Chuyển đổi số mở ra cho phụ nữ cơ hội tiếp cận tri thức, mở rộng thị trường lao động, phát triển doanh nghiệp số, khởi nghiệp sáng tạo và tham gia mạnh mẽ hơn vào các lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật và quản trị dữ liệu – những lĩnh vực vốn trước đây có ít sự hiện diện của phụ nữ. Công nghệ số cũng hỗ trợ phụ nữ nâng cao mức độ linh hoạt trong cân bằng công việc - gia đình và tăng cường sự tham gia vào đời sống chính trị, xã hội.
Theo PGS.TS. Trần Quang Tiến - Trưởng ban tổ chức Hội thảo, Hệ thống pháp luật của Việt Nam hiện đã ban hành nhiều văn bản quan trọng liên quan đến chuyển đổi số và bình đẳng giới, tạo nền tảng pháp lý để thúc đẩy quyền tiếp cận, tham gia và hưởng lợi của phụ nữ trong kỷ nguyên số.
 |
| Hội thảo khoa học quốc gia “Phụ nữ trong thời đại chuyển đổi số và cách mạng công nghiệp lần thứ 4: Vai trò, cơ hội và rào cản pháp lý”. |
Những văn bản quan trọng thời gian gần đây về chuyển đổi số và công nghệ có thể bao gồm: Quyết định 749/QĐ-TTg (2020) - Phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030; Quyết định 127/QĐ-TTg (2021) - Phê duyệt Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo đến năm 2030; Luật An ninh mạng (2018) - Quy định đảm bảo an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội trên không gian mạng; Nghị định 13/2023/NĐ-CP - Quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân và đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về “Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia” thực sự là trụ cột, cùng với các nghị quyết, chương trình hành động của Quốc hội, Chính phủ và các bộ ngành đang tạo ra một động lực mới, quyết tâm hành động mạnh mẽ trong khoa học, công nghệ, nhất là chuyển đổi số.
Tuy nhiên, trong thực tiễn, phụ nữ đang đối mặt với một số rào cản pháp lý lớn trong kỷ nguyên số: thứ nhất, các chương trình chuyển đổi số quốc gia hay địa phương còn chưa có chỉ tiêu, giải pháp cụ thể nhằm thu hẹp khoảng cách giới trong tiếp cận hạ tầng số, kỹ năng số hay dịch vụ số, nhất là ở những vùng sâu, vùng xa; thứ hai, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư giới của phụ nữ chưa đầy đủ, trong đó nổi bật là cơ chế giám sát, chế tài xử lý vụ việc liên quan;
Thứ ba, bạo lực, quấy rối và kiểm soát phụ nữ trên không gian mạng chưa được bảo vệ hiệu quả, còn nhiều vướng mắc; Thứ tư, khoảng trống pháp lý với lao động và việc làm số ảnh hưởng bất lợi đến lao động nữ, gia tăng nguy cơ bị đào thải khỏi thị trường lao động do tự động hóa, trí tuệ nhân tạo. Việc hoàn thiện pháp luật theo hướng “chuyển đổi số nhạy cảm giới” là điều kiện then chốt để phụ nữ Việt Nam không chỉ được bảo vệ tốt hơn mà còn thực sự trở thành chủ thể trung tâm, đồng hành và hưởng lợi công bằng từ tiến trình chuyển đổi số quốc gia.
 |
| Toàn cảnh hội thảo. |
Với mong muốn tạo ra một diễn đàn học thuật về khoa học pháp lý và chia sẻ kết quả nghiên cứu về giới trong bối cảnh chuyển đổi số, Hội thảo khoa học quốc gia “Phụ nữ trong thời đại chuyển đổi số và Cách mạng công nghiệp lần thứ 4: Vai trò, cơ hội và rào cản pháp lý” tập trung thảo luận 5 nhóm nội dung chính: Phụ nữ trong lĩnh vực kinh tế, tài chính và lao động; Phụ nữ trong giáo dục và phát triển kỹ năng số; Phụ nữ trong chính trị, văn hóa và xã hội.; Phụ nữ trong pháp luật và chính sách công; Các vấn đề khác liên quan đến chủ đề Hội thảo.
Hổi thảo đã nhận được gần 130 bản tóm tắt, trong đó 92 bài toàn văn và sau phản biện còn 56 bài viết có chất lượng cao để xuất bản trong Kỷ yếu. Các công trình này cung cấp luận cứ lý luận và thực tiễn phong phú, góp phần định hướng hoạch định chính sách và thúc đẩy bình đẳng giới trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng.
