Báo động sức khỏe người cao tuổi Việt Nam: 87,7% mắc bệnh mạn tính, khẩu phần ăn mất cân đối

Ngày 27/11, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học “Thực trạng dinh dưỡng, sức khỏe người cao tuổi ở một số thành phố lớn và đề xuất một số giải pháp”.

Hội thảo nhằm công bố những kết quả nghiên cứu mới nhất do Viện Y học ứng dung Việt Nam triển khai tại một số thành phố lớn về tình trạng dinh dưỡng và sức khoẻ của người cao tuổi. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, khuyến nghị định hướng chiến lược và giải pháp can thiệp nhằm tăng cường năng lực hệ thống chăm sóc sức khỏe, thích ứng hiệu quả với xu hướng già hóa dân số đang diễn ra với tốc độ nhanh tại Việt Nam.

PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên – Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam phát biểu tại hội thảo.

Hội thảo được sự chủ trì bởi PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên – Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam, cùng với tham luận của nhiều chuyên gia, giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ đầu ngành trong lĩnh vực y học, lão khoa, dinh dưỡng và y tế công cộng.

Nghiên cứu do Viện Y học ứng dụng Việt Nam thực hiện trên địa bàn Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh năm 2025 chỉ ra một thực trạng đáng báo động về tình trạng dinh dưỡng, sức khỏe người cao tuổi (NCT), bao gồm thừa cân béo phì và các bệnh mạn tính. Cụ thể, tỷ lệ béo phì ở NCT được khảo sát tại hai thành phố này lên tới 33,2%.

Bên cạnh đó, 87,7% NCT tham gia khảo sát mắc ít nhất một bệnh mạn tính, và trung bình mỗi người phải đối mặt với từ hai bệnh lý mạn tính trở lên, trong đó phổ biến nhất là tăng huyết áp, tình trạng Cholesterol máu cao và các bệnh xương khớp.

Về dinh dưỡng, kết quả nghiên cứu phản ánh sự mất cân bằng trong khẩu phần ăn của NCT. Một tỷ lệ đáng chú ý tại những NCT được khảo sát, chỉ 25% số NCT được khảo sát ăn đủ 5 nhóm thực phẩm và khoảng 40% sử dụng thực phẩm giàu canxi và protein giá trị sinh học cao như sữa và các chế phẩm sữa. Trong khi đó, thói quen tiêu thụ thực phẩm chứa nhiều yếu tố nguy cơ với sức khỏe (nhiều muối, chiên rán, giàu đường đơn) khá phổ biến, với tỷ lệ lên tới 40-60%. Đây là những yếu tố tác động tiêu cực trực tiếp đến việc kiểm soát các bệnh lý chuyển hóa.

Toàn cảnh hội thảo.

Trong những năm vừa qua, ngành y tế đã nhiều hoạt động nhằm nâng cao chất lượng công tác chăm sóc sức khỏe NCT. Đáng chú ý là hoạt động khám sức khỏe định kỳ tại trạm y tế được triển khai tại tất cả các trạm y tế xã/phường, nhằm kiểm soát và quản lý bệnh mạn tính của NCT ngay tại y tế cơ sở. Cùng với đó, nhiều chương trình truyền thông – giáo dục sức khỏe cho NCT được đẩy mạnh thường xuyên tại địa phương. Tuy nhiên, các hoạt động chăm sóc sức khỏe cho NCT tại địa phương vẫn còn tồn tại một số bất cập, chưa đáp ứng được nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi, nhiều hoạt động mang tính hình thức.

Từ các kết quả nghiên cứu, tại Hội thảo, các chuyên gia y tế đã thảo luận, thống nhất kiến nghị các định hướng chính sách và giải pháp đồng bộ, bao gồm: tăng cường ban hành các thông tư, hướng dẫn chuyên môn chi tiết và đồng bộ về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; phát triển mạng lưới y tế lão khoa đa tầng, đẩy mạnh vai trò của các Trung tâm kiểm soát bệnh tật (CDC) tuyến tỉnh trong chăm sóc sức khoẻ và phòng ngừa các bệnh mãn tính ở người cao tuổi.

Song song với đó, cần tăng cường đào tạo nhân lực, đưa nội dung chăm sóc sức khỏe người cao tuổi vào chương trình giáo dục y khoa chính quy và các khóa tập huấn ngắn hạn tại các cơ sở đào tạo y khoa, điều dưỡng và công tác xã hội; tăng cường hợp tác giữa ngành y tế, an sinh xã hội, nghiên cứu khoa học trong xây dựng khung chính sách tổng thể về già hóa dân số, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; đầu tư cơ sở vật chất cho tuyến y tế cơ sở (trạm y tế xã/phường).