Chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh là nhiệm vụ quan trọng
Ngày 25/8, Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế tổ chức Lễ ra mắt Chương trình truyền thông cộng đồng về chăm sóc sức khỏe phụ nữ tiền mãn kiinh, mãn kinh với chủ đề “Lắng nghe nội tiết tố nữ”.
Chương trình hướng tới nâng cao nhận thức về những thay đổi sức khỏe ở phụ nữ giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh, đồng thời khuyến khích phụ nữ chủ động chăm sóc, phòng ngừa và điều trị các vấn đề sức khỏe khi cần thiết.
Phát biểu tại sự kiện, ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em Bộ Y tế cho biết, Việt Nam hiện có hơn 13 triệu phụ nữ trong độ tuổi mãn kinh. Nếu tính cả nhóm phụ nữ từ khoảng 35 tuổi, khi bắt đầu xuất hiện những thay đổi về nội tiết tố, con số này có thể lên tới 25-26 triệu người.
 |
| Ông Đinh Anh Tuấn - Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em phát biểu tại sự kiện. |
Theo ông Đinh Anh Tuấn, giai đoạn tuổi 35, nhiều phụ nữ đang giữ vai trò quan trọng trong gia đình, cơ quan và xã hội. Tuy nhiên, những thay đổi nội tiết tố trong thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh có thể gây nhiều ảnh hưởng cả về thể chất lẫn tinh thần. Các biểu hiện thường gặp gồm rối loạn vận mạch, rối loạn giấc ngủ, thay đổi tâm lý; về lâu dài có thể đối mặt với nguy cơ loãng xương, giảm khối lượng cơ, thay đổi mô mỡ, suy giảm collagen và các vấn đề tim mạch. Những thay đổi này cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần, đời sống tình dục và hạnh phúc gia đình.
Ông Đinh Anh Tuấn đồng thời cho biết, mục tiêu của chăm sóc sức khỏe hiện nay không chỉ là phòng bệnh, kéo dài tuổi thọ mà còn phải giúp người dân sống khỏe, sống vui và nâng cao chất lượng cuộc sống, đặc biệt đối với phụ nữ ở giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh.
“Việc dự phòng có thể bắt đầu từ chế độ ăn uống hợp lý, tăng cường vận động thể chất, duy trì đời sống tinh thần tích cực và bổ sung các dưỡng chất cần thiết như canxi, vitamin D” - ông Đinh Anh Tuấn cho biết.
Nâng cao nhận thức, khuyến khích phụ nữ chủ động chăm sóc sức khỏe
GS.TS. Trần Thị Phương Mai, Chủ tịch Hội Chăm sóc sức khỏe phụ nữ mãn kinh Việt Nam nhận định, mãn kinh thường được nhìn nhận như dấu mốc chấm dứt khả năng sinh sản. Dưới góc nhìn y học hiện đại, mãn kinh kéo theo suy giảm estrogen, tác động đến nhiều cơ quan trong cơ thể. Sau mãn kinh, phụ nữ có nguy cơ gia tăng các vấn đề tim mạch, rối loạn chuyển hóa, mất xương và một số thay đổi về giấc ngủ, tâm lý, nhận thức.
 |
| Lễ ra mắt Chương trình truyền thông cộng đồng chăm sóc sức khỏe phụ nữ với Chủ đề "Lắng nghe nội tiết tố nữ. |
Khoảng 80% phụ nữ trải qua các triệu chứng vận mạch ở tuổi mãn kinh, trong đó từ 20%-30% có triệu chứng mức độ trung bình đến nặng; thời gian xuất hiện triệu chứng vận mạch có thể kéo dài trung bình khoảng 7,4 năm. Khoảng 50-84% phụ nữ sau mãn kinh gặp hội chứng niệu sinh dục, có thể gây khô âm đạo, đau khi quan hệ tình dục, khó chịu vùng sinh dục và nhiễm khuẩn tiết niệu tái phát; chỉ khoảng 20%-25% được điều trị. Bên cạnh đó, hệ xương cũng chịu ảnh hưởng rõ rệt; trong 5-7 năm đầu sau mãn kinh, tốc độ mất khối lượng xương có thể tăng lên khoảng 1,5%-2%/năm, gia tăng nguy cơ loãng xương và gãy xương. Cùng với đó, nguy cơ mắc bệnh tim mạch tăng lên cùng với những thay đổi về chuyển hóa, huyết áp, mỡ máu và phân bố mỡ trong cơ thể sau mãn kinh.
“Vì vậy mục tiêu của quản lý mãn kinh không nên chỉ dừng ở việc giảm những triệu chứng trước mắt mà cần hướng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống lâu dài” - GS.TS. Trần Thị Phương Mai nhấn mạnh.
Cũng theo GS.TS. Trần Thị Phương Mai, liệu pháp hormone mãn kinh là một trong những phương pháp hiệu quả nhất để điều trị các triệu chứng vận mạch và hội chứng niệu sinh dục, đồng thời giúp bảo vệ xương ở những phụ nữ phù hợp. Ngay sau khi mãn kinh là giai đoạn cửa sổ để bổ sung nội tiết tố. Khoảng 10 năm sau đó (trên 60 tuổi), khuyến cáo đưa ra không sử dụng nội tiết tố.
 |
| GS.TS Trần Thị Phương Mai, Chủ tịch Hội Chăm sóc sức khỏe phụ nữ mãn kinh Việt Nam phát biểu tại sự kiện. |
TS.BS. Đào Thị Hoa, Bệnh viện Phụ sản Trung ương chia sẻ, phụ nữ bước vào giai đoạn tiền mãn kinh cần chủ động thay đổi những thói quen sinh hoạt theo hướng lành mạnh. Trong đó, cần duy trì tập thể dục thường xuyên như đi bộ, yoga; giảm cân; tránh hút thuốc lá, hạn chế muối và rượu; tham gia các hoạt động xã hội, giữ tinh thần thoải mái. Chế độ ăn uống cũng cần được chú trọng, với trái cây và rau mỗi ngày, ngũ cốc nguyên hạt, cá và ít chất béo. TS.BS. Đào Thị Hoa cũng đặc biệt nhấn mạnh, mục tiêu của điều trị các rối loạn tiền mãn kinh không phải để trẻ hơn, mà hướng tới việc cải thiện sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
Các chuyên gia cũng đưa ra lời khuyên, mãn kinh là một quá trình sinh lý tự nhiên, không phải bệnh cần “chữa khỏi”. Dù vậy, không nên bị xem nhẹ những triệu chứng kéo dài hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt, công việc và đời sống gia đình. Quyết định điều trị cần được đưa ra trên cơ sở trao đổi giữa bác sĩ và cá nhân; không nên tự mua hoặc sử dụng hormone kéo dài chỉ vì nghe người khác có hiệu quả, cũng không nên tự ý dùng thực phẩm bổ sung thay thế điều trị y khoa.
“Không quy mọi vấn đề của tuổi trung niên, tiền mãn kinh, mãn kinh là do nội tiết, do thiếu hụt nội tiết. Cần đánh giá toàn diện, phòng sớm và điều trị khi có thể và có chỉ định về y khoa”, TS.BS. Đào Thị Hoa nhấn mạnh.
