AI, robot, Bitcoin và công nghệ sinh học sẽ thay đổi kinh tế toàn cầu
ARK Invest (ARK Invest là một công ty quản lý đầu tư tập trung vào đổi mới sáng tạo có trụ sở tại Mỹ) công bố báo cáo Big Ideas 2026, phân tích 13 xu hướng công nghệ lớn đang thay đổi nền kinh tế thế giới.
Điểm mới của năm 2026 là sự hội tụ chưa từng có giữa năm nền tảng công nghệ chính gồm trí tuệ nhân tạo (AI), blockchain, robot, lưu trữ năng lượng và công nghệ sinh học đa omics. Chỉ số sức mạnh mạng hội tụ (Convergence Network Strength) đo lường mức độ các công nghệ phá vỡ thúc đẩy lẫn nhau tăng 35% trong năm 2025, cho thấy năm lĩnh vực trên không còn phát triển độc lập mà hỗ trợ lẫn nhau. Khi một nền tảng tiến bộ, các nền tảng khác cũng mở ra khả năng mới, tạo hiệu ứng nhân lên cho toàn bộ hệ sinh thái công nghệ.
![]() |
| Sự hội tụ công nghệ đang tăng tốc. Ảnh chụp báo cáo |
Bốn công nghệ đột phá trong báo cáo năm nay phản ánh xu hướng này. Trí tuệ nhân tạo với chi phí phát triển phần mềm giảm 91% trong 8 tháng đang thúc đẩy thương mại điện tử lên 8.000 tỷ USD và mở khóa giá trị năng suất lao động 117.000 tỷ USD. Robot gia đình có thể tác động GDP Mỹ 6.000 tỷ USD khi thâm nhập 80% hộ gia đình trong 5 năm. Tiền số Bitcoin khẳng định vị thế tài sản trú ẩn an toàn, chiếm 12% tổng cung thông qua các quỹ ETF và công ty đại chúng. Công nghệ y sinh học đa omics với sự hỗ trợ của AI cắt giảm chi phí phát triển thuốc gấp 4 lần và rút ngắn thời gian đưa ra thị trường từ 13 năm xuống 8 năm.
![]() |
| Thế giới đang bước vào một chu kỳ đầu tư công nghệ chưa từng có. Ảnh chụp báo cáo |
Trí tuệ nhân tạo: Chi phí giảm 91% trong 8 tháng
Chi phí trí tuệ nhân tạo giảm mạnh trên hầu hết các lĩnh vực. Chi phí phát triển phần mềm giảm từ 3,50 USD xuống 0,32 USD cho mỗi triệu token trong 8 tháng từ tháng 4 đến tháng 12 năm 2025, tương đương giảm 91%. Mô hình DeepSeek V3.2 chỉ tốn 0,32 USD cho mỗi triệu token vào tháng 12 năm 2025, so với 3,50 USD của mô hình o3 hồi tháng 4 năm 2025.
![]() |
| Giao thức tác nhân chuyển đổi thương mại điện tử. Ảnh chụp báo cáo |
Khả năng của các tác nhân trí tuệ nhân tạo tăng vọt. Thời gian các tác nhân AI (AI Agent) hoàn thành công việc với tỷ lệ thành công 80% tăng gấp 5 lần từ 6 phút lên 31 phút trong năm 2025. Người dùng ChatGPT tiết kiệm trung bình 50 phút mỗi ngày, tạo giá trị 47 USD. Với gói đăng ký ChatGPT Plus 20 USD mỗi tháng, người dùng thu hồi chi phí chỉ sau nửa ngày làm việc.
Đầu tư vào hệ thống trung tâm dữ liệu năm 2025 đạt gần 500 tỷ USD, gần gấp 2,5 lần mức trung bình từ 2012 đến 2023. Tốc độ tăng trưởng kép hàng năm đạt 29%, so với chỉ 5% giai đoạn trước khi ChatGPT ra đời. ARK Invest dự báo đầu tư vào hạ tầng trung tâm dữ liệu sẽ tăng gấp 3 lần lên 1.400 tỷ USD vào năm 2030.
Các công ty công nghệ lớn chi hơn 500 tỷ USD cho đầu tư vốn năm 2026, gần gấp 3 lần mức 135 tỷ USD năm 2021. Chi tiêu vốn của ngành công nghệ và truyền thông chiếm tỷ trọng GDP đạt mức cao nhất kể từ năm 1998, nhưng chỉ số giá trên thu nhập của các công ty công nghệ lớn chỉ bằng một phần nhỏ so với thời kỳ cổ phiếu công nghệ lên đỉnh năm 2000
Tác nhân trí tuệ nhân tạo rút ngắn quy trình mua sắm từ tìm kiếm đến thanh toán với tốc độ và mức độ cá nhân hóa vượt trội. Thời gian hoàn thành một giao dịch mua hàng giảm từ 1 giờ thời kỳ trước internet xuống còn 90 giây trong kỷ nguyên AI. Người tiêu dùng chấp nhận trí tuệ nhân tạo nhanh hơn nhiều so với tốc độ họ tiếp nhận internet. Tỷ lệ thâm nhập chatbot AI trong số người dùng smartphone đạt 25% sau 3 năm ra mắt, trong khi internet mất 7 năm mới đạt mức tương đương.
Báo cáo Big Ideas 2026 chỉ ra, tác nhân AI có thể xử lý hơn 8.000 tỷ USD chi tiêu mua sắm trực tuyến vào năm 2030. Chi tiêu trực tuyến qua AI tăng từ 2% năm 2025 lên khoảng 25% vào năm 2030. Doanh thu từ người tiêu dùng AI toàn cầu có thể tăng trưởng 105% mỗi năm trong 5 năm tới, từ 20 tỷ USD hiện nay lên 900 tỷ USD năm 2030. Quảng cáo và tạo khách hàng tiềm năng chiếm phần lớn tăng trưởng, vượt xa đóng góp từ doanh thu đăng ký.
![]() |
| Tìm kiếm AI chiếm thị phần tìm kiếm truyền thống. Ảnh chụp báo cáo |
Tìm kiếm AI tăng từ 10% lên 65% lưu lượng tìm kiếm toàn cầu từ 2025 đến 2030. Chi tiêu quảng cáo tìm kiếm liên quan AI tăng khoảng 50% mỗi năm. Quảng cáo AI có thể chiếm thị phần từ quảng cáo tìm kiếm truyền thống, với việc kiếm tiền theo sau với độ trễ hai năm.
Khi các doanh nghiệp ngày càng tăng cường người lao động tri thức bằng AI, tăng trưởng chi tiêu phần mềm toàn cầu có thể tăng tốc từ 14% mỗi năm trong 10 năm qua lên 19%-56% trong 5 năm tới. Trong khi tăng trưởng việc làm có thể chậm lại và giờ làm việc trung bình giảm, tỷ lệ thất nghiệp dài hạn không có khả năng tăng.
Trong ba kịch bản khác nhau của ARK Invest, giá trị mở khóa dao động từ 22.000 tỷ USD với đầu tư khiêm tốn và tự động hóa 31%, lên 57.000 tỷ USD với đầu tư được tăng tốc và tự động hóa 61%, và 117.000 tỷ USD với chấp nhận hàng loạt nhanh chóng và tự động hóa 81%. Chi tiêu phần mềm toàn cầu có thể tăng từ 1.430 tỷ USD hiện nay lên 3.400 tỷ USD, 7.000 tỷ USD hoặc 13.000 tỷ USD vào năm 2030.
Theo Báo cáo Big Ideas 2026, các model AI của Trung Quốc hiện chỉ tụt hơn Mỹ 6 tháng về hiệu suất. Trong khi hiệu suất của các model tiên tiến của họ tiếp tục tụt hậu, Trung Quốc chiếm ưu thế trong lĩnh vực model trọng số mở với 8 trong số 10 model mở có hiệu suất cao nhất trên thị trường, tất cả đều vượt Meta từng chiếm ưu thế.
Để duy trì cạnh tranh, Trung Quốc phải tiếp cận nhiều khả năng điện toán hơn. Tuy nhiên, Tập đoàn Sản xuất Bán dẫn Đài Loan (TSMC) đang sản xuất gấp 38 lần công suất điện toán so với Tập đoàn Sản xuất Bán dẫn Quốc tế (SMIC), nhà sản xuất chip hàng đầu của Trung Quốc. TSMC có công suất sản xuất transistor hàng ngày gộp ước tính 135 tỷ vào năm 2024, trong khi SMIC chỉ có khoảng 3,5 tỷ.
Robot gia đình tăng GDP 6.000 tỷ USD mỗi năm
Theo Báo cáo Big Ideas 2026, robot gia đình có thể tác động lên GDP 62.000 USD mỗi năm. Robot gia đình trong mỗi hộ gia đình trong số 90 triệu hộ gia đình Mỹ có chủ sở hữu có thể tăng GDP gần 6.000 tỷ USD, tương đương 20%. Hiện tại, chỉ có 2.600 USD trong số khoảng 68.000 USD giá trị trung bình của việc chăm sóc nhà được tính vào tổng sản phẩm quốc nội.
![]() |
| Ảnh chụp báo cáo |
Nếu robot thâm nhập 80% hộ gia đình Mỹ trong 5 năm, tăng trưởng GDP có thể tăng tốc từ 2-3% mỗi năm lên 5-6% mỗi năm. Chỉ riêng đầu tư vốn được thúc đẩy bởi các nền tảng công nghệ phá vỡ có thể thêm 1,9 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP thực hàng năm trong thập kỷ này.
Robot gia đình chuyển đổi hoạt động không thuộc thị trường thành GDP, giải phóng tiềm năng con người để sử dụng hiệu quả hơn, tăng lợi nhuận trên vốn triển khai và tăng tốc hình thành vốn. Một robot gia đình có thể thay thế lao động được trả công, giải phóng thời gian của chủ nhà để dành cho công việc hoặc giải trí, tạo ra giá trị thặng dư đáng kể thông qua dịch vụ gia đình tốt hơn và giờ giải trí ước tính.
Bitcoin trở thành tài sản an toàn
Theo Báo cáo Big Ideas 2026, Bitcoin khẳng định vai trò dẫn đầu trong lớp tài sản mới dành cho tổ chức. Các quỹ ETF Bitcoin của Mỹ và các công ty đại chúng nắm giữ 12% tổng cung Bitcoin. Năm 2025, số dư các quỹ ETF Bitcoin tăng 19,7% từ khoảng 1,12 triệu lên 1,29 triệu Bitcoin, trong khi lượng Bitcoin nắm giữ của các công ty đại chúng tăng 73% từ khoảng 598.000 lên 1,09 triệu Bitcoin.
![]() |
| Bitcoin khẳng định vai trò dẫn đầu lớp tài sản mới. Ảnh chụp báo cáo |
Các sự kiện quan trọng năm 2025 cho thấy sự chấp nhận thể chế của Bitcoin. Quỹ hưu trí Wisconsin bổ sung Bitcoin vào danh mục đầu tư. Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) phê duyệt Tiêu chuẩn Niêm yết Chung cho các quỹ ETF tiền điện tử. Morgan Stanley mở rộng quyền truy cập vào các quỹ đầu tư Bitcoin. Texas khởi động dự trữ chiến lược Bitcoin. Fidelity ra mắt Crypto IRA. Vanguard cấp quyền truy cập vào các quỹ ETF Bitcoin. Tổng thống Trump ký Sắc lệnh Hành pháp thành lập "Dự trữ Bitcoin Chiến lược".
Bitcoin trở nên ít biến động hơn với vai trò tài sản trú ẩn an toàn. Đo trong các khung thời gian 5 năm, 3 năm, 1 năm và 3 tháng, mức giảm giá của Bitcoin trong năm 2025 thấp hơn lịch sử. Tỷ lệ lợi nhuận điều chỉnh rủi ro hàng năm của Bitcoin vượt hầu hết các loại tiền điện tử vốn hóa lớn khác trong phần lớn năm 2025.
![]() |
| Thị trường tài sản token hóa toàn cầu có thể đạt 11.000 tỷ USD năm 2030. Ảnh chụp báo cáo |
ARK Invest giữ nguyên dự báo Bitcoin năm 2030 tương đối ổn định, nhưng điều chỉnh hai giả định chính. Thứ nhất, ARK nâng tổng quy mô thị trường tiềm năng cho vai trò Vàng Kỹ thuật Số lên 37% sau khi thị trường vàng tăng vốn hóa vọt 64,5% trong năm 2025. Thứ hai, ARK giảm 80% tỷ lệ thâm nhập dự báo ở vai trò Tài sản trú ẩn an toàn tại thị trường mới nổi vì các nước đang phát triển chấp nhận nhanh chóng đồng tiền số ổn định.
Y sinh học đa omics cắt giảm chi phí phát triển thuốc gấp 4 lần
Báo cáo Big Ideas 2026 cho biết, AI chuyển đổi ngành dược phẩm. Phát triển thuốc dựa trên AI có thể giảm thời gian đưa ra thị trường khoảng 40%, từ 13 năm xuống 8 năm, đồng thời giảm tổng chi phí thuốc gấp 4 lần, từ 2,4 tỷ USD hiện nay xuống 0,7 tỷ USD. Giá trị phát triển thuốc dựa trên AI gộp vì ba lý do: chi phí thấp hơn, tăng tốc thời gian đưa ra thị trường và thời gian doanh thu được bảo vệ bằng bằng sáng chế dài hơn.
![]() |
| AI và liệu pháp chữa bệnh thay đổi ngành dược phẩm. Ảnh chụp báo cáo |
Trong khoảng thời gian 30 năm, một loại thuốc được thiết kế bằng AI trung bình có thể tạo ra dòng tiền tích lũy khoảng 4 tỷ USD, nhiều hơn gấp 4 lần mức dưới 1 tỷ USD của các mô hình thuốc truyền thống. Trong thời gian một loại thuốc truyền thống hòa vốn, một loại thuốc phát triển bằng AI có thể tạo ra 3 tỷ USD dòng tiền.
Định giá công ty công nghệ sinh học bao gồm rất ít hoặc không có gì cho các giai đoạn tiền lâm sàng và Giai đoạn 1 phát triển. Tuy nhiên, ngày càng có khả năng họ sẽ kết hợp xác suất thành công cao hơn và thời gian tạo doanh thu dài hơn trong vòng đời bằng sáng chế. Chi phí mỗi giai đoạn giảm mạnh với AI, số lần thử nghiệm trên người thất bại giảm từ 7,6 xuống 1,9, và thời gian đưa ra thị trường rút ngắn từ 13 năm xuống 8 năm.
Dữ liệu lớn giúp chẩn đoán tốt hơn. Vào năm 2030, khoảng một phần ba chẩn đoán và thiết bị y tế được FDA phê duyệt có khả năng được vận hành bởi AI. Sau khi ChatGPT ra mắt cuối năm 2022, tỷ lệ thành công của các xét nghiệm và thiết bị được vận hành bằng AI được FDA phê duyệt tăng từ tỷ lệ phần trăm một chữ số. Mô hình hóa tốt nhất cho thấy phần trăm chẩn đoán và thiết bị dựa trên AI sẽ tăng lên khoảng 30% vào năm 2030 và khoảng 100% theo thời gian.
![]() |
| AI và đa omics thúc đẩy lẫn nhau, tăng tốc đổi mới sinh học đến năm 2030. Ảnh chụp báo cáo |
Hỗ trợ can thiệp sớm hơn ở quy mô lớn, chẳng hạn ECG-AF chẩn đoán AI của Tempus AI tận dụng ECG 12 dây thông thường để xác định bệnh nhân từ 65 tuổi trở lên có nguy cơ cao bị rung nhĩ. Thị trường chẩn đoán AI mở rộng từ ít hơn 100 triệu USD năm 2020 lên hơn 2 tỷ USD vào năm 2025, với dự báo đạt hơn 9 tỷ USD vào năm 2030.
Các phương pháp chữa bệnh sinh học cho bệnh hiếm có thể trở nên rất có giá trị. Theo nghiên cứu của ARK, giá trung bình của một phương pháp chữa bệnh hiện nay có thể vượt 1 triệu USD, gần gấp 15 lần chi phí đơn thuốc suốt đời cần thiết để kiểm soát bệnh. Thu doanh thu trước từ phần lớn dân số bệnh nhân, trước khi hết hạn bằng sáng chế, các phương pháp chữa bệnh có thể trở nên có giá trị gấp 20 lần một loại thuốc điển hình và gấp 2,4 lần một đơn thuốc điều trị bệnh mãn tính.
| Việt Nam thành lập Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn |
Giá trị trung bình của một phương pháp chữa bệnh hiếm đạt 3,5 tỷ USD, so với 180 triệu USD của một loại thuốc mãn tính. Các phương pháp chữa bệnh thu dòng tiền trước trong thời gian ngắn hơn, tạo ra giá trị hiện tại ròng cao hơn đáng kể so với các phương pháp điều trị mãn tính.
ARK Invest dự báo tăng trưởng GDP thực toàn cầu năm 2030 đạt 7,3%, vượt xa dự báo 3,1% của Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Lịch sử cho thấy các thay đổi mô hình công nghệ dẫn đến những thay đổi cơ cấu trong tăng trưởng GDP. Cơ sở vốn mới bao gồm taxi robot, trung tâm dữ liệu thế hệ mới và đầu tư doanh nghiệp vào tác nhân AI sẽ thúc đẩy lợi nhuận trên vốn đầu tư.
Tăng trưởng thực hiện có thể vượt kỳ vọng đồng thuận hơn 4% mỗi năm khi các công nghệ khác bắt đầu tác động đến quỹ đạo tăng trưởng. Mỗi nền tảng công nghệ AI, blockchain, robot và đa omics sẽ thúc đẩy tăng trưởng toàn cầu.
Các công nghệ đột phá thúc đẩy tăng trưởng theo nhiều cách: tăng tốc hình thành vốn, giải phóng tiềm năng con người để sử dụng hiệu quả hơn, chuyển đổi hoạt động không thuộc thị trường thành GDP, và tăng lợi nhuận trên vốn triển khai.
Thế giới đang bước vào chu kỳ đầu tư công nghệ chưa từng có. Các làn sóng đầu tư công nghệ lịch sử như đường sắt, ô tô, điện khí hóa, điện thoại, máy tính và bán dẫn đều tạo ra những thay đổi cơ cấu trong nền kinh tế. Chu kỳ hiện tại với trung tâm dữ liệu AI, không gian, phần mềm AI, thiết bị truyền thông địa mặt, thương mại điện tử và taxi robot có thể vượt qua tất cả các làn sóng trước về quy mô và tác động.
Việt Nam ghi nhận dòng vốn tài sản mã hóa vượt 220 tỷ USD trong năm 2025, tăng 55% so với năm trước đó. Sự ... |
Giá vàng liên tục lập đỉnh mới trong năm nay khiến một xu hướng đầu tư nổi bật xuất hiện trong giới tài sản lớn. ... |
Theo đó, các thiết bị sẽ ‘tự cạnh tranh nhau’ dựa trên ba yếu tố: khả năng AI mạnh đến đâu, xử lý được bao ... |
Có thể bạn quan tâm
7 công nghệ tại CES 2026 khiến khoa học viễn tưởng thành hiện thực, nhưng đáng lo ngại
Công nghệ số
NPU và AI PC định hình lại ngành laptop trong năm 2026
AI
Triển vọng của ngành công nghiệp bán dẫn năm 2026
Xu hướng










