Thúc đẩy thực hành ESG bằng công nghệ dữ liệu

Đó là khẳng định của Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà tại Hội thảo “Thực thi ESG bằng khoa học công nghệ - Từ nhận thức đến hành động” được báo Dân Trí tổ chức mới đây, tại Hà Nội.

Thước đo năng lực quản trị quốc gia

Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà cho biết, từ góc độ quản lý Nhà nước, Bộ Nội vụ nhận thức rõ rằng thúc đẩy phát triển bền vững không thể tách rời cải cách hành chính, hiện đại hóa nền công vụ và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. ESG, xét đến cùng, không chỉ là tiêu chuẩn của doanh nghiệp mà còn là thước đo năng lực quản trị quốc gia, năng lực điều hành và trách nhiệm xã hội của bộ máy công quyền.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà phát biểu tại hội thảo.

Về chủ đề của Hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà cho rằng việc lựa chọn chủ đề năm nay - “Khoa học, công nghệ và động lực phát triển bền vững” - thể hiện tầm nhìn chiến lược, đồng thời bắt kịp xu thế chuyển đổi toàn cầu và phù hợp với định hướng phát triển của đất nước. Chủ đề cũng gắn chặt với những vấn đề mang tính thời sự trong đời sống kinh tế, chính trị, an ninh, quốc phòng và xã hội.

ESG đang trở thành chuẩn mực bắt buộc trên phạm vi toàn cầu. Cơ chế CBAM của châu Âu yêu cầu doanh nghiệp xuất khẩu phải chứng minh phát thải carbon; các tập đoàn đa quốc gia đòi hỏi nhà cung cấp tại Việt Nam cung cấp dữ liệu đầy đủ về môi trường, lao động và minh bạch quản trị; các ngân hàng và tổ chức tài chính triển khai mạnh mẽ tín dụng xanh, trong khi các hiệp định lớn như CPTPP, EVFTA hay RCEP đều đặt ra tiêu chuẩn lao động - môi trường ở mức cao.

Tại Hội thảo, GS.TS Mạc Quốc Anh - Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội, Viện trưởng Viện Kinh tế và Phát triển Doanh nghiệp cũng nhấn mạnh, ESG đang trở thành yêu cầu mang tính sống còn với doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là khối doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME).

Toàn cảnh hội thảo.

Hiện 98,5% doanh nghiệp Việt Nam là SME, mới chỉ khoảng 15% bắt đầu tiếp cận ESG. Rào cản lớn nhất theo ông không nằm ở nhận thức mà ở nguồn lực hạn chế: thiếu tài chính, thiếu nhân sự chuyên môn và thiếu công cụ công nghệ để thực thi.

Ông Mạc Quốc Anh nhận định: “Doanh nghiệp không làm ESG thì mất cơ hội, không thể tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Ngược lại, doanh nghiệp đi sớm – làm sớm – chuẩn hóa sớm sẽ nắm lợi thế lớn về thị trường, thương hiệu và vốn”.

Thúc đẩy áp dụng ESG bằng giải pháp dữ liệu số

Ông Phạm Tuấn Anh - Tổng biên tập Báo Dân Trí cho biết, Hội thảo “Thực thi ESG bằng khoa học công nghệ - Từ nhận thức đến hành động” tiếp tục khẳng định thông điệp xuyên suốt của Diễn đàn ESG Việt Nam 2025: ESG không thể tồn tại nếu thiếu khoa học công nghệ và dữ liệu. Khoa học công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành hành động cụ thể, tạo ra giá trị thực tế cho xã hội, môi trường và con người.

Nhà báo Phạm Tuấn Anh - Tổng biên tập báo Dân trí phát biểu tại Hội thảo.

Tại Hội thảo, các chuyên gia nhận định, một trong những “nút thắt” lớn nhất mà doanh nghiệp đang gặp phải là vấn đề tiếp cận vốn, cùng đó là công nghệ và chuẩn ESG. Khối doanh nghiệp SME càng gặp khó trong tiếp cận công nghệ sạch và hiện đại do chi phí đầu tư cao và thiếu dữ liệu thông tin về các giải pháp phù hợp.

Theo TS Hà Huy Ngọc - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chính sách, Chiến lược Kinh tế địa phương và Lãnh thổ (Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới), ngoài rào cản chi phí tuân thủ, đầu tiên và lớn nhất, việc thiếu dữ liệu số là rào cản tiếp theo. Doanh nghiệp không có phần mềm quản lý phát thải, không thể cung cấp dữ liệu phục vụ chuỗi cung ứng cho các tập đoàn lớn đang yêu cầu minh bạch hóa toàn bộ vòng đời sản phẩm.

TS Hà Huy Ngọc đề xuất giải pháp - một bộ dữ liệu đầy đủ trong quá trình thực hiện chuyển đổi ESG là rất cần thiết. Yếu tố quan trọng nhất cho chuyển đổi ESG hiện nay là dữ liệu: Dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất dùng chung.

Các diễn giả thảo luận tại Hội thảo.

GS.TS Mạc Quốc Anh - Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội, Viện trưởng Viện Kinh tế và Phát triển Doanh nghiệp nêu ý kiến về xây dựng kho dữ liệu của doanh nghiệp tham gia diễn đàn cũng như có thể tiến tới đóng gói, đào tạo, rèn luyện để các doanh nghiệp cùng học hỏi.

Từ thực tiễn áp dụng công nghệ dữ liệu tại Tập đoàn PVN, bà Đỗ Thị Thu Phương - Phó trưởng Ban An toàn Môi trường và Phát triển bền vững cho biết, PVN đang sử dụng các giải pháp công nghệ để giải quyết những điểm nghẽn trong thu thập - chuẩn hóa dữ liệu ESG, hướng tới giám sát và đo lường phát thải, an toàn theo dữ liệu thực; từ đó dự báo và đưa ra quyết định điều chỉnh chiến lược, sản xuất kinh doanh kịp thời.

Tổng kết Hội thảo, ông Phạm Tuấn Anh nhận định: “Từ phiên tham luận đến thảo luận, chúng ta có thể rút ra điểm nhấn quan trọng: ESG đang bước sang giai đoạn hành động hóa, nơi dữ liệu không chỉ để báo cáo mà trở thành công cụ điều hành, ra quyết định và đánh giá hiệu quả”.