuế xuống nhắc nhở. Việc chủ động chuẩn bị sẽ giúp các hộ kinh doanh tránh được những rủi ro pháp lý và tận dụng các chính sách hỗ trợ.
 |
| Ảnh: baochinhphu |
Nghị định 70/2025/ND-CP được ban hành để giải quyết những bất cập trong quản lý thuế hiện tại. Hệ thống thuế khoán truyền thống có nhiều hạn chế: cơ quan thuế khó kiểm tra doanh thu thực tế, dẫn đến thất thu ngân sách và tạo sự cạnh tranh thiếu công bằng giữa các hộ kinh doanh.
Nghị định yêu cầu các nhóm đối tượng sau bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền:
Hộ khoán có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm (tương đương 83,3 triệu đồng/tháng) chiếm tỷ lệ lớn trong nhóm chịu tác động. Các cơ sở kinh doanh như nhà hàng, quán ăn, khách sạn, xe khách, karaoke cũng phải tuân thủ bất kể quy mô.
Quy định này đặc biệt tập trung vào những lĩnh vực có giao dịch tiền mặt nhiều và khó kiểm soát. Thay vì dựa vào khai báo tự nguyện như trước, hệ thống mới sẽ ghi nhận doanh thu theo thời gian thực, giúp cơ quan thuế có dữ liệu chính xác để quản lý.
Ông Nguyễn Văn Phong, chuyên gia thuế tại Hiệp hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam, giải thích: "Phương thức thuế khoán dựa vào ước tính và ít kiểm tra thực tế. Điều này tạo ra khoảng cách lớn giữa doanh thu thực và doanh thu khai báo, ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách".
Cuộc khảo sát nhanh của phóng viên tại các chợ truyền thống cho thấy nhiều tiểu thương vẫn chưa nắm rõ quy định mới. Anh Lộc, người kinh doanh tại chợ đầu mới Hà Đông, chia sẻ: "Tuổi tác lớn rồi thì việc học sử dụng công nghệ cũng khó. Chúng tôi biết chính sách này nhưng cũng chưa làm gì, chờ khi nào bên thuế xuống thì tính sau".
Chi phí ban đầu là mối quan tâm hàng đầu. Để tuân thủ quy định, hộ kinh doanh cần đầu tư thiết bị như điện thoại thông minh, máy tính bảng, máy POS hoặc hệ thống máy tính tiền chuyên dụng có kết nối Internet. Chi phí này dao động từ 3-15 triệu đồng tùy theo quy mô.
Đặc biệt khó khăn với những hộ kinh doanh di động như bán hàng rong, xe đẩy bánh mì, nước mía. Việc thiết lập hệ thống ổn định tại các vị trí thường xuyên thay đổi trở thành thách thức kỹ thuật không nhỏ.
Tuy nhiên, lo ngại sâu xa nhất vẫn là việc "lộ" doanh thu thực. Trong quá khứ, ngành thuế khó kiểm tra được thực tế doanh thu của các hộ khoán. Việc áp dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền tự động gửi dữ liệu về cơ quan thuế đồng nghĩa với việc cơ quan này sẽ có cơ sở để truy thu nếu phát hiện dấu hiệu trốn thuế trong quá khứ.
Nhận thức được những khó khăn này, Chính phủ và cơ quan thuế đã triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ cụ thể. Hạn chót đăng ký sử dụng hóa đơn từ máy tính tiền là 30/5/2025, tuy nhiên quá trình hỗ trợ kỹ thuật vẫn tiếp tục.
Các cơ quan thuế địa phương tổ chức hội thảo, tập huấn tại từng khu vực. Tổ công tác phối hợp với Hiệp hội Tư vấn thuế, đại lý thuế, doanh nghiệp cung cấp phần mềm hỗ trợ kỹ thuật tận nơi.
Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp công nghệ như KiotViet, VNPT, Viettel, VNPay, Mobifone, FPT đã tham gia cung cấp giải pháp, thậm chí miễn phí phần mềm và chữ ký số cho hộ kinh doanh. Ông Nguyễn Trung Tin, đại diện KiotViet, cho biết: "Công ty đã tiên phong triển khai miễn phí toàn bộ phần mềm hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền và chữ ký số tích hợp cho hơn 300.000 khách hàng hộ kinh doanh nhỏ".
Những hộ kinh doanh còn trì hoãn cần hiểu rõ hậu quả pháp lý. Theo Nghị định 125/2020/ND-CP, việc thực hiện chậm hoặc thiếu tuân thủ có thể bị phạt hành chính lên đến 10 triệu đồng.
Nghiêm trọng hơn, cơ quan thuế có quyền khóa mã số thuế, khiến hộ kinh doanh phải ngừng hoạt động hợp pháp. Điều này đồng nghĩa với việc bị loại khỏi hệ thống kinh tế chính thức, khó tiếp cận vốn vay ưu đãi, hợp tác với các sàn thương mại điện tử.
Quy định mới mang lại những lợi ích cụ thể cho hộ kinh doanh khi họ thích ứng thành công. Việc có chứng từ tài chính minh bạch giúp các hộ dễ dàng tiếp cận vốn vay ưu đãi từ ngân hàng và các chương trình hỗ trợ của nhà nước.
Môi trường kinh doanh trở nên công bằng hơn khi tất cả đều áp dụng cùng quy tắc. Những hộ tuân thủ thuế trước đây sẽ thấy lợi thế cạnh tranh rõ rệt so với những hộ từng khai báo doanh thu thấp hơn thực tế.
Theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM), việc minh bạch hóa doanh thu có thể tăng thu ngân sách nhà nước 15-20%. Nguồn thu này được sử dụng cho các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, đầu tư hạ tầng và phúc lợi xã hội.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy xu hướng này là phù hợp. Các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore đã áp dụng thành công hệ thống hóa đơn điện tử, tạo nền tảng vững chắc cho nền kinh tế số phát triển.
Thứ nhất, hộ kinh doanh cần chủ động tìm hiểu thông tin chi tiết về Nghị định 70/2025/ND-CP thay vì chờ đợi hoặc trì hoãn. Việc nắm rõ quy định giúp họ chuẩn bị tốt hơn và tránh vi phạm.
Thứ hai, liên hệ sớm với cơ quan thuế địa phương hoặc các doanh nghiệp cung cấp giải pháp hóa đơn điện tử để được tư vấn kỹ thuật miễn phí. Nhiều doanh nghiệp công nghệ đang hỗ trợ tích cực trong giai đoạn chuyển đổi này.
Thứ ba, coi việc chuyển đổi số như một đầu tư dài hạn cho sự phát triển bền vững. Thay vì chỉ nhìn nhận đây là nghĩa vụ pháp lý, hộ kinh doanh nên hiểu đây là cơ hội để hiện đại hóa hoạt động, nâng cao uy tín và mở rộng thị trường.
Thứ tư, tận dụng các chương trình hỗ trợ miễn phí từ nhà nước và doanh nghiệp. Việc đăng ký sớm sẽ giúp được ưu tiên hỗ trợ kỹ thuật và tránh tình trạng quá tải gần hạn chót.
Thứ năm, xây dựng kế hoạch tài chính rõ ràng để thích ứng với môi trường kinh doanh minh bạch mới. Điều này bao gồm việc tối ưu hóa chi phí, tăng hiệu quả hoạt động và tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ thuế.
Thứ sáu, tham gia các khóa đào tạo về sử dụng công nghệ và quản lý tài chính. Nhiều tổ chức, hiệp hội ngành nghề đang tổ chức các lớp học miễn phí để hỗ trợ tiểu thương.
Thứ bảy, thay đổi tư duy từ "né tránh" sang "thích ứng tích cực". Như một chuyên gia kinh tế nhận định: "Kẻ mạnh trong thời đại mới chứ là người thích ứng nhanh với luật chơi mới, chứ quá là người giỏi trốn thuế".
Nghị định 70/2025/ND-CP phản ánh sự phát triển tự nhiên của hệ thống quản lý thuế trong bối cảnh công nghệ số phát triển. Quy định này giúp cân bằng lợi ích giữa nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng thông qua việc minh bạch hoá giao dịch.
Thành công trong việc thực hiện quy định phụ thuộc vào sự chuẩn bị chủ động của các hộ kinh doanh và sự hỗ trợ kịp thời từ cơ quan thuế, doanh nghiệp công nghệ. Những hộ thích ứng sớm sẽ có lợi thế trong việc tiếp cận các chính sách hỗ trợ và phát triển bền vững.
Thay vì coi đây chỉ là nghĩa vụ pháp lý, các hộ kinh doanh nên hiểu rằng việc áp dụng hóa đơn điện tử là điều kiện cần thiết để tham gia đầy đủ vào nền kinh tế hiện đại, nơi mà minh bạch và hiệu quả là những yếu tố quyết định sự thành công.
